choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa
Wskazanie

Choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa (spondyloartroza) to postępujący proces degeneracyjny dotyczący stawów międzykręgowych i krążków międzykręgowych. Charakteryzuje się ścieraniem chrząstki stawowej, tworzeniem osteofitów, zwężeniem przestrzeni międzykręgowej oraz degeneracją krążków międzykręgowych. Najczęściej dotyka odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa, gdzie obciążenia biomechaniczne są największe.

Choroba ta występuje głównie u osób po 40. roku życia, a jej częstość wzrasta wraz z wiekiem. Do czynników ryzyka należą: przeciążenia kręgosłupa związane z pracą fizyczną, otyłość, urazy, wady postawy, siedzący tryb życia oraz predyspozycje genetyczne. Pacjenci zgłaszają najczęściej ból kręgosłupa, który nasila się podczas ruchu i zmniejsza w spoczynku, sztywność poranną oraz ograniczenie ruchomości.

W leczeniu farmakologicznym stosuje się przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak: Diclac, Dexak, Majamil, Ibuprom, Nurofen, Naproxen. W przypadku silniejszego bólu zalecane są słabe opioidy, np. Tramal, Poltram. Jako leki pomocnicze stosuje się preparaty rozluźniające mięśnie, np. Mydocalm, Myolastan, Sirdalud. Stosuje się również leki o działaniu chondroprotekcyjnym, jak Dona, Arthryl, Structum, które mogą spowalniać proces degeneracji chrząstki.

W terapii miejscowej wykorzystuje się preparaty do stosowania zewnętrznego zawierające NLPZ (Voltaren, Diclac, Dicloratio), a w przypadkach zaostrzeń można rozważyć iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów (Diprophos, Depo-Medrol). Coraz częściej stosuje się także dostawowe podawanie kwasu hialuronowego (Suplasyn, Hyalgan).

Największe trudności w leczeniu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa wiążą się z jej przewlekłym i postępującym charakterem. Leczenie farmakologiczne ma głównie charakter objawowy i nie zatrzymuje procesu degeneracyjnego. Długotrwałe stosowanie NLPZ wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego. Wyzwaniem pozostaje również skuteczne łagodzenie bólu bez nadmiernego polegania na opioidach, które niosą ryzyko uzależnienia.

Kluczowe dla powodzenia terapii jest kompleksowe podejście łączące farmakoterapię z fizjoterapią, edukacją pacjenta dotyczącą ergonomii, redukcją masy ciała oraz odpowiednim doborem aktywności fizycznej. W zaawansowanych przypadkach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi ulgi, konieczne może być leczenie operacyjne, które również stanowi wyzwanie ze względu na złożoność biomechaniki kręgosłupa.