Specjalne ostrzeżenia
Hydroxychloroquine sulfate Edest

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Hydroxychloroquine sulfate Edest

Stosowanie preparatu Hydroxychloroquine sulfate Edest, zawierającego 200 mg hydroksychlorochiny siarczanu, wymaga szczególnej uwagi lekarza prowadzącego ze względu na potencjalne działania niepożądane i ryzyko powikłań. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące monitorowania pacjentów oraz sytuacje kliniczne wymagające szczególnej ostrożności.¹

Retinopatia – monitorowanie i zapobieganie powikłaniom ocznym

Retinopatia indukowana hydroksychlorochiną stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań terapii, wymagające systematycznego monitorowania. U wszystkich pacjentów należy przeprowadzić kompleksowe badanie okulistyczne przed rozpoczęciem leczenia, a następnie kontynuować regularne kontrole nie rzadziej niż co 6 miesięcy.²

Należy pamiętać, że toksyczny wpływ na siatkówkę jest ściśle zależny od wielkości dawki. Przy dawkach dobowych nieprzekraczających 6,5 mg/kg masy ciała ryzyko uszkodzenia siatkówki jest stosunkowo niewielkie, jednak przekroczenie zalecanych dawek drastycznie zwiększa ryzyko retinotoksyczności.³

Kompleksowe badanie okulistyczne powinno obejmować:

• Ocenę ostrości widzenia
• Badanie widzenia barwnego
• Dokładne badanie oftalmoskopowe
• Szczegółową ocenę dna oka
• Badanie centralnego pola widzenia z użyciem czerwonego punktu⁴

Grupy wysokiego ryzyka retinopatii – intensyfikacja monitorowania

Częstotliwość badań okulistycznych należy zwiększyć i dostosować indywidualnie u pacjentów w następujących sytuacjach klinicznych:

• Pacjenci otrzymujący dawkę dobową przekraczającą 6,5 mg/kg mc. u osoby szczupłej (uwaga: stosowanie bezwzględnej masy ciała do kalkulacji dawki może prowadzić do niebezpiecznego przedawkowania u pacjentów otyłych)
• Chorzy z różnego stopnia niewydolnością nerek
• Pacjenci, u których zaobserwowano pogorszenie ostrości widzenia
• Osoby powyżej 65. roku życia
• Pacjenci z dawką skumulowaną przekraczającą 200 g⁵

Natychmiastowe przerwanie leczenia preparatem Hydroxychloroquine sulfate Edest jest bezwzględnie konieczne u każdego pacjenta, u którego rozwinęły się: zaburzenia widzenia barwnego, ubytki pola widzenia lub inne nieprawidłowości okulistyczne niemające związku z zaburzeniami akomodacji. Istotne jest, aby pacjenci pozostali pod obserwacją okulistyczną nawet po zakończeniu terapii, gdyż zmiany siatkówkowe i zaburzenia widzenia mogą postępować mimo odstawienia leku.⁶

Nie zaleca się równoczesnego stosowania hydroksychlorochiny z lekami o znanym działaniu retinotoksycznym, takimi jak tamoksyfen, ze względu na potencjalne synergistyczne działanie toksyczne.⁷

Ryzyko ciężkiej hipoglikemii

Hydroksychlorochina może wywoływać ciężką hipoglikemię, włącznie z utratą przytomności, co może stanowić zagrożenie dla życia pacjenta. Ryzyko dotyczy zarówno pacjentów stosujących leki przeciwcukrzycowe, jak i nieleczonych z powodu cukrzycy. Lekarze powinni poinformować pacjentów o tym zagrożeniu oraz o objawach klinicznych hipoglikemii. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących obniżenie poziomu glukozy podczas terapii, należy oznaczać stężenie glukozy we krwi i w razie konieczności zmodyfikować leczenie.⁸

Zaburzenia pozapiramidowe

W trakcie leczenia hydroksychlorochiną mogą wystąpić zaburzenia pozapiramidowe, co wymaga systematycznej oceny neurologicznej pacjentów, szczególnie podczas długotrwałej terapii.⁹

Kardiotoksyczność – wydłużenie odstępu QTc i kardiomiopatia

Hydroksychlorochina może powodować wydłużenie odstępu QTc u niektórych pacjentów. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania leku u pacjentów z:

• Wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT
• Chorobami serca (niewydolność serca, przebyty zawał mięśnia sercowego)
• Zaburzeniami proarytmicznymi, w tym bradykardią (częstość rytmu serca < 50 uderzeń/min)
• Epizodami arytmii komorowej w wywiadzie
• Nieskorygowaną hipokaliemią i/lub hipomagnezemią
• Równoczesnym stosowaniem innych leków wydłużających odstęp QT¹⁰

Stopień wydłużenia odstępu QT zwiększa się wraz ze wzrostem stężenia leku we krwi, dlatego bezwzględnie nie należy przekraczać zalecanych dawek. W przypadku wystąpienia objawów zaburzeń rytmu serca podczas terapii, należy przerwać podawanie leku i wykonać badanie EKG.¹¹

U pacjentów leczonych hydroksychlorochiną opisywano przypadki kardiomiopatii powodującej niewydolność serca, która w niektórych przypadkach prowadziła do zgonu. Zaleca się regularne monitorowanie kliniczne pod kątem objawów kardiomiopatii. Jeśli podczas leczenia wystąpią objawy kardiomiopatii, należy przerwać podawanie leku. W przypadku rozpoznania zaburzeń przewodzenia serca (blok odnogi pęczka Hisa i/lub blok przedsionkowo-komorowy) lub przerostu obu komór, należy przeprowadzić szczegółową diagnostykę kardiologiczną w kierunku przewlekłej kardiotoksyczności.¹²

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów stosujących leki, które mogą powodować niepożądane reakcje oczne lub skórne, ze względu na ryzyko potencjalnego synergistycznego działania toksycznego.¹³

Monitorowanie podczas długotrwałego leczenia

Podczas długotrwałej terapii hydroksychlorochiną należy przestrzegać następujących zasad:

• Dawka dobowa powinna być utrzymywana na możliwie najniższym poziomie, nie przekraczając 400 mg na dobę (co odpowiada maksymalnej dawce rocznej 6 mg/kg m.c.)¹⁴
• Stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek oraz u pacjentów przyjmujących leki oddziałujące na te narządy, z odpowiednim dostosowaniem dawki¹⁵
• Zachować szczególną uwagę u chorych z ciężkimi schorzeniami przewodu pokarmowego, neurologicznymi lub chorobami krwi¹⁶

Szczególną ostrożność należy również zachować u pacjentów z:

• Nadwrażliwością na chininę
• Niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
• Porfirią skórną późną, która może ulec zaostrzeniu w wyniku leczenia hydroksychlorochiną
• Łuszczycą, ponieważ hydroksychlorochina może zwiększać ryzyko wystąpienia reakcji skórnych¹⁷

Regularne badania kontrolne

U pacjentów poddawanych długotrwałemu leczeniu hydroksychlorochiną należy systematycznie przeprowadzać:

• Okresowe badania morfologii krwi z rozmazem – w przypadku wystąpienia nieprawidłowości, leczenie hydroksychlorochiną należy przerwać¹⁸
• Regularne badania czynności mięśni szkieletowych i odruchów ścięgnistych – w przypadku osłabienia mięśniowego lek należy odstawić¹⁹

Ototoksyczność

Ototoksyczność spowodowana przez hydroksychlorochinę występuje bardzo rzadko, jednak może być nieodwracalna. Przed rozpoczęciem leczenia lekarze powinni poinformować wszystkich pacjentów o tym ryzyku. Zaleca się szczególną obserwację pacjentów z zaburzeniami przedsionka ucha wewnętrznego (występującymi obecnie lub w wywiadzie).²⁰

Stosowanie w malarii

Hydroksychlorochina nie jest skuteczna wobec szczepów P. falciparum i P. vivax opornych na chlorochinę. Nie działa również przeciwko postaciom pozaerytrocytowym P. vivax, P. ovale i P. malariae. Należy unikać długotrwałego stosowania u dzieci w ramach profilaktyki malarii.²¹

Zachowania samobójcze i zaburzenia psychiczne

W bardzo rzadkich przypadkach u pacjentów leczonych hydroksychlorochiną notowano zachowania samobójcze i zaburzenia psychiczne. Zaburzenia psychiczne będące działaniem niepożądanym zwykle pojawiają się w ciągu miesiąca od rozpoczęcia leczenia, również u pacjentów bez wcześniejszych zaburzeń w wywiadzie. Pacjentom należy zalecić natychmiastowe zgłoszenie się po pomoc medyczną w przypadku wystąpienia objawów zaburzeń psychicznych podczas terapii.²²

Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR)

Podczas leczenia hydroksychlorochiną odnotowano przypadki ciężkich skórnych działań niepożądanych (SCAR), w tym:

• Reakcje polekowe z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)
• Ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP)
• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)

W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji skórnej może być konieczna hospitalizacja, ponieważ stany te mogą zagrażać życiu i prowadzić do zgonu. Przy wystąpieniu objawów przedmiotowych i podmiotowych sugerujących ciężkie reakcje skórne należy natychmiast przerwać leczenie hydroksychlorochiną i rozważyć alternatywne metody terapeutyczne.²³

Dzieci i nietolerancja laktozy

Małe dzieci wykazują szczególną wrażliwość na toksyczne działanie pochodnych 4-aminochinoliny. Z tego względu należy bezwzględnie przechowywać preparat Hydroxychloroquine sulfate Edest w miejscu niedostępnym dla dzieci.²⁴

Produkt zawiera laktozę jednowodną (35,50 mg w każdej tabletce) i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁵