choroba przenoszona przez kleszcze
Wskazanie

Choroby przenoszone przez kleszcze to grupa schorzeń wywoływanych przez różne patogeny (bakterie, wirusy, pierwotniaki), które są transmitowane do organizmu człowieka podczas ukłucia przez zakażonego kleszcza. W Polsce najczęściej występują borelioza (choroba z Lyme) i kleszczowe zapalenie mózgu (KZM), rzadziej babeszjoza, anaplazmoza, tularemia czy gorączka Q.

Borelioza, wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia, charakteryzuje się wieloukładowym przebiegiem. We wczesnej fazie może pojawić się rumień wędrujący (erythema migrans), a nieleczona może prowadzić do zajęcia układu nerwowego, stawów, serca i innych narządów. W leczeniu boreliozy stosuje się antybiotykoterapię, m.in. preparaty zawierające doksycyklinę (Doxycyclinum, Unidox Solutab), amoksycylinę (Amoksiklav, Augmentin) lub ceftriakson (Biotrakson, Tartriakson) w cięższych przypadkach.

Kleszczowe zapalenie mózgu to choroba wirusowa, która może prowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Nie ma specyficznego leczenia przyczynowego, stosuje się leczenie objawowe. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania KZM jest szczepienie ochronne preparatami dostępnymi w Polsce (FSME-IMMUN, Encepur).

Trudności w leczeniu chorób odkleszczowych wiążą się głównie z ich niespecyficznymi objawami, które mogą imitować inne schorzenia, co prowadzi do opóźnionej diagnozy. W przypadku boreliozy wyzwaniem jest również diagnostyka laboratoryjna (dwustopniowa, z licznymi wynikami fałszywie dodatnimi i ujemnymi) oraz ryzyko przewlekłego przebiegu choroby. Istotnym problemem jest także brak skutecznej szczepionki przeciwko boreliozie, w przeciwieństwie do KZM, gdzie szczepienia są wysoce efektywne.

Profilaktyka polega na unikaniu ekspozycji na kleszcze poprzez stosowanie repelentów (np. Mugga, Moskitol, Autan), odpowiednie ubranie podczas pobytu w terenach zielonych oraz dokładne oglądanie ciała po powrocie z obszarów endemicznych. W przypadku KZM kluczowe znaczenie ma wspomniana już profilaktyka swoista poprzez szczepienia ochronne.