neuropatia obwodowa
Neuropatia obwodowa to schorzenie neurologiczne charakteryzujące się uszkodzeniem nerwów obwodowych, które przesyłają informacje między ośrodkowym układem nerwowym a resztą ciała. Prowadzi to do zaburzeń czucia, osłabienia mięśni i dysfunkcji narządów autonomicznych w obszarach unerwianych przez uszkodzone nerwy.
Najczęstszymi przyczynami neuropatii obwodowej są cukrzyca, niedobory witamin (szczególnie B12), choroby autoimmunologiczne, infekcje, ekspozycja na toksyny, nowotwory oraz leki (np. chemioterapeutyki). Objawy mogą obejmować drętwienie, mrowienie, pieczenie, ból, nadwrażliwość na dotyk, zaburzenia równowagi oraz osłabienie mięśni, głównie w kończynach dolnych i górnych.
Diagnostyka neuropatii obwodowej opiera się na badaniu neurologicznym, badaniach elektromiograficznych (EMG) i elektroneurograficznych (ENG), badaniach laboratoryjnych oraz czasami biopsji nerwu. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę podstawową oraz łagodzenie objawów za pomocą leków przeciwbólowych, przeciwpadaczkowych i przeciwdepresyjnych, które wykazują działanie przeciwbólowe w bólu neuropatycznym.
W terapii neuropatii obwodowej istotne znaczenie ma również fizjoterapia, która pomaga utrzymać siłę mięśniową i zakres ruchów, oraz modyfikacja stylu życia obejmująca kontrolę glikemii u diabetyków, unikanie alkoholu i odpowiednią suplementację witamin. W ciężkich przypadkach stosuje się również metody neurostymulacji i interwencje chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Glenmark 600 mg
Darunavir Glenmark, zawierający darunawir jako inhibitor proteazy HIV, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. W badaniach u pacjentów wcześniej leczonych (N=2613) stosujących dawkę 600/100 mg dwa razy na dobę, 51,3% doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego w średnim czasie obserwacji 95,3 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (>10%), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS), małopłytkowość oraz zapalenie wątroby. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych stosujących dawkę 800/100 mg raz na dobę był podobny, z wyższą częstością łagodnych nudności. Długoterminowa terapia (średnio 162,5 tygodni) nie wykazała nowych problemów bezpieczeństwa.
aftowe zapalenie jamy ustnej, białkomocz, bradykardia zatokowa, cytolityczne zapalenie wątroby, darunawir, dna moczanowa, eozynofilia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor proteazy HIV, insulinooporność, jadłowstręt, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, leukopenia, łojotokowe zapalenie skóry, małopłytkowość, martwica kości, mialgia, nadwrażliwość na lek, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, rytonawir, stłuszczenie wątroby, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Krka 60 mg
Atorvastatin Krka, inhibitor reduktazy HMG-CoA, stosowany w leczeniu hiperlipidemii, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów przez średnio 53 tygodnie. W grupie leczonej lekiem 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x górna granica normy) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) >3x i >10x górnej granicy normy zanotowano odpowiednio u 2,5% i 0,4% pacjentów. Działania niepożądane obejmują m.in. często występujące zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśni i stawów, hiperglikemię, a także rzadkie przypadki miopatii, rabdomiolizy, zapalenia wątroby i ciężkich reakcji skórnych. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zapalenie mięśni, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon substancji czynnych
Amantadyna – Działania niepożądane
Amantadyna, stosowana w terapii choroby Parkinsona oraz grypy typu A, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu nerwowego (np. zawroty głowy, ataksja, zaburzenia koncentracji) oraz psychiczne (zaburzenia snu, pobudzenie, psychozy paranoidalne). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000). W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne (często) oraz rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu arytmie, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór, torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT, zwłaszcza przy przekraczaniu dawek lub współstosowaniu leków proarytmicznych. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, suchość w jamie ustnej, wymioty i zaparcia, a ze strony skóry – sinicę marmurkowatą i obfite pocenie się. Występują także rzadkie powikłania okulistyczne, takie jak uszkodzenie rogówki i tymczasowa utrata wzroku, wymagające konsultacji okulistycznej.
amantadyna, ataksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, chlorowodorek amantadyny, choroba Parkinsona, częstoskurcz komorowy, depresja, dezorientacja, drgawki, drżenie, dyskineza, grypa typu A, hiperseksualność, hipotermia, jadłowstręt, kołatanie serca, kompulsywne objadanie się, kompulsywne wydawanie pieniędzy, koszmary nocne, lęk, letarg, leukopenia, livedo reticularis, majaczenie, mania, migotanie komór, mioklonia, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, nerwowość, neuropatia obwodowa, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, niewyraźna mowa, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk kostek, obrzęk rogówki, omamy, patologiczny hazard, pobudzenie psychoruchowe, psychoza, pustka w głowie, rozrost gruczołu krokowego, siarczan amantadyny, sinica marmurkowata, splątanie, stan hipomaniakalny, suchość w jamie ustnej, torsade de pointes, trombocytopenia, uszkodzenie rogówki, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia snu, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększone libido - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba chagasa – Leczenie
Choroba Chagasa, wywoływana przez Trypanosoma cruzi, wymaga leczenia dwutorowego: eliminacji pasożyta oraz łagodzenia objawów klinicznych. Dostępne od lat 60. XX wieku leki trypanocydalne to benznidazol i nifurtimoks, z których benznidazol jest preferowany ze względu na lepszą tolerancję i mniejsze ryzyko działań niepożądanych. Leczenie jest bezwzględnie wskazane w ostrej fazie choroby, wrodzonych zakażeniach, reaktywacji u immunosupresyjnych, u dzieci do 18 lat oraz u kobiet w wieku rozrodczym. U dorosłych z przewlekłym zakażeniem decyzja o terapii powinna być indywidualizowana, z zaleceniem leczenia u pacjentów do 50. roku życia bez zaawansowanej kardiomiopatii. Skuteczność terapii jest najwyższa w ostrej fazie (niemal 100%) i u niemowląt (90-96%), natomiast u dorosłych z przewlekłym zakażeniem wynosi 20-37%. Benznidazol stosuje się w dawce 5-8 mg/kg/dobę u dzieci i 5-7 mg/kg/dobę u dorosłych przez 60 dni, a nifurtimoks przez 60-90 dni, z uwagi na ryzyko działań niepożądanych, które często prowadzą do przerwania terapii (29% dla benznidazolu, do 75% dla nifurtimoksu).
antagonista receptora angiotensyny, benznidazol, beta-bloker, biomarker, choroba Chagasa, diuretyk, ekstrakt roślinny, immunosupresja, inhibitor ACE, kardiomiopatia, kardiowerter-defibrylator, kortykosteroid, lek antyarytmiczny, lek prokinetyczny, megacolon, nanotechnologia, neuropatia obwodowa, nifurtimoks, ostra faza choroby, parestezja, przeszczep serca, przewlekłe zakażenie, reakcja alergiczna, reaktywacja zakażenia, transmisja wrodzona, trypanosoma cruzi, trypanosomoza amerykańska, wrodzone zakażenie, wysypka skórna, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Paraneoplastyczne zespoły nerwowe – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Paraneoplastyczne zespoły nerwowe (PZN) to rzadkie, autoimmunologiczne powikłania nowotworów, występujące u mniej niż 1% pacjentów onkologicznych, najczęściej związane z rakiem drobnokomórkowym płuc, jajnika, piersi, jąder oraz chłoniakami. Mechanizm polega na produkcji onkoneuronalnych antygenów przez komórki nowotworowe, które wywołują odpowiedź immunologiczną skierowaną przeciwko układowi nerwowemu (mózg, rdzeń, nerwy obwodowe, mięśnie). Objawy neurologiczne rozwijają się szybko (dni-tygodnie) i obejmują zaburzenia motoryczne, czuciowe, poznawcze, koordynacji, mowy, widzenia, snu, napady padaczkowe oraz mimowolne ruchy. Charakterystyczne zespoły to m.in. paraneoplastyczne zwyrodnienie móżdżku, limbiczne zapalenie mózgu, zespół Lamberta-Eatona (2-3% pacjentów z rakiem drobnokomórkowym płuc), neuropatia obwodowa, dysautonomia, zespół opsoklonii-mioklonii-ataksji oraz zespół sztywnego człowieka. Diagnostyka opiera się na badaniu neurologicznym, oznaczeniu przeciwciał onkoneuronalnych (anty-Hu, anty-Yo, anty-Ri, anty-CV2, anty-Ma2, anty-amfifizyna), analizie płynu mózgowo-rdzeniowego, badaniach obrazowych (MRI, TK, PET-CT) oraz elektrofizjologicznych. W około 65% przypadków objawy neurologiczne poprzedzają rozpoznanie nowotworu, co podkreśla znaczenie wczesnej diagnostyki.
ataksja, azatiopryna, badanie przewodnictwa nerwowego, ćwiczenie oddechowe, cyklofosfamid, drobnokomórkowy rak płuc, dysartria, dysautonomia, dysfagia, elektromiografia, immunoglobulina dożylna, immunosupresja, immunoterapia, kacheksja, limbiczne zapalenie mózgu, limfocyt T, mechanizm autoimmunologiczny, neuropatia obwodowa, oczopląs, paraneoplastyczne zwyrodnienie móżdżku, paraneoplastyczny zespół nerwowy, plazmafereza, profilaktyka odleżyn, przeciwciało onkoneuronalne, przeciwciało przeciwneuronalne, punkcja lędźwiowa, rezonans magnetyczny, rytuksymab, zespół miasteniczny Lamberta-Eatona, zespół sztywnego człowieka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daptomycin Accordpharma 500 mg
Daptomycyna, dostępna w dawkach 350 mg i 500 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów oraz 372 pacjentów pediatrycznych, z dawkami od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (częstość ≥ 1/100 do < 1/10) obejmują zakażenia grzybicze, zakażenia dróg moczowych, niedokrwistość, zaburzenia psychiczne (niepokój, bezsenność), neurologiczne (zawroty głowy, ból głowy), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, AspAT, ALP), wysypkę, świąd, ból kończyn oraz podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (CPK). Profil działań niepożądanych jest porównywalny do produktów porównawczych stosowanych w badaniach klinicznych.
AGEP, aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, ból żołądkowo-jelitowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, czas protrombinowy, daptomycyna, dehydrogenaza mleczanowa, DRESS, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfokinaza kreatynowa, fungemia, hiperglikemia, INR, kandydoza, lek przeciwbakteryjny, leukocytoza, małopłytkowość, mioglobina, miopatia, nadciśnienie, nadkomorowa tachykardia, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niedokrwistość, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja na infuzję, skurcz dodatkowy, tachykardia, trombocytoza, wysypka pęcherzykowo-pęcherzowa, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie języka, zapalenie mięśni, zapalenie pochwy, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tegretol CR 200 200 mg
Karbamazepina, substancja czynna leku Tegretol CR 200, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, hematologiczny, immunologiczny, endokrynologiczny, pokarmowy, skórny oraz inne narządy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (atakksja, zawroty głowy, senność – bardzo często), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności i wymioty – bardzo często) oraz reakcje alergiczne skórne (pokrzywka, alergiczne zapalenie skóry – bardzo często). Istotne są również zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenia (bardzo często), trombocytopenia i eozynofilia (często), a także rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i pancytopenia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z CIOMS III, co ułatwia ocenę ryzyka klinicznego. Monitorowanie stężenia karbamazepiny w osoczu jest zalecane w przypadku objawów neurologicznych sugerujących względne przedawkowanie lub znaczne wahania poziomu leku.
agranulocytoza, alergiczny odczyn skórny, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, demineralizacja kości, dyskineza, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, karbamazepina, leukopenia, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mlekotok, nadwrażliwość płucna, nadwrażliwość wielonarządowa, neuropatia obwodowa, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedowład, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, ostra uogólniona krostkowica, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, rogowacenie liszajowate, rzadkoskurcz, trombocytopenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita grubego, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmętnienie soczewki, zwiększenie stężenia aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bortezomib Reddy 3,5 mg
Bortezomib Reddy, stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane na podstawie danych od 5476 pacjentów, z czego 3996 otrzymywało dawkę 1,3 mg/m² powierzchni ciała. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, niedokrwistość i neutropenia, które występują bardzo często (≥1/10). Neuropatia obwodowa, zarówno czuciowa, jak i ruchowa, jest istotnym problemem klinicznym, a rzadziej obserwuje się neuropatię autonomiczną. Inne często występujące objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, wymioty, zaparcia), zmęczenie, gorączka oraz wysypka i półpasiec. Ciężkie, choć niezbyt częste działania niepożądane obejmują niewydolność serca, zespół rozpadu guza, nadciśnienie płucne, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) oraz ostre rozlane naciekowe choroby płuc.
bortezomib, dysfagia, hiperglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kardiomiopatia, leukoencefalopatia wieloogniskowa postępująca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie płucne, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre rozlane naciekowe choroby płuc, pancytopenia, parestezje, półpasiec, posocznica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowa mikroangiopatia, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon chorób i schorzeń
Ból pięty – Zapobieganie i profilaktyka
Ból pięty, najczęściej spowodowany zapaleniem powięzi podeszwowej, ostrogą piętową, zapaleniem ścięgna Achillesa lub atrofią poduszeczki tłuszczowej, wymaga kompleksowego podejścia profilaktycznego. Kluczowe jest stosowanie odpowiedniego obuwia z amortyzacją pięty, wsparciem łuku stopy oraz niskim obcasem (0,5-2,5 cm), unikanie chodzenia boso, a także regularna wymiana obuwia sportowego co około 500 km. Nadwaga stanowi istotny czynnik ryzyka, dlatego kontrola masy ciała i zbilansowana dieta w połączeniu z aktywnością fizyczną są niezbędne. Planowanie treningów powinno uwzględniać stopniowe zwiększanie obciążeń (maksymalnie 10-15% tygodniowo), wybór miękkich nawierzchni oraz wprowadzenie ćwiczeń rozciągających i wzmacniających mięśnie łydki, ścięgna Achillesa i stopy, wykonywanych 1-2 razy dziennie, utrzymując każde rozciąganie przez 20-30 sekund, powtarzane 2-3 razy. Wkładki ortopedyczne, zarówno prefabrykowane, jak i indywidualne, oraz techniki takie jak low-Dye taping i szyny nocne, wspomagają profilaktykę u pacjentów z zaburzeniami biomechanicznymi stopy.
biomechanika stopy, ból pięty, cukrzyca, diabetolog, łuk stopy, metoda RICE, nadwaga i otyłość, neuropatia obwodowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ortopeda, ortoza, ostroga piętowa, płaskostopie, podolog, powięź podeszwowa, reumatolog, szyna nocna, wkładka ortopedyczna, wysokie łuki stopy, zapalenie powięzi podeszwowej, zapalenie ścięgna Achillesa, zapalenie stawów, zgięcie grzbietowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pragiola 225 mg
Pragiola, zawierająca pregabalinę, jest lekiem dostępnym w kapsułkach twardych o dawkach od 25 mg do 300 mg, stosowanym u dorosłych w leczeniu bólu neuropatycznego o etiologii obwodowej i ośrodkowej, w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii popółpaścowej, neuropatii obwodowych oraz bólu neuropatycznego po udarze mózgu czy urazie rdzenia kręgowego. Pregabalina działa poprzez modulację przewodzenia nerwowego, co skutkuje łagodzeniem dolegliwości bólowych opornych na standardowe leki przeciwbólowe. Ponadto, lek jest wskazany jako terapia wspomagająca w leczeniu napadów częściowych padaczki, zarówno z wtórnym uogólnieniem, jak i bez niego, stosowany wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Trzecim wskazaniem jest leczenie zaburzeń lękowych uogólnionych (GAD), gdzie pregabalina poprawia kontrolę objawów lękowych i jakość życia pacjentów.
ból neurogenny, ból neuropatyczny, ból neuropatyczny obwodowy i ośrodkowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, dysfagia, dysfunkcja układu nerwowego, kapsułki twarde, leczenie przeciwpadaczkowe, leczenie skojarzone, napady częściowe, neuralgia popółpaścowa, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, neuropatia popółpaścowa, padaczka, pregabalina, terapia skojarzona, udar mózgu, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia lękowe uogólnione - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abacavir + Lamivudine Sandoz 600 mg + 300 mg
Profil bezpieczeństwa produktu leczniczego Abacavir + Lamivudine Sandoz (600 mg + 300 mg, tabletki powlekane) jest zgodny z dotychczas znanymi działaniami niepożądanymi abakawiru i lamiwudyny stosowanych osobno. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości na abakawir, manifestujące się gorączką i/lub wysypką (często plamisto-grudkową lub pokrzywkową), a także objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), układu nerwowego (ból głowy), oraz ogólne (letarg, uczucie zmęczenia). W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano poważne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które wymagają trwałego odstawienia abakawiru. Ponadto, rzadko obserwowano kwasicę mleczanową, neuropatię obwodową, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby oraz rabdomiolizę. Warto podkreślić, że ponowne podanie abakawiru po wystąpieniu reakcji nadwrażliwości może prowadzić do gwałtownego nawrotu objawów z ryzykiem zagrażającego życiu obniżenia ciśnienia tętniczego i zgonu.
anafilaksja, aplazja czerwonokrwinkowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bezsenność, biegunka, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, gorączka, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, kwasica mleczanowa, letarg, limfadenopatia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości, nadwrażliwość na abakawir, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, patogen oportunistyczny, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, rozpad mięśni, rumień wielopostaciowy, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy
Produkt leczniczy Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy jest wskazany wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2 i przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w terapii kwasicy ketonowej. Stosowanie sytagliptyny, inhibitora DPP-4, wiąże się z ryzykiem ostrego zapalenia trzustki, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i diagnostyki różnicowej; ponowne leczenie jest przeciwwskazane po potwierdzeniu zapalenia. Metformina może powodować rzadkie, ale ciężkie powikłanie w postaci kwasicy mleczanowej, szczególnie przy pogorszeniu czynności nerek (GFR < 30 ml/min), odwodnieniu, niewydolności wątroby, nadmiernym spożyciu alkoholu czy stosowaniu leków nefrotoksycznych (NLPZ, leki moczopędne, przeciwnadciśnieniowe). Objawy kwasicy mleczanowej obejmują m.in. duszność kwasiczą, ból brzucha, skurcze mięśni, a w badaniach laboratoryjnych obserwuje się pH krwi < 7,35 oraz stężenie mleczanów > 5 mmol/l. Monitorowanie GFR jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii.
anafilaksja, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, duszność kwasicza, hipoglikemia, inhibitor DPP-4, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica ketonowa, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, martwicze zapalenie trzustki, metformina, nadciśnienie tętnicze, nefropatia kontrastowa, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, sytagliptyna, witamina B12, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramizek Combi 5 mg + 5 mg
Lek Ramizek Combi, zawierający ramipryl i amlodypinę, wykazuje złożony profil bezpieczeństwa wynikający z działania obu składników. Ramipryl często powoduje uporczywy, suchy kaszel, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemię oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia/agranulocytoza (rzadko) i eozynofilia (niezbyt często). Ciężkie działania niepożądane obejmują udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, niewydolność nerek i wątroby, zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona). Amlodypina najczęściej wywołuje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy oraz obrzęki obwodowe, a bardzo rzadko może powodować leukopenię, małopłytkowość i zapalenie wątroby. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie ryzyka u pacjentów.
agranulocytoza, ból głowy, częstoskurcz, diplopia, dławica piersiowa, drżenie, eozynofilia, fotowrażliwość, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kołatanie serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, szumy uszne, udar mózgu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide Pharmascience 14 mg
Teriflunomid w dawce 14 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na 2267 pacjentach przez medianę 672 dni. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) u 15% pacjentów. Łysienie miało charakter rozlany, występowało głównie w pierwszych 6 miesiącach terapii i ustępowało u 87,1% pacjentów. Zwiększenie aktywności AlAT (do 3× górnej granicy normy) obserwowano u 8,0% pacjentów, głównie w pierwszym półroczu leczenia, z powrotem do normy w różnym czasie. Teriflunomid wiąże się także z podwyższeniem ciśnienia tętniczego: skurczowe >140 mmHg u 19,9% i >160 mmHg u 3,8%, a rozkurczowe >90 mmHg u 21,4% pacjentów. Nie stwierdzono istotnego wzrostu ciężkich zakażeń (2,7% vs 2,2% placebo), choć po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ciężkich infekcji, w tym posocznicy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, ból brzucha, ciężkie reakcje skórne, ciężkie zakażenia, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, kinaza kreatynowa, leflunomid, leukopenia, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nerwoból, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie wątroby, parestezje, polekowe uszkodzenie wątroby, polineuropatia, przeczulica, reumatoidalne zapalenie stawów, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane o przebiegu rzutowym, torbiel trzustki, zakażenia oportunistyczne, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 250 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz doświadczeniem po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia grzybicze (Candida spp.), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGTP). Rzadziej występują poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (reakcje psychotyczne, depresja, majaczenie), neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe), a także kardiologiczne (tachykardia, arytmie, wydłużenie QT). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS, które mogą zagrażać życiu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwawa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, eozynofilia, fluorochinolon, leukopenia, lewofloksacyna, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, palpitacja, pancytopenia, parestezja, polineuropatia czuciowa, polineuropatia czuciowo-ruchowa, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka powlekana, tachykardia, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tifay 14 mg
Teriflunomid, stosowany w dawce 14 mg raz na dobę u pacjentów z rzutową postacią stwardnienia rozsianego (RMS), wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 1112 pacjentów przez medianę 672 dni. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (15%). Łysienie miało charakter łagodny, rozlany i ustępowało u 87,1% pacjentów, a przerwanie terapii z tego powodu dotyczyło 1,3%. Zwiększenie aktywności AlAT do ≤3× GGN było częstsze niż w grupie placebo, ale wartości >3× GGN występowały z podobną częstością w obu grupach. Wzrost ciśnienia tętniczego (skurczowe >140 mmHg u 19,9% vs. 15,5% placebo) oraz zmniejszenie liczby białych krwinek (<15% spadku, głównie neutrofili i limfocytów) były obserwowane, jednak ciężkie zakażenia nie występowały częściej niż w grupie kontrolnej (2,7% vs. 2,2%). Neuropatia obwodowa pojawiła się u 1,9% pacjentów leczonych teriflunomidem, a u 5 pacjentów konieczne było przerwanie leczenia z powodu tego powikłania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, białe krwinki, biegunka, ból głowy, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, ciśnienie tętnicze, czerwone krwinki, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, limfocyt, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutrofil, nowotwór złośliwy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, płytki krwi, podwyższona AlAT, polineuropatia, posocznica, reumatoidalne zapalenie stawów, rwa kulszowa, rzutowe stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, torbiel trzustki, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvagen 20 20 mg
Wyniki długoterminowych, kontrolowanych badań klinicznych, takich jak Heart Protection Study (HPS) i Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S), potwierdzają bezpieczeństwo stosowania symwastatyny w dawce 20 mg (Simvagen 20). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 4,8% w grupie leczonej symwastatyną i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była poniżej 0,1%, a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie vs 0,09% na placebo. Wysoka dawka 80 mg/dobę wiązała się z wyższym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) oraz niewydolność wątroby, a także zespół nadwrażliwości z objawami wielonarządowymi. Zgłaszano również wzrost HbA1c i glukozy na czczo oraz rzadkie zaburzenia funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku.
aminotransferaza, anafilaksja, astenia, ból mięśniowy, cyklosporyna, eozynofilia, fibrat, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, hemoglobina glikowana, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Caramlo 16 mg + 10 mg
Lek Caramlo, będący kombinacją kandesartanu cyleksetylu i amlodypiny, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu substancji czynnych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki (w tym obrzęki okolicy kostek) oraz uczucie zmęczenia. Działania niepożądane związane z kandesartanem są zazwyczaj łagodne i przemijające, obejmując zawroty głowy, ból głowy oraz infekcje dróg oddechowych, bez istotnego wpływu na wyniki badań laboratoryjnych, choć u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia, agranulocytoza) oraz reakcje alergiczne, hiperglikemia, hiperkaliemia i hiponatremia.
agranulocytoza, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, depresja, duszność, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, impotencja, infekcja dróg oddechowych, kandesartan cyleksetylu i amlodypina, kołatanie serca, leukopenia, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niewydolność nerek, nokturia, obrzęk kostek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezja, podwójne widzenie, przerost dziąseł, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, szumy uszne, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaczerwienienie twarzy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Uszkodzenia nerwów obwodowych – Objawy
Uszkodzenia nerwów obwodowych manifestują się różnorodnym spektrum objawów zależnych od rodzaju uszkodzonych włókien nerwowych (ruchowe, czuciowe, autonomiczne) oraz stopnia uszkodzenia. Objawy ruchowe obejmują osłabienie mięśni, fascykulacje, atrofię (widoczną już po 2-3 tygodniach), trudności w koordynacji i poruszaniu się, a w ciężkich przypadkach porażenie. Uszkodzenia nerwów czuciowych powodują parestezje, ból neuropatyczny, allodynię, przeczulicę oraz zaburzenia czucia, często rozpoczynające się w dystalnych częściach kończyn („objaw skarpetek i rękawiczek”). Uszkodzenia nerwów autonomicznych skutkują zaburzeniami funkcji wegetatywnych, takimi jak niestabilność ciśnienia tętniczego, zaburzenia potliwości, problemy żołądkowo-jelitowe, nietrzymanie moczu i zaburzenia rytmu serca. Typy uszkodzeń nerwów obejmują neurapraksję (przejściowe zaburzenie przewodzenia), aksonotmezę (uszkodzenie aksonu z zachowaną osłonką) oraz neurotmezę (całkowite przecięcie nerwu), z różnym rokowaniem i czasem regeneracji (aksony odrastają około 1 mm/dzień). Włókna mięśniowe ulegają atrofi po 3 tygodniach od odnerwienia, a po 2 latach dochodzi do nieodwracalnego zwłóknienia.
aksonotmeza, allodynia, atrofia mięśniowa, ból neuropatyczny, fascykulacja, komórka Schwanna, nerw autonomiczny, nerw czuciowy, nerw kulszowy, nerw obwodowy, nerw pośrodkowy, nerw ruchowy, neurapraksja, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, neurotmeza, odnerwienie, opadanie nadgarstka, opadanie stopy, osłabienie mięśniowe, owrzodzenie stopy, parestezja, porażenie mięśniowe, uszkodzenie nerwu obwodowego, uszkodzenie splotu ramiennego, włókno nerwowe, zespół cieśni nadgarstka, zespół kanału stępu, zespół nerwu międzykostnego tylnego, zespół rowka nerwu łokciowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Gedeon Richter 25 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Gedeon Richter) charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, które różnią się w zależności od wskazania klinicznego i schematu terapeutycznego. Najczęściej obserwowane poważne działania niepożądane to zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02), zakażenia płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104), żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna 2,7-3,6%), neutropenia i gorączka neutropeniczna (42,2-83,3%), trombocytopenia (21,5-72,3%) oraz niewydolność nerek (6,3%). Działania hematologiczne, takie jak neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość i leukopenia, występują bardzo często i wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi. Ponadto, lenalidomid zwiększa ryzyko infekcji, zwłaszcza zapalenia płuc, zakażeń górnych dróg oddechowych i zakażeń neutropenicznych, co jest szczególnie istotne u pacjentów z neutropenią.
alergiczne zapalenie skóry, astenia, bakteriemia, biegunka, chłoniak, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytopenia, duszność, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, lenalidomid, leukopenia, limfopenia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudność, obrzęk obwodowy, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, półpasiec, posocznica, przewód pokarmowy, remisja, skurcz mięśni, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie neutropeniczne, zakażenie płuc, zakażenie układu moczowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmęczenie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 30 mg
Rosuvastatin Krka, zawierający rozuwastatynę wapniową w dawkach od 5 mg do 40 mg, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA, z częstością występowania zależną od dawki. Działania niepożądane mają przeważnie charakter łagodny i przemijający, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać terapię z tego powodu. Najczęściej obserwowane działania obejmują bóle mięśni (mialgia), miopatię, a rzadziej rabdomiolizę, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest zależne od dawki i w większości przypadków łagodne i bezobjawowe; jednak przy wzroście CK powyżej 5 x górnej granicy normy (GGN) zaleca się przerwanie leczenia. Ponadto, obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, które również miało charakter łagodny i przemijający. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występowała u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie bez progresji do choroby nerek.
aminotransferaza wątrobowa, amnezja, ból brzucha, ból głowy, ból stawu, duszność, dysfagia, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, mialgia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna wapniowa, śródmiąższowa choroba płuc, tabletka powlekana, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Losartan Hydrochlorothiazyd Krka 100 mg + 25 mg
Losartan Hydrochlorotiazyd Krka to preparat zawierający losartan potasowy oraz hydrochlorotiazyd, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, który może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania. W badaniach klinicznych najczęściej (>1%) zgłaszano zawroty głowy. Działania niepożądane losartanu obejmują m.in. niedokrwistość, plamicę Henocha-Schönleina, niedociśnienie, arytmie, bóle głowy, kaszel, zaburzenia czynności nerek, hiperkaliemię oraz reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani). Hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem agranulocytozy, hipokaliemii, hiponatremii, zaburzeń oddechowych (w tym ARDS), a także nieczerniakowych nowotworów skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy), co koreluje z łączną dawką leku. Należy monitorować pacjentów pod kątem tych powikłań, zwłaszcza u osób z historią obrzęku naczynioruchowego po inhibitorach ACE.
agranulocytoza, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia zatokowa, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, duszność, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kołatanie serca, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie komór, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, plamica Henocha-Schönleina, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fludara 10 mg
Fosforan fludarabiny w dawce 10 mg (Fludara) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującą mielosupresją manifestującą się neutropenią, trombocytopenią oraz niedokrwistością, co znacząco zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. Często obserwuje się zakażenia, w tym ciężkie zakażenia oportunistyczne, które mogą prowadzić do zgonu. Objawy ogólne takie jak gorączka, zmęczenie, osłabienie oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka) występują bardzo często. Ponadto, często zgłaszane są neuropatia obwodowa, zaburzenia widzenia, zapalenie błon śluzowych i jamy ustnej, wysypka skórna oraz objawy ogólne jak dreszcze i obrzęk. Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA, a ich częstość opiera się na danych klinicznych i obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu.
bezpieczeństwo farmakoterapii, dysfagia, fosforan fludarabiny, hemoglobina, jadłowstręt, laktoza jednowodna, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neutrofil, neutropenia, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, obrzęk, parametry hematologiczne, płytka krwi, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia widzenia, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Modzele i pęcherze – Leczenie
Modzele i pęcherze to obszary zgrubiałej, stwardniałej skóry powstające na skutek powtarzającego się tarcia lub nacisku, które mogą powodować ból i dyskomfort, szczególnie podczas chodzenia. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, z wykluczeniem innych zmian, takich jak brodawki (obecność krwawiącej skóry lub czarnych punktów wskazuje na brodawkę). Leczenie obejmuje redukcję zrogowaceń poprzez mechaniczne usuwanie (skalpel, pumeks po namoczeniu stóp 5-10 minut), stosowanie preparatów keratolitycznych, m.in. plastrów z 40% kwasem salicylowym, kremów z mocznikiem oraz żeli i płynów zawierających kwas salicylowy. W przypadku zaawansowanych zmian stosuje się iniekcje kortykosteroidów, elektrokoagulację, terapię laserową (CO₂, erbowy 2,940 nm) oraz krioterapię. Korekcja deformacji stopy za pomocą ortez lub chirurgii (artroplastyka, syndaktylizacja) jest wskazana przy nawracających modzelach i pęcherzach.
artrodeza, artroplastyka, choroba naczyń obwodowych, debridement, deformacja palca stopy, elektrokoagulacja, hallux valgus, iniekcja kortykosteroidu, krioterapia, kwas glikolowy, kwas mlekowy, kwas salicylowy, laser CO2, leczenie chirurgiczne, modzel i pęcherz, nagniotek, neuropatia obwodowa, orteza, owrzodzenie, palec młotkowaty, paluch koślawy, preparat keratolityczny, terapia laserowa, zgrubiała skóra - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Sandoz 140 mg
Dazatynib, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony na podstawie obserwacji 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej oraz 188 pacjentów pediatrycznych. Mediana czasu leczenia u dorosłych wynosiła od 6,2 do 60 miesięcy, a u dzieci 26,3 do 42,3 miesiąca. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zakażenia (w tym posocznica), mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), gorączka neutropeniczna, zaburzenia ze strony układu nerwowego (ból głowy, neuropatia), układu sercowo-naczyniowego (zastoinowa niewydolność serca, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca), układu oddechowego (wysięk opłucnowy, duszność, obrzęk płuc), krwotoki, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, krwawienia). W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa był podobny do dorosłych, z wyjątkiem braku wysięków osierdziowego i opłucnowego oraz nadciśnienia płucnego.
chłonkotok, dazatynib, gorączka neutropeniczna, krwawienie śródczaszkowe, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja zapalenia wątroby typu B, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs anafilaktyczny, wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suganet 12,5 mg
Leczenie sunitynibem (Suganet) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego), żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego) oraz skórne (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, przebarwienia). Działania te występują z różną częstością, od bardzo często (≥1/10) do rzadko (<1/1000), a ich nasilenie może być łagodne lub zagrażające życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne powikłania, takie jak niewydolność nerek, zator tętnicy płucnej, krwotoki (w tym mózgowe i z przewodu pokarmowego) oraz perforacje, które mogą prowadzić do zgonu pacjenta. Monitorowanie funkcji tarczycy, parametrów hematologicznych oraz ciśnienia tętniczego jest niezbędne w trakcie terapii, aby umożliwić wczesne wykrycie i odpowiednie zarządzanie działaniami niepożądanymi.
W praktyce klinicznej kluczowe jest indywidualne dostosowanie terapii sunitynibem, uwzględniające możliwość modyfikacji dawki lub przerwania leczenia w przypadku nasilenia objawów niepożądanych. Wśród działań niepożądanych o potencjalnie zagrażającym życiu wymienia się niewydolność wielonarządową, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, krwotok do jamy otrzewnowej, niewydolność nadnerczy, odmę opłucnową oraz wstrząs. Wczesne rozpoznanie tych stanów oraz odpowiednie interwencje terapeutyczne są niezbędne dla minimalizacji ryzyka powikłań i poprawy rokowania pacjentów. Ponadto, działania niepożądane takie jak zmęczenie, zaburzenia smaku, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zmiany skórne mogą znacząco obniżać jakość życia, dlatego kompleksowe podejście do opieki nad pacjentem obejmuje również wsparcie objawowe i konsultacje specjalistyczne.
białkomocz, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwiomocz, krwioplucie, krwotok, krwotok do jamy otrzewnowej, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuroendokrynny nowotwór trzustki, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przetoka jelitowa, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczna nekroliza naskórka, trudność w połykaniu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Hipotonia ortostatyczna (hipotensja ortostatyczna) – Diagnostyka i diagnoza
Hipotonia ortostatyczna definiowana jest jako spadek ciśnienia tętniczego skurczowego o ≥20 mmHg lub rozkurczowego o ≥10 mmHg w ciągu 3 minut od pionizacji, a u pacjentów z nadciśnieniem w pozycji leżącej spadek skurczowego o ≥30 mmHg. Diagnostyka opiera się na pomiarach ciśnienia i tętna w pozycji leżącej (po 5 minutach odpoczynku), po 1 oraz 3 minutach od przyjęcia pozycji stojącej. W przypadku niejednoznacznych wyników lub podejrzenia opóźnionej hipotensji ortostatycznej zaleca się test pochyleniowy (tilt-table test) z monitorowaniem ciśnienia i tętna podczas stopniowego pochylania stołu do kąta 60-80°. Istotne jest różnicowanie neurogennej hipotensji ortostatycznej, charakteryzującej się brakiem adekwatnego wzrostu częstości akcji serca (<15 uderzeń/min) i niskim wzrostem noradrenaliny, od nieneurogennej, wynikającej z czynników takich jak odwodnienie, niewydolność serca czy leki. Diagnostyka uzupełniana jest badaniami laboratoryjnymi (morfologia, elektrolity, glukoza, hormony tarczycy, witamina B12), EKG, echokardiografią, 24-godzinnym monitorowaniem ciśnienia (ABPM) oraz testami autonomicznymi (próba Valsalvy, HRV, QSART).
alfa-adrenolityk, autonomiczny układ nerwowy, beta-adrenolityk, choroba Parkinsona, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, diuretyk, dysfunkcja autonomiczna, echokardiografia, elektrokardiogram, fludrokortyzon, hipotonia ortostatyczna, lek przeciwdepresyjny, midodryna, neurogenna hipotonia ortostatyczna, neuropatia amyloidowa, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność serca, otępienie z ciałami Lewy’ego, próba Valsalvy, stenoza aortalna, test pochyleniowy, zaburzenia rytmu serca, zanik wieloukładowy, zawał mięśnia sercowego, zmienność rytmu serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadmiaru eozynofili – Objawy
Zespół nadmiaru eozynofili (ZNE) to heterogenna grupa chorób charakteryzująca się utrzymującą się eozynofilią >1500 komórek/μl przez minimum 6 miesięcy oraz uszkodzeniem narządów wskutek nacieku eozynofilowego. Najczęstsze objawy obejmują zmęczenie, kaszel, duszność, wysypkę (występującą u 50-69% pacjentów), bóle mięśniowe, gorączkę i utratę masy ciała. Zajęcie skóry manifestuje się różnorodnymi zmianami, a obecność wyraźnych objawów skórnych może sugerować limfocytowy wariant ZNE (L-ZNE) z ryzykiem rozwoju chłoniaka T-komórkowego. Zajęcie płuc dotyczy 40-60% chorych i może przebiegać od objawów astmatycznych po zmiany restrykcyjne z naciekami i włóknieniem. Przewód pokarmowy jest zajęty u około 38% pacjentów, manifestując się bólami brzucha, biegunką, powiększeniem wątroby i śledziony oraz wodobrzuszem. Zajęcie serca, występujące u 20% pacjentów, jest główną przyczyną śmiertelności i obejmuje niewydolność serca, kardiomiopatię, zapalenie mięśnia sercowego oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe, szczególnie w mutacji FIP1L1-PDGFRA. Uszkodzenie serca przebiega w trzech etapach: ostra faza martwicza, faza pośrednia z tworzeniem skrzeplin oraz faza włóknienia mięśnia sercowego (EMF), prowadząca do kardiomiopatii restrykcyjnej i arytmii.
dermografizm, eozynofilia krwi obwodowej, eozynofilowe zapalenie żołądka, hepatosplenomegalia, kardiomiopatia, lichenifikacja skóry, małopłytkowość, mononeuropatia mnoga, mutacja FIP1L1-PDGFRA, naciek eozynofilowy, nadreaktywność oskrzeli, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, rumień wielopostaciowy, skórny chłoniak T-komórkowy, świszczący oddech, włóknienie płuc, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Budda-Chiariego, zespół nadmiaru eozynofili - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z liści melisy – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z liści melisy (Melissa officinalis L.) stanowi 10,48% złożonej mieszanki ziołowej preparatu Melisana Klosterfrau, który zawiera 62 mg olejków lotnych na 100 ml rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat jest wskazany w leczeniu psychosomatycznych zaburzeń, zwłaszcza u pacjentów z nadmierną wrażliwością na zmiany pogody oraz funkcjonalnymi zaburzeniami przewodu pokarmowego, takimi jak wzdęcia i bóle brzucha o podłożu nerwowym. Działanie olejku melisy jest wspomagane przez synergistyczne efekty innych olejków eterycznych pochodzących z 12 różnych surowców roślinnych, m.in. kłączy omanu, korzenia arcydzięgla i imbiru, które wykazują właściwości karminatywne, spazmolityczne, przeciwzapalne i uspokajające.
ból brzucha, ból mięśni powysiłkowy, dyspepsja czynnościowa, działanie karminantywne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa dróg oddechowych, Melissa officinalis, nerw kulszowy, nerw trójdzielny, neuralgia, neuralgia międzyżebrowa, neuropatia obwodowa, olejek eteryczny z melisy, parestezje, przeziębienie i grypa, uraz mięśniowo-szkieletowy, wzdęcia, zaburzenia psychosomatyczne, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosucard 10 mg
Rozuwastatyna wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze łagodnym i przemijającym, z mniej niż 4% pacjentów przerywających leczenie z powodu niepożądanych efektów. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, jest obserwowana zależnie od dawki: poniżej 1% przy dawkach 10-20 mg, około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępuje podczas kontynuacji terapii i nie wiąże się z ostrą lub postępującą nefropatią. Działania na mięśnie szkieletowe, takie jak bóle mięśni, miopatia i rzadko rabdomioliza (z lub bez ostrej niewydolności nerek), występują częściej przy dawkach >20 mg. Aktywność kinazy kreatynowej może wzrastać, a przy wartości >5 x GGN wskazane jest przerwanie leczenia. Zwiększenie aminotransferaz, zwykle łagodne i przemijające, również jest obserwowane. U dzieci i młodzieży stwierdzono częstsze wzrosty kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku, jednak ogólny profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych.
aminotransferaza, ból mięśni, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie układu nerwowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Działania niepożądane
Sulfasalazyna, stosowana w leczeniu chorób zapalnych jelit oraz reumatoidalnego zapalenia stawów, występuje w formie tabletek dojelitowych i powlekanych. Działania niepożądane obserwuje się u około 33% pacjentów, głównie dotyczą one układu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, z 75% przypadków pojawiających się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowe i nudności (≥1/10 pacjentów), a także bóle brzucha, biegunka, wymioty, zawroty głowy, bóle głowy, leukopenia oraz utrata apetytu. Rzadziej występują trombocytopenia, depresja, duszność, łysienie, pokrzywka, obrzęk twarzy i wzrost enzymów wątrobowych. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne reakcje skórne to zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, choroba posurowicza, DRESS, encefalopatia, kamica nerkowa, krwiomocz, leukopenia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, proteinuria, reumatoidalne zapalenie stawów, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, włókniejące zapalenie pęcherzyków płucnych, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pylera
Produkt leczniczy Pylera, zawierający 140 mg bizmutu potasu cytrynianu zasadowego, 125 mg metronidazolu oraz 125 mg chlorowodorku tetracykliny w dawce 3 kapsułek, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko działań niepożądanych neurologicznych, takich jak encefalopatia i neuropatia obwodowa, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. U pacjentów z chorobami OUN konieczna jest ostrożność. Tetracyklina może powodować kandydozę jamy ustnej, zapalenie sromu i pochwy oraz świąd odbytu, a także sprzyjać rozwojowi opornych pałeczek jelitowych (Pseudomonas spp., Proteus spp.), co może prowadzić do biegunek i poważnych powikłań, takich jak zapalenie jelit wywołane przez oporne gronkowce lub Clostridium difficile. Zaleca się odpowiednie nawodnienie podczas podawania leku, zwłaszcza przed snem, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przełyku. Ponadto, tetracyklina może wywoływać nadwrażliwość na światło, co wymaga unikania ekspozycji na promieniowanie UV i natychmiastowego przerwania terapii przy pierwszych objawach rumienia.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, bizmut potasu cytrynian zasadowy, Candida albicans, chlorowodorek tetracykliny, Clostridium difficile, dehydrogenaza mleczanowa, encefalopatia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie przełyku, pałeczki jelitowe, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, świąd odbytu, wydłużenie odstępu QT, zapalenie jelit, zapalenie sromu i pochwy, zespół guza rzekomego mózgu, zespół miasteniczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daptomycin Reddy 500 mg
Profil bezpieczeństwa daptomycyny został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów i zdrowych ochotników, z dawkami 4 mg/kg mc. (1221 osób) oraz 6 mg/kg mc. (460 osób), a także w populacji pediatrycznej (372 pacjentów) z dawkami do 12 mg/kg mc. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane o częstości ≥ 1/100 do < 1/10 obejmują zakażenia grzybicze, zakażenia dróg moczowych, niedokrwistość, niepokój, bezsenność, zawroty głowy, ból głowy, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, AspAT, ALP), wysypkę, świąd, ból kończyn oraz podwyższoną aktywność fosfokinazy kreatynowej (CPK). Profil bezpieczeństwa jest porównywalny do leków porównawczych, a podanie daptomycyny w 2-minutowym wstrzyknięciu dożylnym nie różni się istotnie pod względem tolerancji od standardowej 30-minutowej infuzji.
AGEP, ból żołądkowo-jelitowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, czas protrombinowy, daptomycyna, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfokinaza kreatynowa, kandydoza, małopłytkowość, mioglobina, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieprawidłowy wynik badania wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, trombocytoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie mięśni, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyrdanax 20 mg/ml
Lek Cyrdanax (deksrazoksan) stosowany jest w skojarzeniu z chemioterapią opartą na antracyklinach, co komplikuje jednoznaczną ocenę udziału poszczególnych składników w wywoływaniu działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego, w tym niedokrwistość, leukopenia, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej, osłabienie oraz łysienie. Działania te występują bardzo często (≥ 1/10) lub często (≥ 1/100 do < 1/10). W badaniach klinicznych u pacjentów z rakiem piersi (76%) i innymi zaawansowanymi nowotworami (24%) stosowano średnie dawki deksrazoksanu wynoszące około 1000 mg/m² powierzchni ciała, w skojarzeniu z doksorubicyną (50 mg/m²) lub epirubicyną (60-90 mg/m²). W grupie kontrolnej stosowano wyłącznie chemioterapię, co pozwoliło na ocenę profilu bezpieczeństwa leku.
5-fluorouracyl, antracykliny, aplazja szpiku kostnego, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, cyklofosfamid, deksrazoksan, doksorubicyna, duszność, eozynofilia, epirubicyna, granulocytopenia, kostniakomięsak, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mielosupresja, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, obrzęk limfatyczny, ostra białaczka szpikowa, parestezje, podwyższone aminotransferazy, posocznica, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, zakrzepica żył, zapalenie jamy ustnej, zapalenie spojówek, zapalenie żył, zator, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmniejszenie frakcji wyrzutowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciphin 500 500 mg
Produkt leczniczy Ciphin 500 zawiera 500 mg czystej cyprofloksacyny (w postaci 583 mg jednowodnego chlorowodorku cyprofloksacyny). Podczas terapii tym fluorochinolonowym antybiotykiem najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka (często, ≥1/100 do <10). Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zapalenia okrężnicy związanego ze stosowaniem antybiotyków, które może przebiegać ciężko i zagrażać życiu. Bardzo rzadkie, ale potencjalnie nieodwracalne powikłania obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa), neuropatie, zaburzenia psychiczne (depresja, zaburzenia pamięci, zaburzenia snu) oraz sensoryczne (zaburzenia słuchu, wzroku, smaku i węchu). U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego istnieje ryzyko tętniaka i rozwarstwienia aorty, a także arytmii komorowej i torsade de pointes, szczególnie przy wydłużeniu odstępu QT, co wymaga monitorowania EKG.
agranulocytoza, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, chlorowodorek cyprofloksacyny, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipomania, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, leukocytoza, leukopenia, mania, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy poantybiotykowe, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxyurea medac 500 mg
Hydroksykarbamid (Hydroxycarbamidum) stosowany w dawce 500 mg (preparat HYDROXYUREA medac) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z lekami przeciwnowotworowymi, inhibitorami odwrotnej transkryptazy nukleotydowej oraz podczas radioterapii. Współstosowanie z innymi cytostatykami, takimi jak arabinozyd cytozyny (ara-C) i fluoropirymidyny, prowadzi do nasilenia działania cytotoksycznego. U pacjentów poddawanych radioterapii obserwuje się zwiększone ryzyko rumienia popromiennego oraz nasilonej mielosupresji. Hydroksykarbamid może również zwiększać aktywność antyretrowirusową inhibitorów odwrotnej transkryptazy nukleotydowej (didanozyna, stawudyna), ale jednocześnie nasilać ich działania niepożądane, takie jak hepatotoksyczność, zapalenie trzustki i neuropatia obwodowa. W badaniu ACTG 5025 odnotowano medianę spadku liczby limfocytów CD4 o około 100/mm³ u pacjentów leczonych hydroksykarbamidem w skojarzeniu z dydanozyną, stawudyną i indynawirem.
arabinozyd cytozyny, didanozyna, działania niepożądane układu pokarmowego, działanie cytotoksyczne, działanie niepożądane, fluoropirymidyna, hepatotoksyczność, hydroksykarbamid, indynawir, komórki CD4, lek antyretrowirusowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwretrowirusowy, mielosupresja, neuropatia obwodowa, parametry biochemiczne krwi, parametry morfologiczne krwi, podrażnienie błony śluzowej żołądka, radioterapia, replikacja HIV, rumień popromienny, stawudyna, supresja szpiku kostnego, szczepionka żywa, uszkodzenie nerwów obwodowych, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Accord 600 mg
Darunavir Accord, zawierający darunawir w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, stosowany z rytonawirem (600 mg/100 mg dwa razy na dobę lub 800 mg/100 mg raz na dobę), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane u 51,3% pacjentów w badaniach klinicznych (n=2613), ze średnim czasem terapii 95,3 tygodnia. Najczęstsze objawy to biegunka (≥1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty (≥1/100 do <1/10). Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, zapalenie wątroby i gorączkę. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych jest podobny, z wyjątkiem częstszych, lecz łagodnych nudności. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów, z częstościami od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), co umożliwia precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka terapii.
aftowe zapalenie jamy ustnej, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytolityczne zapalenie wątroby, darunawir z rytonawirem, dna moczanowa, hemofilia, hepatomegalia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na lek, nefropatia kryształowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej