Leki w grupie
„leki przeciwmalaryczne”
Leki przeciwmalaryczne stanowią grupę leków stosowanych w profilaktyce i leczeniu malarii (zimnicy), choroby pasożytniczej wywoływanej przez zarodźce z rodzaju Plasmodium. Mechanizm działania większości leków przeciwmalarycznych polega na zakłócaniu metabolizmu pasożyta, hamowaniu syntezy kwasów nukleinowych lub białek, bądź blokowaniu procesów detoksykacji metabolitów hemu w komórkach Plasmodium.
Do głównych grup leków przeciwmalarycznych należą: chinolony (chlorochina, hydroksychlorochina), pochodne artemizyny (artesunian, artemeter), aminochinoliny (primachina, tafenochina), związki chininy, pochodne meflochiny, atowachon z proguanilem oraz antybiotyki o działaniu przeciwmalarycznym (doksycyklina, klindamycyna). Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające chlorochinę (Arechin), hydroksychlorochinę (Plaquenil), atowachon z proguanilem (Malarone), doksycyklinę (Doxycyclinum, Unidox) oraz preparaty z grupy artemizyny dostępne na import docelowy.
Największą zaletą nowoczesnych leków przeciwmalarycznych jest ich skuteczność w profilaktyce i leczeniu malarii, także form wywołanych przez szczepy oporne na tradycyjne leki. Terapie skojarzone oparte na artemizynie (ACT – Artemisinin-based Combination Therapy) stanowią obecnie złoty standard w leczeniu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum. Profilaktyka z zastosowaniem odpowiednich leków przeciwmalarycznych może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania u osób podróżujących do rejonów endemicznych.
Stosowanie leków przeciwmalarycznych wiąże się jednak z ryzykiem działań niepożądanych. Chlorochina i hydroksychlorochina mogą powodować retinopatię, zaburzenia przewodnictwa serca i neuropatię. Meflochina może wywoływać poważne zaburzenia neuropsychiatryczne. Pochodne artemizyny charakteryzują się stosunkowo dobrym profilem bezpieczeństwa, ale mogą powodować neurotoksyczność przy długotrwałym stosowaniu. Istotnym problemem jest także narastająca oporność zarodźców malarii na leki, szczególnie na chlorochinę i pochodne artemizyny w niektórych regionach świata.
Ze względu na mechanizm działania i wskazania, leki przeciwmalaryczne można podzielić na: leki krwioschizontobójcze (działające na formy erytrocytarne pasożyta, np. chlorochina, artemizyna), leki tkankwoschizontobójcze (działające na formy wątrobowe, np. primachina), leki gametocytobójcze (eliminujące formy płciowe pasożyta, np. primachina) oraz leki sporontocydobójcze (hamujące rozwój oocyst w organizmie komara). Dodatkowo wyróżnia się leki stosowane w profilaktyce (np. atowachon z proguanilem, doksycyklina, meflochina) oraz leki stosowane w leczeniu ostrej malarii (np. pochodne artemizyny, chinina).
Warto zauważyć, że niektóre leki przeciwmalaryczne znalazły zastosowanie również w innych schorzeniach, np. hydroksychlorochina stosowana jest w leczeniu chorób autoimmunologicznych (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), a doksycyklina jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania.
Lista leków w tej grupie
-
Novidin – Tabletki powlekane – 400 mg
Produkt leczniczy zawiera hydroksychlorochinę siarczan w dawce 400 mg (310 mg hydroksychlorochiny). Stosuje się go w profilaktyce i leczeniu niepowikłanej malarii wywołanej przez wrażliwe gatunki Plasmodium, a także w terapii objawowego reumatoidalnego zapalenia stawów oraz różnych postaci tocznia rumieniowatego. Lek jest również wykorzystywany w leczeniu fotodermatoz oraz młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów w połączeniu z innymi metodami leczenia. Przeznaczony jest dla dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 6 lat, zgodnie z oficjalnymi wytycznymi i lokalnymi zaleceniami dotyczącymi oporności na leki przeciwmalaryczne.
-
Doxycyclinum Polfarmex – Kapsułki twarde – 100 mg
Produkt leczniczy zawiera 100 mg doksycykliny w postaci doksycykliny hyklanu oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest stosowany w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, w tym dróg oddechowych, moczowych, narządu wzroku oraz chorób przenoszonych drogą płciową. Wskazany jest także w profilaktyce malarii, biegunce podróżnych oraz leczeniu chorób takich jak borelioza, riketsjozy i tężec. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badania lekowrażliwości drobnoustroju powodującego zakażenie.
Wskazania do stosowania- biegunka podróżnych
- borelioza z Lyme
- bruceloza
- cholera
- choroba przenoszona drogą płciową
- choroba przenoszona przez kleszcze
- dur plamisty
- dżuma
- gorączka gór skalistych
- gorączka Q
- jaglica
- kiła
- leptospiroza
- malaria
- niepowikłane zakażenie cewki moczowej
- nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej
- ostra jelitowa pełzakowica
- papuzica
- przewlekłe zapalenie oskrzeli
- riketsjoza
- rzeżączka
- tężec
- tularemia
- wrzód miękki
- wtrętowe zapalenie spojówek
- zakażenie dolnych dróg oddechowych
- zakażenie dróg moczowych
- zakażenie dróg oddechowych
- zakażenie narządu wzroku
- zakażenie o etiologii Pseudomonas pseudomallei
- zakażenie odbytu
- zakażenie szyjki macicy
- zakażenie tkanek miękkich
- zakażenie układu pokarmowego
- zapalenie płuc
- zapalenie wsierdzia
- zapalenie zatok
- zapobieganie biegunce podróżnych
- zapobieganie leptospirozie
- zapobieganie malarii
- zgorzel gazowa
- ziarniniak pachwinowy
Substancja czynna -
Hydroquenin – Tabletki powlekane – 200 mg
Lek zawiera hydroksychlorochinę siarczan w dawce 200 mg w każdej tabletce powlekanej. Stosowany jest u dorosłych na profilaktykę i leczenie malarii oraz choroby reumatoidalne, a także różne schorzenia skórne wywołane lub nasilone przez światło słoneczne. Wskazany jest również w leczeniu toczeń rumieniowaty, zarówno układowy, jak i krążkowy. U dzieci i młodzieży wykorzystuje się go głównie w terapii młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów oraz toczeń rumieniowaty.
-
Hydroxychloroquine sulfate Accord – Tabletki powlekane – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera hydroksychlorochiny siarczan oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 lat w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego oraz fotodermatoz. Wskazany jest również do zapobiegania i leczenia niepowikłanej malarii wywołanej przez wrażliwe na chlorochinę szczepy Plasmodium. Jego zastosowanie jest ograniczone na obszarach z opornymi szczepami malarii zgodnie z lokalnymi wytycznymi.
-
Arechin – Tabletki – 250 mg
Produkt leczniczy zawiera chlorochinę fosforan, substancję czynną wykorzystywaną w formie tabletek. Stosuje się go profilaktycznie oraz leczniczo w przypadku zimnicy (malarii) wywołanej przez różne szczepy Plasmodium. Lek jest również stosowany jako wsparcie w leczeniu pełzakowicy i ropnia wątroby oraz w terapii chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty i reumatoidalne zapalenie stawów. Jego działanie polega na zwalczaniu pasożytów oraz modulacji reakcji immunologicznej organizmu.
-
Falcimar – Tabletki powlekane – 250 mg + 100 mg
Produkt leczniczy zawiera atowakwon oraz proguanil chlorowodorek, które działają na pierwotniaka Plasmodium falciparum, wywołującego malarię. Preparat jest stosowany zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu ostrej, niepowikłanej malarii u dorosłych oraz dzieci powyżej określonej masy ciała. Działa skutecznie na szczepy wrażliwe oraz oporne na inne leki przeciwmalaryczne. Zalecany jest szczególnie tam, gdzie występują szczepy odporne na standardowe leczenie.
Wskazania do stosowaniaKategoria leku -
Hydroxychloroquine Adamed – Tabletki powlekane – 200 mg
Lek zawiera hydroksychlorochinę siarczan w dawce 200 mg, co odpowiada 155 mg hydroksychlorochiny, oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, toczenia rumieniowatego układowego i krążkowego oraz w zapobieganiu i leczeniu ostrych napadów niepowikłanej malarii wywołanej przez różne gatunki Plasmodium. Może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 6 roku życia o masie ciała co najmniej 31 kg. W niektórych regionach stosowanie leku jest ograniczone ze względu na oporność niektórych szczepów malarii na hydroksychlorochinę.
Wskazania do stosowania- fotodermatoza
- młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
- reumatoidalne zapalenie stawów
- toczeń rumieniowaty krążkowy
- toczeń rumieniowaty układowy
- zapobieganie i leczenie ostrego napadu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum
- zapobieganie i leczenie ostrego napadu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium malariae
- zapobieganie i leczenie ostrego napadu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium ovale
- zapobieganie i leczenie ostrego napadu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium vivax
Substancja czynna -
Autokila – Tabletki powlekane – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera 200 mg hydroksychlorochiny siarczanu w jednej tabletce powlekanej. Zawiera również laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest u dorosłych w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego oraz chorób skóry związanych z nadwrażliwością na światło słoneczne. U dzieci i młodzieży wykorzystywany jest w terapii młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów oraz różnych postaci tocznia rumieniowatego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Hydroxychloroquine sulfate Edest – Tabletki powlekane – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera hydroksychlorochinę w postaci siarczanu oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego oraz różnych postaci malarii. Preparat jest także używany w zapobieganiu i terapii fotodermatoz. Jego skuteczność zależy od lokalnej występowalności szczepów opornych na chlorochinę, dlatego zaleca się stosowanie zgodnie z oficjalnymi wytycznymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna