Wprowadzenie do działań niepożądanych daptomycyny

Profil bezpieczeństwa daptomycyny został szczegółowo przebadany w trakcie licznych badań klinicznych obejmujących znaczącą populację dorosłych pacjentów oraz zdrowych ochotników. W sumie zbadano 2011 osób dorosłych, z czego 1221 osób (1108 pacjentów i 113 zdrowych ochotników) otrzymało dawkę 4 mg/kg mc., natomiast 460 osób (304 pacjentów i 156 zdrowych ochotników) otrzymało dawkę 6 mg/kg mc. Badania objęły również populację pediatryczną liczącą 372 pacjentów, gdzie 61 pacjentów otrzymało pojedynczą dawkę, a 311 pacjentów było leczonych zgodnie ze schematem dawkowania dla cSSTI lub SAB, z dawkami dobowymi od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc.¹

Warto odnotować, że częstość zgłaszania działań niepożądanych związanych z daptomycyną była porównywalna z częstością zgłaszania działań niepożądanych związanych z produktami porównawczymi wykorzystywanymi w badaniach klinicznych.²

Najczęściej występujące działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych daptomycyny, które występują często (≥ 1/100 do < 1/10), należą:

• Zakażenia: zakażenia grzybicze, zakażenia dróg moczowych, kandydozy
• Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość
• Zaburzenia psychiatryczne: niepokój, bezsenność
• Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy
• Zaburzenia naczyniowe: nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: ból żołądkowo-jelitowy i ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka, wiatry, wzdęcia i rozdęcie
• Zaburzenia wątroby: nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (zwiększona aktywność AlAT, AspAT lub ALP)
• Zaburzenia skóry: wysypka, świąd
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: ból kończyn, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej (CPK) w surowicy
• Zaburzenia ogólne: odczyn w miejscu infuzji, gorączka, osłabienie

Powyższe działania niepożądane stanowią najczęściej zgłaszane przypadki, jednak należy zwrócić szczególną uwagę na rzadziej występujące, ale potencjalnie poważniejsze reakcje.<sup data-drug="Daptomycin Reddy" data-section="Działania niepożądane" title="Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych [występujące często (≥ 1/100 do 3

Ciężkie działania niepożądane

Podczas leczenia daptomycyną obserwowano rzadziej zgłaszane, ale potencjalnie cięższe działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Są to:

• Nadwrażliwość – mogąca objawiać się obrzękiem naczynioruchowym, reakcjami anafilaktycznymi czy eozynofilią
• Eozynofilowe zapalenie płuc – sporadycznie objawiające się jako rozwijające się zapalenie płuc
• Reakcja na produkt leczniczy z eozynofilią oraz objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) – poważny zespół nadwrażliwości polekowej
• Rabdomioliza – potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni szkieletowych

Te ciężkie działania niepożądane, choć występują rzadziej, wymagają natychmiastowej interwencji medycznej w przypadku ich wystąpienia.⁴

Szczegółowa analiza działań niepożądanych

Miopatia i rabdomioliza

Jednym z najistotniejszych klinicznie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem daptomycyny jest jej potencjalny wpływ na mięśnie szkieletowe. U pacjentów z miopatią, u których obserwowano zwiększoną aktywność CPK i objawy mięśniowe, niekiedy występowała również zwiększona aktywność aminotransferaz, co wiązano z oddziaływaniem daptomycyny na mięśnie szkieletowe. Większość przypadków zwiększonej aktywności aminotransferaz miała toksyczność stopnia 1-3 i ustępowała po zaprzestaniu leczenia.⁵

W przypadku rabdomiolizy, w około 50% zgłoszonych przypadków, gdzie dostępne były dane kliniczne pacjentów, problem występował u osób z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek lub u pacjentów jednocześnie przyjmujących leki mogące wywoływać rabdomiolizę.⁶

Eozynofilowe zapalenie płuc

Dokładna częstość występowania eozynofilowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem daptomycyny pozostaje nieznana. Dotychczasowy wskaźnik spontanicznego zgłaszania tego powikłania jest bardzo niski (< 1/10 000). To rzadkie, ale poważne powikłanie wymaga szybkiego rozpoznania i odpowiedniego leczenia.<sup data-drug="Daptomycin Reddy" data-section="Działania niepożądane" title="Dokładna częstość występowania eozynofilowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem daptomycyny jest nieznana, jak dotąd wskaźnik spontanicznego zgłaszania jest bardzo mały (7

Sposób podania a bezpieczeństwo

Warto podkreślić, że dane dotyczące bezpieczeństwa daptomycyny podawanej w 2-minutowym wstrzyknięciu dożylnym, pochodzące z badań farmakokinetycznych z udziałem zdrowych dorosłych ochotników, wskazują na podobny profil bezpieczeństwa i tolerancji jak w przypadku standardowej 30-minutowej infuzji dożylnej. Nie zaobserwowano istotnych różnic w miejscowej tolerancji ani w rodzaju i częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy tymi dwoma sposobami podania.⁸

Zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia kompletne zestawienie działań niepożądanych daptomycyny, zgłaszanych zarówno w okresie obejmującym leczenie, jak i po jego zakończeniu. Działania te pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i doniesień po wprowadzeniu leku do obrotu.⁹

* Na podstawie doniesień po wprowadzeniu leku do obrotu. Ponieważ działania te są zgłaszane dobrowolnie z populacji o nieznanej wielkości, nie jest możliwe wiarygodne określenie ich częstości występowania, a zatem jest ona określona jako częstość nieznana.

** Patrz punkt 4.4 ChPL.

¹ Dokładna częstość występowania eozynofilowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem daptomycyny jest nieznana, jak dotąd wskaźnik spontanicznego zgłaszania jest bardzo mały (< 1/10 000).

² W niektórych przypadkach miopatii obejmującej zwiększoną aktywność CPK i objawy ze strony mięśni, u pacjentów występowała także zwiększona aktywność aminotransferaz, prawdopodobnie związana z wpływem na mięśnie szkieletowe. Większość przypadków zwiększonej aktywności aminotransferaz miała toksyczność stopnia 1-3 i ustępowała po odstawieniu leku.

³ Jeśli dane kliniczne pacjentów były dostępne i można było dokonać oceny, około 50% przypadków występowało u pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami czynności nerek lub u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki mogące powodować rabdomiolizę.

Objaśnienie kategorii częstości występowania

W celu dokładnego określenia częstości występowania działań niepożądanych w powyższej tabeli zastosowano następującą klasyfikację:<sup data-drug="Daptomycin Reddy" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (10

• Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
• Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do < 1/100)
• Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10000 do < 1/1000)
• Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10000 pacjentów (< 1/10000)
• Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Daptomycin Reddy do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.¹¹

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.:+ 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹²