Leki w grupie
„antybiotyki peptydowe”

Antybiotyki peptydowe to grupa antybiotyków, których struktura chemiczna oparta jest na peptydach – łańcuchach aminokwasów. Działają one głównie poprzez zaburzanie integralności błony komórkowej bakterii, co prowadzi do jej uszkodzenia i śmierci komórki bakteryjnej. Antybiotyki peptydowe wykazują aktywność przede wszystkim wobec bakterii Gram-dodatnich, choć niektóre z nich są skuteczne również przeciwko bakteriom Gram-ujemnym.

Do najważniejszych antybiotyków peptydowych należą: polimyksyny (polimyksyna B, kolistyna), bacytracyna, daptomycyna, gramicydyna oraz wankomycyna. W Polsce dostępne są preparaty zawierające polimyksynę B (Polsporin, Maxitrol), kolistynę (Colistin TZF, Colimycine, Promixin), bacytracynę (Polsporin, Bactigrip) oraz daptomycynę (Cubicin).

Antybiotyki peptydowe można podzielić na dwie główne podgrupy: glikopeptydy (np. wankomycyna, teikoplanina) oraz lipopeptydy (np. daptomycyna). Glikopeptydy działają poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, natomiast lipopeptydy zaburzają funkcję błony komórkowej bakterii, prowadząc do jej depolaryzacji i śmierci komórki.

Największą zaletą antybiotyków peptydowych jest ich skuteczność wobec wielu szczepów bakterii wielolekoopornych, w tym szczepów MRSA (metycylinooporny Staphylococcus aureus). Niektóre z nich, jak daptomycyna, zachowują aktywność nawet wobec szczepów opornych na wankomycynę. Ponadto antybiotyki peptydowe wykazują działanie bakteriobójcze, a nie tylko bakteriostatyczne, co jest istotne w leczeniu ciężkich zakażeń.

Do największych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem antybiotyków peptydowych należą działania niepożądane, takie jak nefrotoksyczność (szczególnie w przypadku polimyksyn) oraz neurotoksyczność. Daptomycyna może powodować miopatię i rabdomiolizę, dlatego wymaga monitorowania stężenia kinazy kreatynowej. Wankomycyna z kolei wiąże się z ryzykiem ototoksyczności i zespołu czerwonego człowieka (red man syndrome). Ponadto, jak w przypadku wszystkich antybiotyków, istnieje ryzyko rozwoju oporności bakterii na te leki.

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl