spondyloartropatia
Wskazanie

Spondyloartropatie to grupa przewlekłych chorób zapalnych stawów, które charakteryzują się zapaleniem stawów kręgosłupa, stawów obwodowych oraz przyczepów ścięgnistych. Do tej grupy schorzeń należą m.in. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), łuszczycowe zapalenie stawów, reaktywne zapalenie stawów, zapalenie stawów w przebiegu nieswoistych chorób zapalnych jelit oraz niezróżnicowane spondyloartropatie.

Spondyloartropatie najczęściej rozpoczynają się przed 45. rokiem życia i często występują rodzinnie, co wskazuje na istotną rolę czynników genetycznych, zwłaszcza obecność antygenu HLA-B27. Głównymi objawami są ból kręgosłupa o charakterze zapalnym (nasilający się w nocy, ustępujący po ćwiczeniach), zapalenie stawów obwodowych (zwykle asymetryczne, dotyczące głównie kończyn dolnych), zapalenie przyczepów ścięgnistych (entezopatie) oraz objawy pozastawowe, takie jak zapalenie błony naczyniowej oka, łuszczyca czy zmiany zapalne jelit.

W leczeniu spondyloartropatii stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jako terapię pierwszego rzutu – w Polsce dostępne są m.in. Diclac, Ketonal, Meloxicam, Nimesil czy Ibuprom. W przypadku nieskuteczności NLPZ lub zajęcia stawów obwodowych, wprowadza się klasyczne leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) takie jak Sulfasalazin EN, Metotab (metotreksat) czy Arechin (hydroksychlorochina). Przy nieskuteczności tych metod lub w ciężkich przypadkach stosuje się leki biologiczne, w tym inhibitory TNF-α (Humira, Enbrel, Simponi, Cimzia) oraz inhibitory IL-17 (Cosentyx, Taltz) lub IL-23 (Tremfya).

Jednym z największych wyzwań w leczeniu pacjentów ze spondyloartropatią jest opóźniona diagnostyka – średni czas od wystąpienia objawów do postawienia rozpoznania wynosi kilka lat. Dodatkowo, choroby te mają charakter przewlekły i postępujący, co może prowadzić do nieodwracalnych zmian strukturalnych w stawach i kręgosłupie oraz znacznego upośledzenia funkcjonowania chorego. Innym problemem jest optymalizacja leczenia biologicznego – określenie momentu jego rozpoczęcia, wybór odpowiedniego leku oraz monitorowanie skuteczności terapii. Istotne trudności stanowi także leczenie objawów pozastawowych oraz chorób współistniejących, które mogą komplikować przebieg leczenia podstawowego schorzenia.