Leki w grupie
„leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby (DMARD)”

Leki przeciwreumatyczne modyfikujące przebieg choroby (DMARD – Disease-Modifying Antirheumatic Drugs) to grupa leków stosowanych przede wszystkim w leczeniu przewlekłych chorób zapalnych stawów, w szczególności reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). W przeciwieństwie do leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, które jedynie łagodzą objawy, DMARD wpływają na sam mechanizm choroby, spowalniając jej postęp i zapobiegając uszkodzeniom stawów.

DMARD działają poprzez modyfikację odpowiedzi immunologicznej organizmu, hamując procesy zapalne odpowiedzialne za uszkodzenia stawów. Ich efekt terapeutyczny nie jest natychmiastowy – pełne działanie rozwija się zwykle po kilku tygodniach lub miesiącach stosowania. Głównym celem terapii DMARD jest osiągnięcie remisji choroby lub niskiej aktywności choroby.

DMARD można podzielić na dwie główne kategorie: konwencjonalne syntetyczne DMARD (csDMARD) oraz biologiczne DMARD (bDMARD). Do konwencjonalnych DMARD zaliczamy m.in. metotreksat (Metex, Metoject, Trexan), leflunomid (Arava), sulfasalazynę (Salazopyrin), hydroksychlorochinę (Plaquenil) oraz sole złota. Metotreksat jest uznawany za „złoty standard” w leczeniu RZS i często stanowi pierwszą linię terapii.

Biologiczne DMARD to nowocześniejsze leki, obejmujące inhibitory TNF-α (adalimumab – Humira, Amgevita; etanercept – Enbrel, Benepali; infliksymab – Remicade, Remsima; golimumab – Simponi; certolizumab pegol – Cimzia), inhibitory IL-6 (tocilizumab – RoActemra, sarilumab – Kevzara), inhibitory kostymulacji limfocytów T (abatacept – Orencia), a także leki anty-CD20 (rytuksymab – MabThera, Rituxan).

W ostatnich latach do arsenału terapeutycznego dołączyły celowane syntetyczne DMARD (tsDMARD), takie jak inhibitory JAK (tofacytynib – Xeljanz, baricitynib – Olumiant, upadacytynib – Rinvoq), które są doustnymi małymi cząsteczkami blokującymi szlak przekazywania sygnału Janus kinazy.

Największą zaletą DMARD jest ich zdolność do modyfikowania naturalnego przebiegu choroby, co prowadzi do zmniejszenia uszkodzeń stawów, poprawy funkcji fizycznych i jakości życia pacjentów. Wczesne włączenie tych leków może zapobiec nieodwracalnym zmianom w stawach i prowadzić do długotrwałej remisji choroby.

Niestety, stosowanie DMARD wiąże się również z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Konwencjonalne DMARD mogą powodować hepatotoksyczność, supresję szpiku kostnego, zwiększone ryzyko infekcji czy zaburzenia płodności. Biologiczne DMARD zwiększają podatność na infekcje (w tym gruźlicę), mogą wywoływać reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zwiększają ryzyko nowotworów i chorób demielinizacyjnych. Inhibitory JAK wiążą się z ryzykiem zakrzepicy, perforacji przewodu pokarmowego i zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Dlatego pacjenci stosujący DMARD wymagają regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych i ścisłej kontroli lekarskiej.

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl