Hydroxychloroquine sulfate Edest
Tabletki powlekane, 200 mg
Produkt leczniczy zawiera hydroksychlorochinę w postaci siarczanu oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go u dorosłych oraz dzieci powyżej 6 roku życia w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego oraz różnych postaci malarii. Preparat jest także używany w zapobieganiu i terapii fotodermatoz. Jego skuteczność zależy od lokalnej występowalności szczepów opornych na chlorochinę, dlatego zaleca się stosowanie zgodnie z oficjalnymi wytycznymi.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Dawkowanie i sposób podawania
Hydroksychlorochina wykazuje działanie kumulacyjne, co wymaga stosowania preparatu przez kilka tygodni w terapii chorób reumatoidalnych, przy czym działania niepożądane mogą pojawić się wcześniej. U dorosłych dawka początkowa wynosi 400 mg na dobę (w pojedynczej lub podzielonej dawce), z oceną skuteczności po 6-8 tygodniach; dawka podtrzymująca to 200 mg na dobę, ewentualnie 200 mg co drugi dzień. U dzieci i młodzieży stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę, nie przekraczając 6,5 mg/kg mc./dobę, a tabletka 200 mg nie jest odpowiednia dla dzieci o masie ciała poniżej 31 kg. W profilaktyce malarii u dorosłych stosuje się 400 mg tygodniowo, a u dzieci 6,5 mg/kg mc. tygodniowo, nie przekraczając dawki maksymalnej dla dorosłych. W leczeniu napadów malarii dawka początkowa u dorosłych wynosi 800 mg, następnie 400 mg po 6-8 godzinach i 400 mg na dobę przez kolejne dwa dni, łącznie do 2 g hydroksychlorochiny siarczanu; u dzieci dawki są odpowiednio dostosowane do masy ciała (13 mg/kg i 6,5 mg/kg mc.).
W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby konieczna jest szczególna ostrożność i możliwe zmniejszenie dawki leku. Hydroksychlorochinę należy podawać doustnie po posiłku, a leczenie chorób reumatycznych należy przerwać, jeśli po 6 miesiącach nie obserwuje się poprawy. W profilaktyce malarii leczenie powinno rozpocząć się tydzień przed ekspozycją na obszar endemiczny i kontynuować przez cztery tygodnie po opuszczeniu tego obszaru. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 6,5 mg/kg mc./dobę, co jest kluczowe dla uniknięcia toksyczności, zwłaszcza u dzieci i osób z obniżoną funkcją narządów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
choroba reumatoidalna, ekspozycja na światło, fotodermatoza, hydroksychlorochina siarczan, malaria, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, obszar endemiczny, ostry napad malarii, Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, profilaktyka malarii, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty ogniskowy, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby -
Działania niepożądane
Hydroksychlorochina w dawce 200 mg, stosowana doustnie, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według systemu MedDRA. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak mielosupresja, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia i małopłytkowość, a także zaostrzenie porfirii. W zakresie metabolizmu obserwuje się hipoglikemię, szczególnie istotną u pacjentów z cukrzycą. Wśród zaburzeń psychicznych odnotowano psychozy, depresję, omamy, manię oraz ryzyko zachowań samobójczych. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, bóle głowy i zaburzenia pozapiramidowe. Retinopatia, potencjalnie prowadząca do trwałych zaburzeń widzenia i postrzegania barw, jest jednym z najpoważniejszych powikłań, z możliwością progresji nawet po odstawieniu leku. Dodatkowo mogą pojawić się zmiany rogówki, niewyraźne widzenie i światłowstręt. W zakresie ucha i błędnika opisano nieodwracalną utratę słuchu, zawroty głowy i szumy uszne.
Kardiologicznie hydroksychlorochina może indukować kardiomiopatię z niewydolnością krążenia, zaburzenia przewodzenia (blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy), przerost obu komór oraz wydłużenie odstępu QT, co predysponuje do torsade de pointes i częstoskurczu komorowego. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, biegunka, ból brzucha i wymioty, są często zależne od dawki i odwracalne. Rzadko obserwuje się nieprawidłowe próby wątrobowe oraz piorunującą niewydolność wątroby. Reakcje skórne obejmują wysypki, rumień wielopostaciowy, nadwrażliwość na światło, ciężkie SCAR (SJS, TEN, DRESS, AGEP) oraz napady łuszczycy. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do miopatii i neuromiopatii z osłabieniem mięśni proksymalnych oraz odwracalnej fosfolipidozy, w tym nerkowej, z możliwym nasileniem dysfunkcji nerek. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się monitorowanie i rozważenie zmniejszenia dawki lub przerwania terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, częstoskurcz komorowy, drgawki, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hiperleukocytoza, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia akomodacji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zachowania samobójcze, zawroty głowy błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry -
Interakcje leku
Hydroksychlorochina wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest monitorowanie stężenia digoksyny i cyklosporyny w osoczu ze względu na ryzyko toksyczności (digoksyna – wysokie ryzyko, cyklosporyna – wysokie ryzyko). Ponadto, hydroksychlorochina wykazuje addytywne działanie wydłużające odstęp QT, co w połączeniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, lekami przeciwpsychotycznymi oraz halofantryną (przeciwwskazane) znacząco zwiększa ryzyko arytmii komorowych. W przypadku leków przeciwpadaczkowych obserwuje się zmniejszenie ich skuteczności, co może prowadzić do przełomu padaczkowego, natomiast jednoczesne stosowanie z lekami przeciwmalarycznymi obniżającymi próg drgawkowy (np. meflochina) zwiększa ryzyko drgawek. Hydroksychlorochina może również nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, co wymaga częstszego monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawek.
Interakcje hydroksychlorochiny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) są farmakologicznie niezgodne i mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Hydroksychlorochina hamuje enzym CYP2D6, co może zwiększać stężenie innych leków metabolizowanych przez ten enzym, wymagając monitorowania i unikania jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6. W przypadku szczepienia przeciwko wściekliźnie podczas terapii hydroksychlorochiną zaleca się podanie domięśniowe szczepionki, gdyż podskórne podanie może skutkować niewystarczającą odpowiedzią immunologiczną. Ponadto, alkohol może nasilać hepatotoksyczność, neurotoksyczność oraz proarytmiczne działanie hydroksychlorochiny, dlatego zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby lub zaburzeniami rytmu serca.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
arytmia komorowa, cyklosporyna, CYP2D6, cytochrom P450, digoksyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, dysfagia, działanie proarytmiczne, EKG, epizod padaczkowy, halofantryna, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hydroksychlorochina, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, kardiotoksyczność, lek hipoglikemizujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakaźny, meflochina, neurotoksyczność, odpowiedź immunologiczna, odstęp QT, próg drgawkowy, stężenie cyklosporyny, stężenie digoksyny, szczepionka przeciw wściekliźnie, toksyczność, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG -
Profil bezpieczeństwa leku
Hydroksychlorochina wymaga zachowania ostrożności w określonych grupach pacjentów, w tym u kobiet karmiących, seniorów powyżej 65 roku życia oraz osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. U kobiet karmiących lek przenika do mleka, dlatego stosowanie w profilaktyce malarii powinno być rozważone indywidualnie, uwzględniając potencjalne ryzyko i korzyści. U seniorów oraz pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby konieczne jest częstsze monitorowanie okulistyczne oraz ewentualna modyfikacja dawki, aby zminimalizować ryzyko toksycznego działania na siatkówkę i innych powikłań.
Podczas terapii hydroksychlorochiną pacjenci powinni zachować ostrożność w prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn ze względu na możliwe zaburzenia widzenia i zawroty głowy. Dokumentacja nie zawiera danych dotyczących interakcji hydroksychlorochiny z alkoholem, co wskazuje na brak potwierdzonych przeciwwskazań, jednak zaleca się ostrożność. W praktyce klinicznej istotne jest indywidualne podejście do pacjenta oraz regularne monitorowanie funkcji narządów i ewentualnych działań niepożądanych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie siarczanu hydroksychlorochiny stanowi poważne zagrożenie życia, szczególnie u niemowląt, gdzie dawki rzędu 1-2 g mogą być śmiertelne. Toksyczność manifestuje się głównie zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego i nerwowego, w tym patologicznymi zmianami w EKG, takimi jak poszerzenie kompleksu QRS, bradyarytmie, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie odstępu QT oraz groźne arytmie (częstoskurcz komorowy, torsade de pointes, migotanie komór). Objawy kliniczne obejmują bóle głowy, zaburzenia widzenia, zapaść sercowo-naczyniową, drgawki, hipokaliemię oraz zatrzymanie oddechu i akcji serca, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Leczenie przedawkowania hydroksychlorochiny wymaga szybkiego usunięcia leku z przewodu pokarmowego, zwłaszcza jeśli od spożycia minęło mniej niż 60 minut – poprzez wywołanie wymiotów, płukanie żołądka oraz podanie węgla aktywowanego w dawce co najmniej pięciokrotnie przewyższającej ilość przyjętego leku. W przypadku kardiotoksyczności wskazane jest pozajelitowe podanie diazepamu. Niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji, a w ciężkich przypadkach intubacja lub tracheotomia. Leczenie wstrząsu obejmuje intensywną terapię płynową, monitorowanie centralnego ciśnienia żylnego oraz ewentualne podanie leków inotropowych (np. dopaminy). Pacjent po ostrej fazie zatrucia wymaga co najmniej 6-godzinnej obserwacji z monitorowaniem EKG, parametrów życiowych i elektrolitów, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia potasu w surowicy ze względu na ryzyko hipokaliemii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
badanie elektrokardiograficzne, badanie kliniczne, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciśnienie żylne, częstoskurcz komorowy, diazepam, dopamina, dysfagia, elektrokardiogram, hipokaliemia, intubacja dotchawicza, kardiotoksyczność, lek inotropowy, manifestacja kliniczna, migotanie komór, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, objaw toksyczny, płukanie żołądka, poszerzenie QRS, przedawkowanie leku, rytm węzłowy, siarczan hydroksychlorochiny, torsade de pointes, tracheotomia, węgiel aktywowany, wstrząs, wydłużenie QT, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Na podstawie dostępnej dokumentacji dotyczącej Hydroxychloroquine sulfate Edest (tabletki powlekane 200 mg) nie zidentyfikowano istotnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, które różniłyby się od informacji zawartych w innych częściach Charakterystyki Produktu Leczniczego (ChPL). Informacje o bezpieczeństwie przedklinicznym hydroksychlorochiny siarczanu zostały w pełni uwzględnione w odpowiednich sekcjach ChPL, co zapewnia lekarzom kompleksowe dane niezbędne do bezpiecznego stosowania leku.
