Działania niepożądane
Darunavir Glenmark 600 mg
Darunavir Glenmark, zawierający darunawir jako inhibitor proteazy HIV, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. W badaniach u pacjentów wcześniej leczonych (N=2613) stosujących dawkę 600/100 mg dwa razy na dobę, 51,3% doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego w średnim czasie obserwacji 95,3 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (>10%), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS), małopłytkowość oraz zapalenie wątroby. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych stosujących dawkę 800/100 mg raz na dobę był podobny, z wyższą częstością łagodnych nudności. Długoterminowa terapia (średnio 162,5 tygodni) nie wykazała nowych problemów bezpieczeństwa.
Działania niepożądane leku Darunavir Glenmark
Darunavir Glenmark to lek zawierający darunawir, który należy do grupy inhibitorów proteazy HIV. Znajomość profilu działań niepożądanych tego leku jest kluczowa dla odpowiedniego zarządzania terapią pacjentów zakażonych HIV. Poniższy materiał przedstawia szczegółową analizę działań niepożądanych leku Darunavir Glenmark (600 mg) na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Profil bezpieczeństwa ogólnego
W badaniach klinicznych oceniających darunawir z rytonawirem w dawkach 600/100 mg dwa razy na dobę u pacjentów wcześniej leczonych (N=2613), ponad połowa (51,3%) doświadczyła co najmniej jednego działania niepożądanego. Średni czas obserwacji wynosił 95,3 tygodni. Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych znalazły się: biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty.2
Ciężkie działania niepożądane występujące najczęściej to: ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwica kości, biegunka, zapalenie wątroby i gorączka.3
U pacjentów wcześniej nieleczonych, którzy otrzymywali darunawir z rytonawirem w dawkach 800/100 mg raz na dobę, profil bezpieczeństwa był podobny do profilu obserwowanego u pacjentów wcześniej leczonych stosujących dawkę 600/100 mg dwa razy na dobę. Zauważono jednak wyższą częstość występowania nudności o łagodnym nasileniu w grupie pacjentów wcześniej nieleczonych.4 Warto podkreślić, że w analizie długoterminowej (192 tygodnie) nie zidentyfikowano nowych problemów bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych, przy średnim czasie terapii wynoszącym 162,5 tygodni.5
Szczegółowe kategorie działań niepożądanych
Działania niepożądane darunawiru klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania, zgodnie z następującymi kategoriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).6
Tabela działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych zaobserwowanych podczas stosowania darunawiru z rytonawirem, zarówno w badaniach klinicznych, jak i po wprowadzeniu leku do obrotu:
| Układ/narząd | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Wirus opryszczki | Infekcja wirusem Herpes simplex z częstością między 0,1% a 1% |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia | Zaburzenia hematologiczne mogące wpływać na proces krzepnięcia (małopłytkowość) oraz zwiększać ryzyko infekcji (neutropenia, leukopenia) |
| Rzadko | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi | Eozynofilia może wskazywać na reakcję alergiczną lub parazytozę | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, nadwrażliwość (na lek) | IRIS – zespół charakteryzujący się pogorszeniem stanu klinicznego wskutek odbudowy funkcji układu immunologicznego |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie tyreotropiny (TSH) we krwi | Obniżenie funkcji tarczycy z podwyższonym poziomem TSH |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia | Zaburzenia gospodarki węglowodanowej oraz lipidowej występujące u >1% pacjentów |
| Niezbyt często | Dna moczanowa, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, insulinooporność, zmniejszone stężenie HDL, zwiększony apetyt, polidypsja, zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi | Różnorodne zaburzenia metaboliczne występujące z częstością 0,1-1% | |
| Rzadko | Bezsenność, depresja, dezorientacja, niepokój, zaburzenia snu, nietypowe sny, koszmary senne, zmniejszony popęd płciowy, stan splątania, zmiany nastroju, niepokój ruchowy | Zaburzenia neuropsychiatryczne występujące z częstością 0,01-0,1% | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy, neuropatie obwodowe, zawroty głowy | Najczęstsze neurologiczne działania niepożądane |
| Niezbyt często | Letarg, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, ospałość | Neurologiczne objawy o częstości 0,1-1% | |
| Rzadko | Omdlenia, drgawki, utrata smaku, zaburzenia rytmu aktywności dobowej, przekrwienie spojówek, suchość oka, zaburzenia widzenia | Rzadko występujące objawy neurologiczne oraz okulistyczne | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy | Vertigo – zawroty głowy pochodzenia błędnikowego |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, tachykardia | Kardiologiczne działania niepożądane o średniej częstości występowania |
| Rzadko | Ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa, palpitacje (kołatanie serca) | Rzadkie powikłania kardiologiczne | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry twarzy | Zaburzenia naczyniowe o umiarkowanej częstości |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Duszność, kaszel, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła | Objawy ze strony układu oddechowego występujące niezbyt często |
| Rzadko | Wyciek wodnisty z nosa | Rzadkie objawy ze strony układu oddechowego | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Biegunka | Najczęstsze działanie niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, występujące u >10% pacjentów |
| Często | Wymioty, nudności, ból brzucha, zwiększona aktywność amylazy we krwi, niestrawność, wzdęcia z oddawaniem wiatrów | Częste objawy ze strony przewodu pokarmowego | |
| Niezbyt często | Zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, aftowe zapalenie jamy ustnej, odruchy wymiotne (bez wymiotów), suchość błony śluzowej jamy ustnej, dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, zwiększona aktywność lipazy, odbijanie, upośledzenie czucia w jamie ustnej | Mniej częste objawy gastroenterologiczne | |
| Rzadko | Zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zapalenie czerwieni warg, suchość warg, język obłożony | Rzadkie powikłania ze strony jamy ustnej i przewodu pokarmowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej | Podwyższone enzymy wątrobowe (ALT) wskazujące na potencjalne obciążenie wątroby |
| Niezbyt często | Zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, powiększenie wątroby, zwiększenie aktywności transaminaz, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginowej, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy | Różnorodne zaburzenia wątrobowe i nieprawidłowości w badaniach biochemicznych | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa) | Różne typy wysypek skórnych występują często |
| Niezbyt często | Obrzęk naczynioruchowy, wysypka uogólniona, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, egzema, rumień, nadmierne pocenie się, nocne poty, łysienie, suchość skóry, odkładanie się pigmentu w paznokciach | Szeroki zakres dermatologicznych działań niepożądanych o umiarkowanej częstości | |
| Rzadko | Zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, patologiczne zmiany skórne, skóra pergaminowata, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Bóle mięśni, martwica kości, skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle stawów, bóle kończyny, osteoporoza, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi | Objawy mięśniowo-szkieletowe występujące niezbyt często |
| Rzadko | Sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie stawów, sztywność stawów | Rzadkie powikłania ze strony układu mięśniowo-szkieletowego | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, kamica nerkowa, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, białkomocz, obecność bilirubiny w moczu, trudności w oddawaniu moczu, oddawanie moczu w nocy, częstomocz | Różne zaburzenia nefrologiczne występujące niezbyt często |
| Rzadko | Zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny | Rzadkie zaburzenie funkcji nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Zaburzenia erekcji, ginekomastia | Zaburzenia seksualne i endokrynologiczne u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia, zmęczenie | Często występujące objawy ogólne |
| Niezbyt często | Gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, złe samopoczucie, uczucia gorąca, drażliwość, ból | Różnorodne objawy ogólne o umiarkowanej częstości | |
| Rzadko | Dreszcze, zaburzenia czucia, suchość skóry | Rzadkie objawy ogólnoustrojowe |
Wybrane istotne działania niepożądane
Wysypka skórna
Wysypka jest jednym z najczęstszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem darunawiru. W badaniach klinicznych miała ona przeważnie łagodne lub umiarkowane nasilenie, występując głównie w pierwszych czterech tygodniach leczenia i zazwyczaj ustępując podczas kontynuacji terapii.7
W programie klinicznym oceniającym kombinację darunawiru z rytonawirem i raltegrawiru u pacjentów wcześniej leczonych, zaobserwowano wyższą częstość występowania wysypki w porównaniu do terapii samym darunawirem z rytonawirem lub samym raltegrawirem. Częstości skorygowane względem ekspozycji (wszystkie przyczyny) wynosiły odpowiednio 10,9, 4,2 i 3,8 na 100 pacjento-lat, a dla wysypki związanej z lekiem: 2,4, 1,1 i 2,3 na 100 pacjento-lat.8
Należy podkreślić, że wysypki obserwowane w badaniach klinicznych miały nasilenie łagodne do umiarkowanego i na ogół nie wymagały przerwania leczenia.9 W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji skórnej konieczne jest zapoznanie się z ostrzeżeniami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Zaburzenia metaboliczne
Podczas terapii przeciwretrowirusowej, w tym z zastosowaniem darunawiru, może dochodzić do zwiększenia masy ciała oraz podwyższenia stężenia lipidów i glukozy we krwi.10 Te zmiany metaboliczne należy monitorować podczas standardowego postępowania medycznego u pacjentów zakażonych HIV.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
W trakcie stosowania inhibitorów proteazy, szczególnie w połączeniu z nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NRTI), obserwowano przypadki zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej (CPK), mialgii, zapalenia mięśni, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizy.11 Powikłania te wymagają monitorowania klinicznego i biochemicznego.
Mechanizm zgłaszania działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, istotnym elementem nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Pozwala to na stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem darunawiru.12
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]).13 Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania