zapobieganie i leczenie ostrego napadu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum
Wskazanie

Malaria jest pasożytniczą chorobą zakaźną wywoływaną przez pierwotniaki z rodzaju Plasmodium, przy czym zakażenie Plasmodium falciparum stanowi najcięższą i potencjalnie śmiertelną postać tej choroby. Ostre napady niepowikłanej malarii falciparum charakteryzują się nawracającymi epizodami wysokiej gorączki, dreszczami, bólami głowy, mięśni i stawów, a także nudnościami i wymiotami. Objawy pojawiają się zwykle 10-15 dni po ukąszeniu przez zakażonego komara z rodzaju Anopheles.

W leczeniu ostrego napadu niepowikłanej malarii wywołanej przez P. falciparum stosuje się obecnie głównie leki z grupy artemizinin w terapii skojarzonej (ACT). W Polsce dostępne są preparaty takie jak Riamet (artemeter/lumefantryna), Eurartesim (dihydroartemizynina/piperachina) oraz Malarone (atowakwon/proguanil). W profilaktyce przeciwmalarycznej przed podróżą do regionów endemicznych stosuje się natomiast Malarone, Lariam (meflochina) lub Doxycyclinum (doksycyklina).

Największym wyzwaniem w leczeniu malarii jest narastająca oporność P. falciparum na leki przeciwmalaryczne. Szczepy oporne na chlorochinę są obecnie powszechne w większości obszarów endemicznych, a w Azji Południowo-Wschodniej obserwuje się również narastającą oporność na artemizyniny. Ważnym problemem klinicznym jest także opóźnione rozpoznanie choroby u pacjentów powracających z podróży do regionów endemicznych, co może prowadzić do rozwoju ciężkiej malarii z powikłaniami takimi jak malaria mózgowa, niewydolność nerek czy ostra niewydolność oddechowa.

Skuteczne zapobieganie malarii obejmuje stosowanie repelentów zawierających DEET, noszenie odzieży ochronnej, używanie moskitier impregnowanych permetryną oraz przyjmowanie odpowiedniej chemioprofilaktyki. Wybór leku profilaktycznego zależy od regionu podróży i wzoru oporności P. falciparum występującego na danym obszarze. Istotne jest również szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia w przypadku wystąpienia objawów malarii, co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań i zgonu.