Wszystkie klinicznie istotne aspekty bezpieczeństwa hydroksychlorochiny siarczanu zostały szczegółowo omówione w pozostałych częściach dokumentacji produktu. Nie wykazano dodatkowych danych przedklinicznych wymagających podkreślenia w tej sekcji. Ocena ryzyka stosowania Hydroxychloroquine sulfate Edest w dawce 200 mg opiera się na całościowej analizie danych klinicznych, które zostały szczegółowo przedstawione w odpowiednich częściach Charakterystyki Produktu Leczniczego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
-
Skład i postać leku
Hydroxychloroquine sulfate Edest to lek w postaci tabletek powlekanych, zawierających 200 mg siarczanu hydroksychlorochiny jako substancji czynnej. Tabletki mają charakterystyczny kształt orzeszka ziemnego, są białe lub szarawobiałe, obustronnie wypukłe, z oznaczeniem „H11” na jednej stronie. Wymiary tabletek wynoszą 12,80 ± 0,05 mm na 6,10 ± 0,05 mm. Substancje pomocnicze obejmują m.in. laktozę jednowodną (35,50 mg), skrobię kukurydzianą, powidon K30 oraz stearynian magnezu. Otoczka tabletek składa się z alkoholu poliwinylowego, talku, makrogolu 4000 oraz dwutlenku tytanu (E 171). Produkt jest pakowany w blistry PVC/Aluminium, dostępne w opakowaniach od 20 do 100 tabletek, z okresem ważności 30 miesięcy od daty produkcji.
Produkt nie wykazuje niezgodności farmaceutycznych, co świadczy o stabilności preparatu i braku interakcji między składnikami. Nie ma specjalnych wymagań dotyczących przechowywania, co umożliwia jego magazynowanie w standardowych warunkach temperaturowych i wilgotnościowych. Brak jest także szczególnych zaleceń dotyczących przygotowania leku do podania, co ułatwia jego stosowanie w praktyce klinicznej. Należy jednak zwrócić uwagę na obecność laktozy jednowodnej (35,50 mg/tabletkę), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
alkohol poliwinylowy, blister PVC, dwutlenek tytanu, hydroksychlorochina, laktoza jednowodna, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, otoczka tabletki, postać farmaceutyczna, powidon, siarczan hydroksychlorochiny, skrobia kukurydziana, środek wiążący, stearynian magnezu, substancja aktywna, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana -
Właściwości farmakodynamiczne
Hydroksychlorochina siarczan, substancja czynna tabletek Hydroxychloroquine sulfate Edest, należy do grupy leków przeciwmalarycznych z pochodnych aminochinoliny (kod ATC: P01BA02). Jej mechanizm działania w chorobach reumatycznych jest wielokierunkowy i obejmuje interakcję z grupami sulfidrylowymi białek, modulację aktywności enzymatycznej (fosfolipazy, reduktazy NADH-cytochromu C, cholinesterazy, proteazy, hydrolazy), oddziaływanie na DNA, stabilizację błon lizosomalnych oraz hamowanie syntezy prostaglandyn. Ponadto lek wpływa na funkcje neutrofili, hamując ich chemotaksję i fagocytozę, ogranicza produkcję wolnych rodników oraz moduluje odpowiedź immunologiczną poprzez zakłócanie wytwarzania interleukiny 1 z monocytów.
Kluczowym aspektem działania hydroksychlorochiny jest jej zdolność do kumulacji w pęcherzykach wewnątrzkomórkowych, gdzie podnosi pH środowiska, co prowadzi do zahamowania degradacji białek, modyfikacji prezentacji antygenów, zakłócenia dojrzewania fagosomów oraz zmian w metabolizmie kwasów nukleinowych. Ta alkalizacja jest podstawą jej efektów przeciwzapalnych, immunomodulujących i przeciwpierwotniakowych, co uzasadnia stosowanie hydroksychlorochiny w terapii chorób reumatycznych oraz w profilaktyce i leczeniu malarii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
alkalizacja, błona lizosomalna, chemotaksja neutrofili, cholinesteraza, choroba autoimmunologiczna, choroba reumatyczna, degradacja białek, działanie przeciwpierwotniakowe, działanie przeciwreumatyczne, efekt immunomodulujący, efekt przeciwzapalny, enzym lizosomalny, enzym proteolityczny, fagocytoza, fosfolipaza, grupa sulfidrylowa, hydroksychlorochiny siarczan, hydrolaza, interleukina-1, kwas nukleinowy, lek przeciwmalaryczny, malaria, materiał genetyczny, mediator stanu zapalnego, monocyt, neutrofil, odpowiedź immunologiczna, pęcherzyk wewnątrzkomórkowy, pochodna aminochinoliny, prezentacja antygenów, proteaza, reduktaza NADH-cytochromu C, środowisko wewnątrzkomórkowe, stres oksydacyjny, synteza prostaglandyn, wolny rodnik -
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Podczas przepisywania siarczanu hydroksychlorochiny (Hydroxychloroquine sulfate Edest, 200 mg, tabletki powlekane) lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o potencjalnym wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Hydroksychlorochina może wywoływać działania niepożądane takie jak zaburzenia akomodacji oka, niewyraźne widzenie oraz zawroty głowy, które pojawiają się zwykle na początku terapii i mogą znacząco zwiększać ryzyko wypadków. W przypadku wystąpienia tych objawów pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a lekarz musi monitorować ich nasilenie podczas wizyt kontrolnych.
Jeśli zaburzenia widzenia i zawroty głowy nie ustępują samoistnie, konieczne jest rozważenie modyfikacji schematu terapeutycznego, w tym zmniejszenia dawki hydroksychlorochiny lub przerwania leczenia, zwłaszcza gdy objawy są nasilone. Decyzje te powinny być podejmowane indywidualnie, z uwzględnieniem stosunku korzyści do ryzyka terapii. Kluczowym elementem jest nie tylko formalne poinformowanie pacjenta, ale także aktywne zaangażowanie w edukację i monitorowanie, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta oraz innych uczestników ruchu drogowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
działania niepożądane, hydroksychlorochina, monitorowanie działań niepożądanych, niewyraźne widzenie, objawy niepożądane, obsługa maszyn, prowadzenie pojazdów mechanicznych, przerwanie leczenia, schemat terapeutyczny, siarczan hydroksychlorochiny, zaburzenia akomodacji oka, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zmniejszenie dawki leku -
Wskazania do stosowania
Hydroksychlorochina (Hydroxychloroquine sulfate Edest, 200 mg) jest lekiem o szerokim spektrum działania, stosowanym u dorosłych w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego układowego i krążkowego oraz fotodermatoz. W pediatrii (wiek ≥ 6 lat, masa ciała ≥ 31 kg) znajduje zastosowanie w młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów oraz tocznia rumieniowatego układowym i ogniskowym. Ponadto, hydroksychlorochina jest zalecana w profilaktyce i leczeniu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium vivax, P. ovale, P. malariae oraz szczepy Plasmodium falciparum wrażliwe na chlorochinę. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawce 200 mg, zawierających 35,50 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Skuteczność hydroksychlorochiny w terapii malarii jest obecnie ograniczona ze względu na narastającą oporność szczepów Plasmodium, zwłaszcza Plasmodium falciparum i coraz częściej Plasmodium vivax. Przed zastosowaniem leku w profilaktyce lub leczeniu malarii konieczne jest zapoznanie się z aktualnymi wytycznymi WHO oraz lokalnymi danymi epidemiologicznymi dotyczącymi oporności na leki przeciwmalaryczne. Prawidłowe rozpoznanie wskazań oraz uwzględnienie lokalnej sytuacji epidemiologicznej są kluczowe dla optymalizacji terapii i zapewnienia skuteczności leczenia hydroksychlorochiną.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
autoprzeciwciało, choroba dermatologiczna, choroba reumatologiczna, fotodermatoza, hydroksychlorochina, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, niepowikłana malaria, nietolerancja laktozy, oporność na leki przeciwmalaryczne, Plasmodium falciparum, plasmodium malariae, plasmodium ovale, Plasmodium vivax, reumatoidalne zapalenie stawów, siarczan hydroksychlorochiny, toczeń rumieniowaty krążkowy, toczeń rumieniowaty ogniskowy, toczeń rumieniowaty układowy, zarodźce malarii