dur plamisty
Wskazanie

Dur plamisty (tyfus plamisty, łac. typhus exanthematicus) to ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez Rickettsia prowazekii. Zakażenie przenosi się głównie przez wesz ludzką odzieżową. Choroba charakteryzuje się wysoką gorączką, silnymi bólami głowy, osłabieniem oraz charakterystyczną plamistą wysypką, która pojawia się zwykle między 4. a 7. dniem choroby.

W leczeniu duru plamistego stosuje się przede wszystkim antybiotyki z grupy tetracyklin, gdzie lekiem pierwszego wyboru jest doksycyklina (w Polsce dostępna jako Doxycyclinum TZF, Doxycyclinum Hasco, Unidox Solutab). Alternatywnie stosuje się chloramfenikol (dostępny jako Chloramphenicol WZF) oraz fluorochinolony, np. ciprofloksacynę (Ciphin, Cipronex, Proxacin). Leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej po rozpoznaniu choroby.

Największą trudnością w leczeniu duru plamistego jest jego wczesne rozpoznanie, gdyż objawy początkowe mogą przypominać grypę lub inne choroby gorączkowe. Opóźnienie diagnozy prowadzi do wyższej śmiertelności, która bez leczenia może sięgać 10-60%. Dodatkowo wyzwaniem jest potencjalna oporność bakterii na antybiotyki oraz leczenie pacjentów z powikłaniami, takimi jak zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc czy niewydolność nerek. W przypadku epidemii duru plamistego, trudnością jest również kontrola wektorów zakażenia poprzez odpowiednie działania sanitarne.

Profilaktyka duru plamistego obejmuje przede wszystkim kontrolę populacji wszy poprzez odpowiednią higienę osobistą oraz dezynsekcję odzieży i pomieszczeń. W rejonach endemicznego występowania choroby stosuje się również chemioprofilaktykę u osób narażonych na zakażenie. W Polsce dur plamisty podlega obowiązkowemu zgłoszeniu do służb sanitarno-epidemiologicznych.