Działania niepożądane
Darunavir Accord 600 mg
Darunavir Accord, zawierający darunawir w dawkach 75 mg, 150 mg, 300 mg i 600 mg, stosowany z rytonawirem (600 mg/100 mg dwa razy na dobę lub 800 mg/100 mg raz na dobę), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane u 51,3% pacjentów w badaniach klinicznych (n=2613), ze średnim czasem terapii 95,3 tygodnia. Najczęstsze objawy to biegunka (≥1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty (≥1/100 do <1/10). Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, zapalenie wątroby i gorączkę. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych jest podobny, z wyjątkiem częstszych, lecz łagodnych nudności. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów, z częstościami od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), co umożliwia precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka terapii.
- Działania niepożądane leku Darunavir Accord
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych
- Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
- Wysypka
- Parametry metaboliczne
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
- Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię
- Działania niepożądane w specjalnych grupach pacjentów
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Darunavir Accord
Darunavir Accord jest produktem leczniczym zawierającym darunawir, dostępnym w tabletkach powlekanych o różnej mocy (75 mg, 150 mg, 300 mg, 600 mg). Poniżej przedstawiono szczegółowy opis profilu bezpieczeństwa tego leku, ze szczególnym uwzględnieniem działań niepożądanych, ich częstości występowania oraz związanych z nimi zagrożeń.1
Profil bezpieczeństwa – ogólne podsumowanie
W programie badań klinicznych z udziałem 2613 pacjentów leczonych uprzednio, którzy przyjmowali darunawir z rytonawirem (600 mg/100 mg) dwa razy na dobę, u ponad połowy (51,3%) wystąpiło przynajmniej jedno działanie niepożądane. Średni czas trwania terapii wynosił 95,3 tygodnia. Najczęstsze działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych i spontanicznie to: biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty.2
Wśród najczęstszych ciężkich działań niepożądanych wymienia się: ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, biegunkę, zapalenie wątroby i gorączkę.3
Warto zauważyć, że profil bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 800 mg/100 mg podawanych raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny do obserwowanego przy dawkowaniu 600 mg/100 mg dwa razy na dobę. Jedyną istotną różnicą były częstsze nudności u pacjentów wcześniej nieleczonych, jednak miały one zwykle łagodne nasilenie.4
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania. Przyjęto następujące kategorie częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).5
Szczegółowa tabela działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane leku Darunavir Accord obserwowane w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu, z uwzględnieniem częstości ich występowania i podziałem na układy i narządy:6
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często | Wirus opryszczki |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia |
| Rzadko | Zwiększenie liczby eozynofili we krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, nadwrażliwość (na lek) |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie tyreotropiny (TSH) |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia |
| Niezbyt często | Dna moczanowa, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, insulinooporność, zmniejszone stężenie HDL, zwiększony apetyt, polidypsja (nadmierne pragnienie), zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Bezsenność |
| Niezbyt często | Depresja, dezorientacja, niepokój, zaburzenia snu, sny patologiczne, koszmary nocne, osłabiony popęd płciowy | |
| Rzadko | Stan splątania, zmiany nastroju, niepokój ruchowy | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Ból głowy, neuropatie obwodowe, zawroty głowy |
| Niezbyt często | Letarg, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, ospałość | |
| Rzadko | Omdlenia, drgawki, utrata smaku, zaburzenia rytmu aktywności dobowej | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Przekrwienie spojówek, suchość oka |
| Rzadko | Zaburzenia widzenia | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz |
| Rzadko | Ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa, palpitacje | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry twarzy |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Duszność, kaszel, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła |
| Rzadko | Wyciek wodnisty z nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Biegunka |
| Często | Wymioty, nudności, ból brzucha, zwiększona aktywność amylazy we krwi, niestrawność, wzdęcia i oddawanie wiatrów | |
| Niezbyt często | Zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, aftowe zapalenie jamy ustnej, odruchy wymiotne (bez wymiotów), suchość błony śluzowej jamy ustnej, dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, zwiększona aktywność lipazy we krwi, odbijanie, upośledzenie czucia w jamie ustnej | |
| Rzadko | Zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zapalenie czerwieni warg, suchość warg, obłożony język | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej |
| Niezbyt często | Zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, hepatomegalia, zwiększenie aktywności transaminaz, zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa) |
| Niezbyt często | Świąd, obrzęk naczynioruchowy, wysypka uogólniona, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, egzema, rumień, nadmierne pocenie się, nocne poty, łysienie, trądzik, suchość skóry, odkładanie się pigmentu w paznokciach | |
| Rzadko | Zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, patologiczne zmiany skórne, skóra pergaminowata, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Bóle mięśni, martwica kości, skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, osteoporoza, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi |
| Rzadko | Sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie stawów, sztywność stawów | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, kamica nerkowa, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, białkomocz, obecność bilirubiny w moczu, trudności w oddawaniu moczu, oddawanie moczu w nocy, częstomocz |
| Rzadko | Zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny, nefropatia kryształowa | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Zaburzenia erekcji, ginekomastia |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia, zmęczenie |
| Niezbyt często | Gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, złe samopoczucie, uczucia gorąca, drażliwość, ból, dreszcze, zaburzenia czucia, suchość skóry |
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Wysypka
Wysypka występująca podczas stosowania darunawiru z rytonawirem ma zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie. Pojawia się najczęściej w pierwszych czterech tygodniach leczenia i ustępuje wraz z kontynuacją terapii. W przypadku ciężkiej reakcji skórnej należy zachować szczególną ostrożność.7
Warto zauważyć, że w klinicznych badaniach raltegrawiru u wcześniej leczonych pacjentów, wysypka występowała częściej po zastosowaniu schematów zawierających darunawir z rytonawirem i raltegrawir niż po podaniu samego darunawiru z rytonawirem lub samego raltegrawiru. Częstość występowania wysypki dostosowanej do ekspozycji (wszystkie przyczyny) wynosiła odpowiednio 10,9, 4,2 i 3,8 na 100 pacjento-lat, a dla wysypki związanej z lekiem odpowiednio: 2,4, 1,1 i 2,3 na 100 pacjento-lat.8
Parametry metaboliczne
Podczas leczenia przeciwretrowirusowego może dojść do zwiększenia masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi, co jest istotnym aspektem monitorowania pacjentów.9
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Podczas stosowania inhibitorów proteazy, szczególnie w połączeniu z lekami z grupy NRTI, zgłaszano zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CPK), występowanie mialgii, zapalenia mięśni, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizy.10
Raportowano również przypadki martwicy kości, szczególnie u pacjentów z powszechnie znanymi czynnikami ryzyka, zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwałą ekspozycją na leki stosowane w złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART). Dokładna częstość występowania tego powikłania nie jest znana.11
Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
U pacjentów zakażonych HIV z ciężkim niedoborem odporności w momencie wdrożenia skojarzonego leczenia przeciwretrowirusowego (CART) może wystąpić zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej. Objawia się on reakcją zapalną na bezobjawowe lub szczątkowe patogeny oportunistyczne. Obserwowano także przypadki chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby), jednak czas do ich wystąpienia jest zmienny, a objawy mogą pojawić się wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.12
Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię
Zgłaszano występowanie przypadków nasilonego samoistnego krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię otrzymujących leki przeciwretrowirusowe z grupy inhibitorów proteazy, w tym darunawir.13
Działania niepożądane w specjalnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Ocena bezpieczeństwa stosowania darunawiru u dzieci i młodzieży została wykonana na podstawie analizy danych z 48 tygodni pochodzących z trzech badań II fazy. Badano trzy grupy pacjentów:
- 80 pacjentów w wieku od 6 do 17 lat i masie ciała wynoszącej co najmniej 20 kg, zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej
- 21 pacjentów w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg (16 uczestników z masą od 15 do < 20 kg), zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej
- 12 pacjentów w wieku od 12 do 17 lat i masie ciała co najmniej 40 kg niepoddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej
Ogólnie, profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był podobny do obserwowanego u pacjentów dorosłych.14
Pacjenci ze współistniejącym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B i/lub C
U 236 spośród 1968 pacjentów leczonych uprzednio, którzy otrzymywali darunawir z rytonawirem w dawce 600/100 mg dwa razy na dobę, stwierdzono współistniejące wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C. Pacjenci ci częściej mieli zwiększoną aktywność wątrobowych aminotransferaz zarówno wyjściową, jak i wynikającą z leczenia, w porównaniu do pacjentów bez przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby.15
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:16
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania