zapalenie naczyń
Zapalenie naczyń (waskulitis) to grupa chorób charakteryzujących się stanem zapalnym ścian naczyń krwionośnych. Proces zapalny może dotyczyć naczyń różnego kalibru: od dużych tętnic, przez naczynia średniej wielkości, aż po małe naczynia włosowate. W zależności od rodzaju i wielkości zajętych naczyń wyróżnia się różne typy zapaleń, m.in. zapalenie naczyń z IgA (dawniej choroba Schönleina-Henocha), ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (dawniej ziarniniakowatość Wegenera) czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic.
Patogeneza zapalenia naczyń jest złożona i często związana z mechanizmami autoimmunologicznymi. W niektórych przypadkach choroba jest inicjowana przez kompleksy immunologiczne odkładające się w ścianach naczyń lub przez przeciwciała ANCA (przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów). Inne zapalenia naczyń mogą być skutkiem zakażeń, nowotworów lub reakcji na leki.
Objawy kliniczne zapaleń naczyń są bardzo zróżnicowane i zależą od typu, lokalizacji i rozległości zajętych naczyń. Mogą obejmować gorączkę, osłabienie, bóle mięśniowe i stawowe, wysypki skórne, objawy neurologiczne, niewydolność nerek, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia funkcji zajętych narządów. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych, obrazowych oraz biopsji zajętych tkanek.
Leczenie zapaleń naczyń wymaga zwykle immunosupresji, której intensywność zależy od typu i nasilenia choroby. W terapii stosuje się glikokortykosteroidy, cyklofosfamid, metotreksat, azatioprynę, mykofenolan mofetylu, a w ciężkich przypadkach także leki biologiczne. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie poprawiają rokowanie, choć w wielu przypadkach zapalenia naczyń mają charakter przewlekły i wymagają wieloletniej terapii podtrzymującej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 10 mg
Symkinet MR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, zidentyfikowanych zarówno w badaniach klinicznych, jak i w raportach po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem różnic między grupami wiekowymi. Najczęstsze działania obejmują zmniejszenie łaknienia (bardzo często), bezsenność i nerwowość (bardzo często), ból głowy (bardzo często), a także zaburzenia rytmu serca i nadciśnienie tętnicze (często). U dzieci długotrwałe stosowanie może prowadzić do opóźnienia wzrostu i umiarkowanego zmniejszenia masy ciała, natomiast u dorosłych częściej obserwuje się zaburzenia snu i objawy wegetatywne. Rzadkie, ale poważne działania obejmują incydenty naczyniowo-mózgowe, nagłą śmierć sercową oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, drgawki, ginekomastia, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, mania, migrena, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nastrój depresyjny, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, pokrzywka, priapizm, psychostymulant, reakcja anafilaktyczna, ruchy choreoatetotyczne, rumień, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, sztywność mięśni, tachykardia, urojenie, wysypka polekowa, zaburzenie erekcji, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie jamy nosowej i gardła, zapalenie naczyń, zapalenie tętnic mózgowych, zapalenie żołądka i jelit, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olfen 75 SR 75 mg
Olfen 75 SR zawiera diklofenak sodowy w dawce 75 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Stosowanie diklofenaku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości, które mogą wystąpić zarówno w trakcie krótkotrwałej, jak i długotrwałej terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony układu nerwowego (bóle i zawroty głowy), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, niestrawność) oraz skóry (wysypka). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości, a także zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza). Diklofenak w dawkach wysokich (150 mg/dobę) i przy długotrwałym stosowaniu zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, prowadzącej do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca.
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enalapril Vitabalans 20 mg
Enalapril Vitabalans w dawce 20 mg, stosowany jako inhibitor ACE, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęściej obserwowanych należą: nieostre widzenie (≥ 1/10), suchy kaszel (≥ 1/10), zawroty głowy (≥ 1/10), osłabienie (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), bóle głowy (≥ 1/100), duszność (≥ 1/100), bóle w klatce piersiowej i zaburzenia rytmu serca (≥ 1/100), a także hiperkaliemia i podwyższenie stężenia kreatyniny w surowicy (≥ 1/100). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Wśród działań niepożądanych wymagających szczególnej uwagi znajdują się obrzęk naczynioruchowy z ryzykiem obturacji dróg oddechowych, hipotensja, zwłaszcza ortostatyczna, oraz zaburzenia funkcji nerek, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub odstawienia leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, białkomocz, choroba autoimmunologiczna, depresja szpiku kostnego, dusznica bolesna, enalaprylu maleinian, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, leukocytoza, limfadenopatia, martwica wątroby, naciek w płucach, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wrzód trawienny, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 5 mg + 160 mg + 12,5 mg
Produkt Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods to złożony preparat hipotensyjny zawierający amlodypinę (do 10 mg), walsartan (do 320 mg) oraz hydrochlorotiazyd (do 25 mg). Bezpieczeństwo terapii potwierdzono w 8-tygodniowym badaniu klinicznym na 2271 pacjentach, z czego 582 otrzymywało terapię trójskładnikową. Najczęstsze działania niepożądane o częstości ≥1/100 obejmowały hipokaliemię, hipomagnezemię, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie, niestrawność, obrzęk kostek, częstomocz, zmęczenie, obrzęk oraz zwiększenie stężenia lipidów. Działania niepożądane miały przeważnie łagodny i przemijający charakter, a przerwanie leczenia było rzadkie (0,7% z powodu zawrotów głowy i niedociśnienia). Walsartan łagodził hipokaliemiczne działanie hydrochlorotiazydu, a zmiany w badaniach laboratoryjnych były zgodne z farmakologicznym profilem składników.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamykającego się kąta, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, preparat hipotensyjny, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – Etiologia i przyczyny
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego (cholecystitis acuta) najczęściej wynika z mechanicznej blokady przewodu pęcherzykowego przez kamienie żółciowe (90-95% przypadków), prowadząc do zastoju żółci, wzrostu ciśnienia wewnątrzpęcherzykowego, obrzęku i reakcji zapalnej. W patogenezie istotną rolę odgrywa uwalnianie enzymów zapalnych, niedokrwienie ściany pęcherzyka oraz wtórne zakażenie bakteryjne (Escherichia coli, Klebsiella, Streptococcus, Enterococcus, Clostridium) stwierdzane w 50-75% przypadków. Bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego (5-10% przypadków) jest cięższym stanem klinicznym, związanym z niedokrwieniem i zastojem żółci w przebiegu ciężkich chorób, urazów, długotrwałego żywienia pozajelitowego czy stosowania leków wazopresyjnych, z wysoką śmiertelnością sięgającą 30-50%. Czynniki ryzyka obejmują m.in. płeć żeńską, wiek >40 lat, otyłość, cukrzycę, terapię hormonalną oraz stany immunosupresji.
bezkamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego, cholelithiasis, Escherichia coli, fosfolipaza A, kamienie żółciowe, martwica, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, ostre zapalenie kamicze pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, perforacja pęcherzyka żółciowego, posocznica, przetoka pęcherzykowo-jelitowa, przewód pęcherzykowy, ropień okołopęcherzykowy, ropniak, ropniak pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie naczyń, zapalenie otrzewnej, zespół nabytego niedoboru odporności, zgorzel, zwężenie dróg żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Krwotok podpajęczynówkowy – Etiologia i przyczyny
Krwotok podpajęczynówkowy (SAH) to krwawienie do przestrzeni podpajęczynówkowej, stanowiące 5-10% wszystkich udarów mózgu, z wysoką śmiertelnością i chorobowością. Najczęstszą przyczyną jest uraz głowy, zwłaszcza u osób <50 r.ż., obejmujący m.in. wypadki komunikacyjne, upadki i złamania podstawy czaszki. Samoistny SAH w 80-85% wynika z pęknięcia tętniaka mózgu, najczęściej typu jagodowego w obrębie koła tętniczego Willisa, z ryzykiem pęknięcia rosnącym przy średnicy ≥7 mm. Drugą co do częstości przyczyną są malformacje tętniczo-żylne (AVM, ok. 10%). Inne etiologie to m.in. zespół odwracalnego skurczu naczyń mózgowych (RCVS), zakrzepica żył mózgowych (CVT), angiopatia amyloidowa mózgu (CAA) oraz zapalenia naczyń. Czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze (redukcja ciśnienia skurczowego o 1 mmHg zmniejsza globalny wskaźnik SAH o 7,1%), palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu (>37,5 jednostek tygodniowo) oraz używanie kokainy i metamfetaminy. Ryzyko wzrasta także z wiekiem, u kobiet oraz przy dodatnim wywiadzie rodzinnym.
angiopatia amyloidowa mózgu, dysplazja włóknisto-mięśniowa, koarktacja aorty, koło tętnicze Willisa, krwawienie dokomorowe, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok śródmózgowy, malformacja tętniczo-żylna, miażdżycowa choroba tętnic szyjnych, naczyniak jamisty, nerwiakowłókniakowatość typu 1, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór mózgu, opóźnione niedokrwienie mózgu, pourazowy krwotok podpajęczynówkowy, przestrzeń podpajęczynówkowa, przetoka tętniczo-żylna, ropień mózgu, rozwarstwienie tętnicy, skurcz naczyniowy, stłuczenie mózgu, tętniak mózgu, udar mózgu, udar niedokrwienny, wielotorbielowatość nerek, wodogłowie ostre, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył mózgowych, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wsierdzia, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół Moyamoya, zespół odwracalnego skurczu naczyń mózgowych, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół von Hippla-Lindaua - Leksykon leków
Działania niepożądane – MIG 400 mg
Ibuprofen w dawce 400 mg (MIG) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania jest zależna od dawki i indywidualnych predyspozycji pacjenta. Przy stosowaniu dawek dobowych do 1200 mg doustnie lub 1800 mg w postaci czopków, najczęściej obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, perforacje, krwawienia, nudności, wymioty, biegunka oraz zaparcia. Istotne jest, że stosowanie wysokich dawek (np. 2400 mg/dobę) może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowych, w tym zawału serca i udaru mózgu. Rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia krwiotworzenia (np. agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), jałowe zapalenie opon mózgowych, oraz ciężkie reakcje skórne (SCAR). Ponadto, NLPZ mogą powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca, a także zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność i martwicę brodawek nerkowych.
agranulocytoza, antybiotykoterapia, astma, ból głowy, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ciężka uogólniona reakcja nadwrażliwości, ciężkie skórne działanie niepożądane, incydent zakrzepowy w tętnicy, jałowe zapalenie opon mózgowych, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krwiotworzenia, zaburzenie widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voltaren 50 mg
Diklofenak sodowy, substancja czynna tabletek dojelitowych Voltaren 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z klasyfikacją MedDRA. Do najczęstszych działań należą bóle i zawroty głowy (≥1/10), nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia oraz zmniejszony apetyt (≥1/10). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, anemia hemolityczna i aplastyczna oraz agranulocytoza (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, kołatanie serca i ból w klatce piersiowej, a z nieznaną częstością zgłaszany jest zespół Kounisa. Długotrwałe stosowanie diklofenaku, zwłaszcza w dawkach 150 mg/dobę, zwiększa ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu.
agranulocytoza, astma, białkomocz, błoniaste zwężenie jelit, choroba Crohna, choroba Schönleina-Henocha, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, hipotensja, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil combi 500 mg + 125 mg
Hiconcil combi to preparat zawierający amoksycylinę (500 mg) oraz kwas klawulanowy (125 mg), wykazujący szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), które można łagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej obserwuje się niestrawność (≥1/1 000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie jelita grubego (w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne), czarny język włochaty czy ostre zapalenie trzustki. Zaburzenia funkcji wątroby, takie jak umiarkowane podwyższenie AspAT i AlAT (≥1/1 000 do <1/100), zapalenie wątroby i żółtaczka zastoinowa, również mogą wystąpić, podobnie jak reakcje skórne – od wysypki, świądu i pokrzywki (≥1/1 000 do <1/100) po ciężkie, zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona i toksycznej nekrolizy naskórka (częstość nieznana).
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, drgawki, eozynofilia, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita grubego, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, osutka krostkowa, pokrzywka, przewód pokarmowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Ibuprofen – Działania niepożądane
Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, zgagę, wzdęcia, biegunkę i zaparcia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (≥1/1000 do <1/100), zapalenie trzustki (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadkie, ale groźne objawy jak smoliste stolce i krwawe wymioty (<1/10 000). Stosowanie dawek do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru, a także z rzadkimi przypadkami zespołu Kounisa. Ponadto, ibuprofen może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego, od bólów głowy i zawrotów po rzadkie reakcje psychotyczne i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawe wymioty, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie światła jelita - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoRami 2,5 mg
Lek ApoRami, zawierający ramipryl, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas monitorowania pacjentów. Do najczęstszych należą suchy kaszel oraz hipotonia, w tym hipotonia ortostatyczna, które występują u ≥ 1/10 pacjentów. Poważne działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz neutropenię i agranulocytozę. W trakcie terapii obserwuje się zmiany w morfologii krwi, takie jak eozynofilia, zmniejszenie liczby leukocytów, erytrocytów, hemoglobiny i płytek krwi. Dodatkowo mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH), hiponatremia oraz zaburzenia psychiczne (obniżony nastrój, niepokój, splątanie). W populacji pediatrycznej (2-16 lat) tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa i katar występują częściej (≥ 1/100 do < 1/10) niż u dorosłych.
agranulocytoza, arytmia, biegunka, ból głowy, duszność, dyspepsja, enzymy wątrobowe, eozynofilia, erytrocyt, fotowrażliwość, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, leukocyt, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie mózgu, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ostra niewydolność wątroby, parestezje, płytki krwi, pokrzywka, potas we krwi, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sód we krwi, splątanie, suchy kaszel, szumy uszne, tachykardia, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenia snu, zapalenie naczyń, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zawroty głowy, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aethoxysklerol 3% 30 mg/ml
Podczas stosowania Aethoxysklerolu 3% (30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań zawierający lauromakrogol 400) obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie na tle miejscowym i ogólnym. Najistotniejsze są miejscowe reakcje takie jak martwica skóry i tkanek głębokich, zwłaszcza po nieumyślnym wstrzyknięciu do tkanki okołożylnej, z ryzykiem wzrastającym proporcjonalnie do stężenia i objętości leku. W trakcie skleroterapii żylaków kończyn dolnych i guzków krwawniczych odnotowuje się bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka uogólniona, napady astmy), a także zaburzenia neurologiczne (np. zaburzenia krążenia mózgowego, utrata przytomności, parestezje), kardiologiczne (zatrzymanie pracy serca, arytmie) oraz naczyniowe (zakrzepica żył głębokich, zator płucny). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z neowaskularyzacją i krwiakami jako częstymi, a martwicą, gorączką i zaburzeniami ciśnienia tętniczego jako bardzo rzadkimi. W miejscu podania często pojawia się ból i zakrzepica, a niezbyt często martwica i stwardnienie.
afazja, alergiczne zapalenie skóry, ataksja, bradykardia, guzki krwawnicze, hirsutyzm, kardiomiopatia stresowa, krwioplucie, lauromakrogol, martwica tkanek, neowaskularyzacja, niedowład połowiczy, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, pokrzywka kontaktowa, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skleroterapia guzków krwawniczych, skleroterapia mikropiana, skleroterapia żylaków, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie erekcji, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń, zapalenie odbytu, zapaść naczyniowa, zator płucny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simratio 10 10 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku Simratio 10, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS stosowanie dawki 40 mg/dobę przez średnio 5 lat nie różniło się istotnie pod względem działań niepożądanych w porównaniu z placebo, z odsetkiem przerwania terapii wynoszącym odpowiednio 4,8% i 5,1%. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aminotransferaz (>3x ULN) u 0,21% pacjentów na symwastatynie versus 0,09% w grupie placebo. Wysokie dawki (80 mg/dobę) zwiększały ryzyko miopatii do 1,0%, w porównaniu z 0,02% przy dawce 20 mg/dobę. Zgłaszano także rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) wymagającej leczenia immunosupresyjnego oraz zaburzenia funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku. Ponadto obserwowano wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka cukrzycy (glukoza ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, hipertriglicerydemia).
aminotransferazy podwyższone, anafilaksja, astenia, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, substancja czynna, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenie erekcji, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Taromentin (400 mg + 57 mg)/5 ml
Taromentin to preparat zawierający amoksycylinę (80 mg/ml) oraz kwas klawulanowy (11,4 mg/ml) w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, stosowany w terapii zakażeń bakteryjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i wymioty, występujące często (≥1/100 do <1/10), oraz kandydoza skóry i błon śluzowych. Rzadziej pojawiają się zaburzenia hematologiczne, w tym przemijająca leukopenia i trombocytopenia (rzadko), a także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT (niezbyt często). Wśród działań o nieznanej częstości występowania znajdują się poważne reakcje alergiczne (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna oraz poważne zaburzenia wątroby i nerek.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, choroba posurowicza, czas protrombinowy, enzymy wątrobowe, eozynofilia, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza błon śluzowych, klawulanian potasu, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewrażliwe bakterie, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxitex 60 mg
Etorykoksyb, aktywny składnik leku Coxitex, jest selektywnym inhibitorem COX-2 stosowanym w terapii chorób zapalnych układu ruchu, takich jak choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS), reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej oraz zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 9000 pacjentów, w tym 600 leczonych przez rok lub dłużej, oraz w programie MEDAL, który objął 17 412 pacjentów stosujących dawki 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy. Profil działań niepożądanych jest spójny w różnych wskazaniach i obejmuje m.in. często występujące zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, obrzęki, zatrzymanie płynów, bóle głowy, zawroty głowy, kołatanie serca oraz nadciśnienie tętnicze. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000). W dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg obserwowano także rzadkie reakcje anafilaktyczne, niewydolność wątroby, zespół Stevensa-Johnsona oraz incydenty naczyniowo-mózgowe.
ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, ból pooperacyjny, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dysfagia, etorykoksyb, hiperkaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor COX-2, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zocor 20 20 mg
Symwastatyna (Zocor) wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444), gdzie dawka 40 mg/dobę przez 5 lat nie różniła się istotnie pod względem działań niepożądanych od placebo. Najpoważniejszym ryzykiem są powikłania mięśniowe, w tym miopatia (<0,1% przy 40 mg/dobę), zapalenie mięśni oraz rabdomioliza, której częstość wzrasta do 1,0% przy dawce 80 mg/dobę (w porównaniu do 0,02% przy 20 mg/dobę). Szczególną uwagę wymaga immunozależna miopatia martwicza (IMNM), charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższoną kinazą kreatynową mimo odstawienia leku, wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Ponadto, u 0,21% pacjentów leczonych 40 mg/dobę odnotowano wzrost aktywności aminotransferaz >3x górnej granicy normy, a rzadko występują zapalenie wątroby i niewydolność wątroby. Terapia statynami wiąże się także z ryzykiem hiperglikemii i rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie, hipertriglicerydemia).
anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból głowy, depresja, eozynofilia, ginekomastia, glukoza na czczo, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, małopłytkowość, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższona kinaza kreatynowa, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, wymioty, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zerwanie mięśnia, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pegorel 75 mg
Klopidogrel, substancja czynna leku Pegorel 75 mg, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 leczono przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3%, porównywalnie do ASA. W badaniu CURE ryzyko poważnych krwawień nie wzrosło u pacjentów, którzy przerwali leczenie na ponad 5 dni przed pomostowaniem tętnic wieńcowych, natomiast u kontynuujących terapię w ciągu 5 dni przed zabiegiem częstość krwawień wynosiła 9,6% (klopidogrel + ASA) vs 6,3% (placebo + ASA). W badaniu ACTIVE-A poważne krwawienia występowały u 6,7% pacjentów leczonych klopidogrelem z ASA, w porównaniu do 4,3% w grupie placebo z ASA, z przewagą krwawień pozaczaszkowych (5,3% vs 3,5%) i przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Krwawienia wewnątrzczaszkowe były częstsze w grupie klopidogrelu (1,4% vs 0,8%), jednak bez istotnej różnicy w śmiertelności (1,1% vs 0,7%).
agranulocytoza, alergiczna dławica piersiowa, alergiczny zawał mięśnia sercowego, choroba posurowicza, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, incydent krwotoczny, klopidogrel, krwawienie, krwawienie do skóry, krwawienie dostawowe, krwawienie pozamózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zakończone zgonem, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, limfocytowe zapalenie jelita grubego, liszaj płaski, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nabyta hemofilia A, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pomostowanie tętnic wieńcowych, prasugrel, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz naczyń wieńcowych, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, tienopirydyna, tyklopidyna, udar krwotoczny, wrzód żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba popromienna – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w ostrym zespole popromiennym (ARS) jest ściśle zależne od pochłoniętej dawki promieniowania oraz szybkości ekspozycji. Dawki poniżej 2 Gy wiążą się z niemal 100% powrotem do zdrowia w ciągu miesiąca, natomiast dawka 2,5-5 Gy stanowi LD50/60, z około 50% śmiertelnością bez opieki medycznej. Przy dawce 6 Gy z opieką medyczną przeżywa około połowa pacjentów, natomiast dawki powyżej 8 Gy są niemal zawsze śmiertelne, nawet przy intensywnej terapii. Czas do zgonu skraca się wraz ze wzrostem dawki, a główne przyczyny zgonu to zniszczenie szpiku kostnego, infekcje, krwotoki, odwodnienie i niewydolność wielonarządowa. W praktyce klinicznej rokowanie opiera się na ocenie objawów klinicznych, poziomie limfocytów po 24 godzinach oraz systemie METREPOL, gdzie ocena 3 wskazuje na minimalne szanse przeżycia i rozwój niewydolności wielonarządowej.
aplazja szpiku kostnego, badanie laboratoryjne, białaczka, biomarker, choroba popromienna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dawka promieniowania, dawka śmiertelna, morfologia krwi, niewydolność wielonarządowa, nowotwór indukowany promieniowaniem, ostry zespół promienny, pozytonowa tomografia emisyjna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak tarczycy, rdzeniak, rezonans magnetyczny, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowych, zespół żołądkowo-jelitowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flectorgo 25 mg
Diklofenak, substancja czynna leku Flectorgo (12,5 mg i 25 mg, kapsułki miękkie), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz poważne powikłania, w tym choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Stosowanie diklofenaku w dawkach dobowych 150 mg i przez dłuższy czas zwiększa ryzyko tętniczych zdarzeń zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje hematologiczne (np. trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia neurologiczne (np. drgawki, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, diklofenak, duszność, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie psychotyczne, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Odra – Etiologia i przyczyny
Odra jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez jednoniciowy, osłonkowy wirus RNA z rodzaju Morbillivirus (Paramyxoviridae). Naturalnym gospodarzem jest wyłącznie człowiek, a transmisja odbywa się głównie drogą powietrzno-kropelkową, z okresem zakaźności od 4 dni przed do 4 dni po wystąpieniu wysypki. Ryzyko zakażenia u osób niezaszczepionych i podatnych sięga 90% przy bliskim kontakcie. Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu obejmują niedożywienie (szczególnie niedobór witaminy A), immunosupresję, wiek <5 lat lub >30 lat oraz współistniejące choroby. Epidemiologia odry jest ściśle związana z poziomem wyszczepialności; pomimo dostępności skutecznej szczepionki, w 2023 roku odra spowodowała około 107 500 zgonów, głównie u dzieci poniżej 5 roku życia.
amnezja immunologiczna, droga powietrzno-kropelkowa, dysfagia, hipowitaminoza A, immunosupresja, komórki dendrytyczne, limfocyty, morbillivirus, nosicielstwo bezobjawowe, odporność populacyjna, odporność poszczepienna, odporność zbiorowa, odra, paramyxoviridae, podostre stwardniające zapalenie mózgu, rezerwuar zwierzęcy, serokonwersja, SSPE, szczepionka MMR, szczepionka MMRV, wirus odry, wirus RNA, wysypka odropodobna, zapalenie naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba kawasakiego – Leczenie
Choroba Kawasakiego (CK) to ostre zapalenie naczyń średniej wielkości, które może prowadzić do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza tętniaków tętnic wieńcowych. Standardowe leczenie obejmuje dożylne podanie immunoglobulin (IVIG) w dawce 2 g/kg masy ciała w infuzji trwającej 8-12 godzin oraz aspirynę, stosowaną w fazie ostrej w dawkach 80-100 mg/kg/dobę lub 30-50 mg/kg/dobę, a następnie w dawce przeciwpłytkowej 3-5 mg/kg/dobę przez 6-8 tygodni. Wczesne podanie IVIG, najlepiej w ciągu pierwszych 7-10 dni od wystąpienia gorączki, zmniejsza ryzyko rozwoju tętniaków z około 25% do poniżej 5%. Aspiryna pełni rolę przeciwzapalną i przeciwpłytkową, choć jej wpływ na powstawanie tętniaków jest dyskusyjny. Leczenie odbywa się w warunkach szpitalnych ze względu na konieczność monitorowania i ryzyko powikłań.
anakinra, aspiryna, choroba Kawasakiego, cyklofosfamid, cyklosporyna, cytokina prozapalna, dipirydamol, doustny antykoagulant, echokardiografia, glikokortykosteroid, heparyna drobnocząsteczkowa, immunoglobulina dożylna, infliksymab, inhibitor IL-1, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor TNF-α, IVIg, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, metotreksat, metyloprednizolon, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie sercowo-naczyniowe, prednizolon, stan zapalny naczyń krwionośnych, tętniak tętnicy wieńcowej, tkankowy aktywator plazminogenu, warfaryna, zapalenie naczyń, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 30 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących 9 295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Długoterminowe badania, w tym program MEDAL z udziałem 17 412 pacjentów leczonych dawkami 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy, wykazały, że działania niepożądane są zbliżone w różnych grupach chorobowych i schematach dawkowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, zgaga, biegunka, nudności) oraz objawy ogólne jak osłabienie i objawy grypopodobne. Często występowały także zakażenia górnych dróg oddechowych i układu moczowego, obrzęki, kołatanie serca oraz podwyższone ciśnienie tętnicze. Rzadziej notowano poważne reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne, niewydolność serca, incydenty naczyniowe, uszkodzenia wątroby i nerek. Dawkowanie w badaniach obejmowało zakres 30 mg do 120 mg, a czas terapii od kilku dni do ponad roku.
białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie błony śluzowej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba raynauda – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Raynauda charakteryzuje się epizodycznym skurczem naczyń krwionośnych, głównie palców rąk i stóp, prowadzącym do charakterystycznych zmian koloru skóry (zblednięcie, sinica, zaczerwienienie) wywołanych ekspozycją na zimno. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, z kluczowym znaczeniem dla rozróżnienia postaci pierwotnej i wtórnej choroby. Kapilaroskopia wału paznokciowego stanowi złoty standard różnicowania: w postaci pierwotnej obraz naczyń jest prawidłowy, natomiast w postaci wtórnej obserwuje się powiększone naczynia włosowate, kapilary olbrzymie, mikrowylewy i obszary beznaczyniowe. Test ekspozycji na zimno, z czasem powrotu skóry do normy powyżej 20 minut, potwierdza rozpoznanie. Dodatkowo, badania laboratoryjne (morfologia, ANA, OB, CRP, RF) służą wykluczeniu chorób podstawowych i potwierdzeniu postaci wtórnej. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. zespół cieśni nadgarstka, choroby naczyń obwodowych oraz inne schorzenia powodujące podobne objawy.
akrocyjanoza, badanie dopplerowskie, badanie kapilaroskopowe, beta-adrenolityki, białko C-reaktywne, choroba Raynauda, choroba zakrzepowo-zatorowa, czynnik reumatoidalny, kapilaroskopia wału paznokciowego, krioglobulinemia, morfologia krwi, objaw Raynauda, odczyn Biernackiego, odmroziny, przeciwciała przeciwjądrowe, siność siatkowata, skurcz naczyń krwionośnych, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, zapalenie naczyń, zespół cieśni nadgarstka, zespół Sjögrena, zespół wyjścia z klatki piersiowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg walsartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu) może powodować liczne działania niepożądane, zarówno wynikające z terapii skojarzonej, jak i z monoterapii poszczególnymi składnikami. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię (bardzo często), hiponatremię i hipomagnezemię (często) indukowane przez hydrochlorotiazyd, podczas gdy walsartan może powodować hiperkaliemię (częstość nieznana). Inne istotne działania obejmują zaburzenia czynności nerek (częstość nieznana), zmęczenie, zawroty głowy, bóle mięśniowe, a także reakcje skórne, takie jak pokrzywka i wysypka (często). Wśród poważniejszych działań wymienia się małopłytkowość, agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą wystąpić z nieznaną częstością. Hydrochlorotiazyd wiąże się również z ryzykiem rozwoju nieczerniakowych nowotworów skóry oraz poważnych zaburzeń metabolicznych, w tym hiperglikemii i hiperurykemii (często).
agranulocytoza, anemia hemolityczna, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, diuretyk tiazydowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra ostra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczyniowy, odwodnienie, parestezja, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty skóry, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie naczyń – Etiologia i przyczyny
Zapalenie naczyń (vasculitis) to heterogenna grupa chorób charakteryzujących się zapaleniem ścian naczyń krwionośnych, prowadzącym do niedokrwienia i uszkodzenia tkanek. Etiologia jest w większości przypadków idiopatyczna (45-55%), choć znane są czynniki genetyczne (np. HLA-B51 w chorobie Behçeta), immunologiczne (przeciwciała ANCA, kompleksy immunologiczne, odpowiedź limfocytów T) oraz środowiskowe i infekcyjne (15-20% przypadków, m.in. HBV, HCV, COVID-19, infekcje paciorkowcowe). Zapalenie naczyń może być pierwotne lub wtórne do chorób autoimmunologicznych (RZS, SLE, twardzina układowa), nowotworów (5% przypadków) lub leków (10-15%, m.in. penicyliny, NLPZ, hydralazyna). Mechanizmy patogenetyczne obejmują aktywację układu dopełniacza, neutrofilów przez ANCA oraz tworzenie ziarniniaków, co prowadzi do pogrubienia i zwężenia naczyń, zwiększonego ryzyka zakrzepicy oraz tętniaków.
antygen HLA-B51, choroba Behçeta, choroba Kawasakiego, guzkowe zapalenie tętnic, krioglobulinemia mieszana, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pierwotne zapalenie naczyń, plamica Henocha-Schönleina, przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, tętniak, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, układ dopełniacza, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń IgA, zapalenie naczyń reumatoidalne, zapalenie naczyń z nadwrażliwości, zapalenie naczyń związane z ANCA, zapalna choroba jelit, zespół Sjögrena, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rovamycine 1,5 mln j.m.
Podczas terapii spiramycyną (ROVAMYCINE) najczęściej obserwuje się przemijające parestezje (≥1/10) oraz zaburzenia smaku (≥1/100 do <1/10), które ustępują po zakończeniu leczenia. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka, występują często (≥1/100 do <1/10). Szczególnie istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, odnotowane u 1 z 94 pacjentów w badaniu klinicznym. Reakcje skórne, w tym wysypka, pojawiają się często, natomiast poważniejsze reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, występują z nieznaną częstością. Monitorowanie parametrów hematologicznych jest wskazane ze względu na ryzyko ostrej hemolizy, leukopenii i neutropenii.
antybiotykoterapia, biegunka, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, neutropenia, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra hemoliza, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, spiramycyna, świąd, testy czynności wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramladio 5 mg + 10 mg
Lek Ramladio, będący kombinacją ramiprylu (inhibitor ACE) i amlodypiny (antagonista kanału wapniowego), wykazuje profil bezpieczeństwa odzwierciedlający działania niepożądane obu składników. Do najczęstszych objawów należą: uporczywy suchy kaszel i niedociśnienie (ramipryl), obrzęki obwodowe, nagłe zaczerwienienie skóry oraz senność (amlodypina). Ciężkie działania niepożądane obejmują powikłania sercowo-naczyniowe (udar mózgu, zawał mięśnia sercowego), obrzęk naczynioruchowy z ryzykiem zagrożenia życia, hiperkaliemię, dysfunkcję nerek i wątroby, ostre zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia hematologiczne (neutropenia, agranulocytoza). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), co pozwala na precyzyjne monitorowanie ryzyka u pacjentów.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, białkomocz, ból brzucha, bradykardia, dysfunkcja nerek, eozynofilia, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kołatanie serca, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwienie mózgu, niewydolność szpiku kostnego, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, parestezja, przemijający atak niedokrwienny, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie języka, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Piramil Biso 10 mg + 10 mg
Lek Piramil Biso, zawierający ramipryl oraz bisoprolol fumaran, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych wynikającym z obu substancji czynnych. Do najczęstszych objawów należą bóle i zawroty głowy, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze, zimne kończyny, objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz osłabienie i zmęczenie. Ramipryl jest szczególnie kojarzony z uporczywym suchym kaszlem i ryzykiem niedociśnienia, natomiast bisoprolol z bradykardią i zaburzeniami rytmu serca. Poważne działania niepożądane obejmują obrzęk naczynioruchowy, agranulocytozę, hiperkaliemię (częstość występowania: często), ostre uszkodzenie nerek, zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według systemu MedDRA, z podziałem na bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
agranulocytoza, bisoprolol, bradykardia, eozynofilia, hiperkaliemia, hiponatremia, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pancytopenia, parestezja, przewód pokarmowy, ramipril, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, szum uszny, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomid Egis 10 mg
Leflunomid Egis (10 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia > 2 G/l, trombocytopenia < 100 G/l, niedokrwistość, a rzadko agranulocytoza), hepatotoksyczność (często podwyższone aminotransferazy, rzadko ciężkie uszkodzenia wątroby), reakcje skórne (wysypka, świąd, rzadko zespół Stevensa-Johnsona), oraz zwiększoną podatność na infekcje, w tym oportunistyczne i ciężkie zakażenia jak posocznica. Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana, od bardzo często do bardzo rzadko, co wymaga systematycznego monitorowania parametrów hematologicznych, funkcji wątroby oraz objawów infekcji u pacjentów leczonych leflunomidem. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (np. zapalenie okrężnicy, biegunka), układu nerwowego (parestezje, neuropatia obwodowa), układu sercowo-naczyniowego (łagodny wzrost ciśnienia tętniczego), a także rzadkie, ale poważne powikłania pulmonologiczne, takie jak śródmiąższowe zapalenie płuc i nadciśnienie płucne.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, aminotransferaza, cholestaza, eozynofilia, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, infekcja oportunistyczna, kinaza kreatynowa, kolagenowe zapalenie okrężnicy, lek immunosupresyjny, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parestezja, posocznica, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wyprysk, zaburzenia hematologiczne, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Presartan H 100 mg + 25 mg
Presartan H to lek w formie tabletek powlekanych, zawierający 100 mg losartanu potasowego oraz 25 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano działań niepożądanych specyficznych dla tej kombinacji, a profil bezpieczeństwa odpowiada sumie działań niepożądanych poszczególnych składników. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym w kontrolowanych badaniach był zawroty głowy, występujące u ≥1% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zapalenia wątroby oraz hiperkaliemii i wzrostu aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT).
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, bradykardia zatokowa, depresja, dławica piersiowa, dna moczanowa, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, leukopenia, losartan potasowy i hydrochlorotiazyd, małopłytkowość, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezje, plamica Schoenleina-Henocha, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Reumatoidalne zapalenie stawów – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła, układowa choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się symetrycznym, erozyjnym zapaleniem wielostawowym. Rokowanie jest zróżnicowane, a około 40% pacjentów staje się niepełnosprawnych po 10 latach. Niekorzystne czynniki prognostyczne obejmują wysoką aktywność choroby, obecność autoprzeciwciał (RF, anty-CCP), genotyp HLA-DRB1*04/04, objawy pozastawowe, młody wiek (<30 lat) i płeć żeńską. Remisja bez leków (sREM) jest celem terapii, osiąganą u 10-50% pacjentów, a jej uzyskanie wiąże się z lepszą jakością życia i mniejszą niepełnosprawnością. RZS zwiększa ryzyko przedwczesnej śmierci średnio o 10 lat, głównie z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego (30-40% zgonów) i chorób układu oddechowego, w tym śródmiąższowej choroby płuc (ILD) występującej u 2,2-10% pacjentów.
choroba autoimmunologiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, czynnik reumatoidalny, erozja kości, krioglobulinemia, kwestionariusz oceny zdrowia, metotreksat, niezróżnicowane zapalenie stawów, niska aktywność choroby, objawy pozastawowe, przeciwciała anty-CCP, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowa choroba płuc, trwała remisja, uczenie maszynowe, wskaźnik aktywności choroby DAS28-CRP, zapalenie naczyń, zapalenie twardówki, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Corr 40 40 mg
Symwastatyna, substancja czynna preparatu CORR 40 stosowana w dawce 40 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była porównywalna z placebo (odpowiednio 4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała rzadko (<0,1%) przy dawce 40 mg, natomiast dawka 80 mg wiązała się z wyższym ryzykiem (1,0%). Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, rzadko), reakcje alergiczne (anafilaksja, bardzo rzadko), zaburzenia psychiczne (depresja, częstość nieznana), neurologiczne (bóle głowy, parestezje, neuropatia obwodowa, bardzo rzadkie zaburzenia pamięci), mięśniowo-szkieletowe (miopatia, rabdomioliza, rzadko), a także zaburzenia wątroby (zapalenie, podwyższenie enzymów wątrobowych, rzadko) i skóry (wysypka, świąd, rzadko). Występują także rzadkie przypadki immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM) oraz zespołu rzekomej nadwrażliwości o różnorodnych objawach.
anafilaksja, choroba ścięgna, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, polekowa zmiana liszajowata, polimialgia reumatyczna, rabdomioliza, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, zaburzenie pamięci, zaburzenie wzwodu, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imuran 50 mg
Azatiopryna, substancja czynna leku Imuran dostępna w tabletkach 25 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość), zakażenia (wirusowe, grzybicze, bakteryjne), uszkodzenie wątroby oraz reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z zakażeniami i leukopenią jako najczęstszymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju nowotworów (w tym chłoniaków, czerniaków, mięsaka Kaposiego, ostrej białaczki szpikowej) oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z wirusem JC, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunosupresyjnych.
agranulocytoza, azatiopryna, chłoniak T-komórkowy, cholestaza ciążowa, choroba zapalna jelit, choroba zarostowa żył wątrobowych, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielodysplazja, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na światło, niedobór metylotransferazy tiopuryny, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, pelagra, perforacja jelit, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak szyjki macicy in situ, reakcja nadwrażliwości, reaktywacja wirusa półpaśca, rumień guzowaty, śródmiąższowe zapalenie płuc, uszkodzenie wątroby, wirus JC, wirus zapalenia wątroby typu B, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 40 mg
Metylofenidat chlorowodorek, substancja czynna leku Symkinet MR, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas monitorowania terapii. Najczęściej obserwuje się zmniejszenie łaknienia (≥1/10), jadłowstręt, umiarkowane zmniejszenie masy ciała i wzrostu u dzieci oraz zmniejszenie masy ciała u dorosłych (≥1/100 do <1/10). W zakresie zaburzeń psychicznych bardzo często występują bezsenność i nerwowość, a często labilność emocjonalna, zaburzenia psychotyczne, stany maniakalne, dezorientacja, próby samobójcze, omamy oraz tiki, w tym pogorszenie istniejących w zespole Tourette'a. Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy obejmuje ból głowy (≥1/10), drżenie, senność, akatyzję, a rzadziej drgawki typu grand mal, ruchy choreoatetotyczne oraz złośliwy zespół neuroleptyczny. Działania sercowo-naczyniowe to m.in. ból w klatce piersiowej (≥1/100 do <1/10), nadciśnienie tętnicze, obwodowe marznięcie kończyn oraz bardzo rzadko nagła śmierć sercowa.
akatyzja, bezsenność, ból głowy, dławica piersiowa, dyspepsja, ginekomastia, jadłowstręt, krwiomocz, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat chlorowodorek, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy wzrokowe, pancytopenia, plamica małopłytkowa, powikłanie naczyniowo-mózgowe, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, ruchy choreoatetotyczne, śpiączka wątrobowa, stan maniakalny, suchość w jamie ustnej, tik, zaburzenia psychotyczne, zaburzenie akomodacji, zapalenie naczyń, zapalenie tętnic mózgowych, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie łaknienia, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień guzowaty – Patofizjologia i mechanizm
Rumień guzowaty (erythema nodosum) jest najczęstszą postacią panniculitis, charakteryzującą się nagłym pojawieniem bolesnych, rumieniowych guzków na wyprostnych powierzchniach kończyn dolnych, zwłaszcza na goleniach. Patogeneza obejmuje reakcję nadwrażliwości typu IV (opóźnionej), z udziałem limfocytów T i uszkodzeniem tkanek przez aktywowane neutrofile produkujące reaktywne formy tlenu (ROI). W badaniach wykazano czterokrotnie wyższy odsetek ROI u pacjentów z rumieniem guzowatym, korelujący z nasileniem klinicznym. W patogenezie uczestniczą liczne cząsteczki adhezyjne (E-selektyna, P-selektyna, ICAM-1, VCAM-1) oraz cytokiny prozapalne (IL-6, IL-8, IL-12, TNF-α, interferon-γ), zarówno w skórze, jak i surowicy. Histopatologicznie dominuje zapalenie przegród tkanki podskórnej tłuszczowej z naciekiem neutrofilów, a w późniejszych fazach ziarniniaki promieniste Mieschera, bez pierwotnego zapalenia naczyń.
choroba układowa tkanki łącznej, cząsteczka adhezyjna, czynnik martwicy nowotworów, czynnik martwicy nowotworów alfa, doustny środek antykoncepcyjny, enzym hydrolityczny, gruźlica, immunofluorescencja bezpośrednia, infekcja paciorkowcowa, interleukina-6, kompleks immunologiczny, limfocyt Th1, mediator zapalny, naciek neutrofilowy, nadwrażliwość typu IV, nadwrażliwość typu opóźnionego, nieswoiste zapalenie jelit, panniculitis, reaktywne formy tlenu, rumień guzowaty, sarkoidoza, stres oksydacyjny, wielojądrzasta komórka olbrzymia, zapalenie naczyń, zapalenie przegrod tkanki tłuszczowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie naczyń – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie naczyń (vasculitis) to heterogenna grupa chorób charakteryzujących się zapaleniem ścian naczyń krwionośnych, prowadzącym do niedokrwienia, krwawienia i tętniaków. Patogeneza obejmuje trzy główne mechanizmy: zapalenie mediowane przez kompleksy immunologiczne, zapalenie związane z przeciwciałami ANCA (przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów) oraz zapalenie mediowane przez limfocyty T z tworzeniem ziarniny. W zapaleniach naczyń związanych z IgA (np. plamica Henocha-Schönleina) kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa glikozylacja IgA1 i aktywacja alternatywnej drogi dopełniacza (z odkładaniem C3). W AAV przeciwciała ANCA skierowane przeciwko PR3 i MPO aktywują neutrofile, które uwalniają cytokiny, reaktywne formy tlenu i enzymy lityczne, prowadząc do uszkodzenia śródbłonka i zapalenia małych naczyń. Sieci zewnątrzkomórkowe neutrofilów (NETs) odgrywają kluczową rolę w patogenezie AAV, tworząc błędne koło produkcji ANCA i uszkodzenia naczyń. W zapaleniu dużych naczyń (np. olbrzymiokomórkowym) dominują limfocyty T CD4+ i makrofagi, które powodują ziarniniakowe zapalenie i zwężenie światła naczyń.
alternatywna droga dopełniacza, badanie asocjacyjne całego genomu, biopsja nerki, choroba Kawasakiego, cyklofosfamid, cząsteczka adhezyjna, dysfunkcja telomerów, endotelina-1, eozynofilowe ziarniniakowe zapalenie naczyń, guzkowe zapalenie tętnic, hydralazyna, immunoglobulina A, komórka dendrytyczna, komórka Th2, kompleks immunologiczny, krioglobulinemia, limfocyt T, limfocyt T CD4+, mieloperoksydaza, neutrofil, odpowiedź immunologiczna, plamica Henocha-Schönleina, proteinaza 3, przeciwciała ANCA, reaktywne formy tlenu, reumatoidalne zapalenie stawów, rytuksymab, sieć zewnątrzkomórkowa neutrofili, śródbłonek naczyniowy, tętniak, toczeń rumieniowaty układowy, uszkodzenie DNA, zapalenie naczyń, zapalenie tętnic olbrzymiokomórkowe, zapalenie tętnicy Takayasu, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Lizynopryl – Działania niepożądane
Lizynopryl, inhibitor ACE, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz profilaktyce powikłań po zawale mięśnia sercowego. Najczęstsze działania niepożądane obejmują suchy kaszel (5%), zawroty głowy i ból głowy (8%), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka i wymioty. Działania niepożądane są zwykle łagodne i przemijające, jednak istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak obrzęk naczynioruchowy (rzadko), który może zagrażać życiu, szczególnie gdy dotyczy głośni i krtani. Inne istotne działania niepożądane to zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, neutropenia), zaburzenia czynności nerek (często), hiperkaliemia (1-10/1000 pacjentów), a także rzadkie przypadki zapalenia wątroby i niewydolności wątroby. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym stężenia kreatyniny, mocznika, potasu oraz enzymów wątrobowych, jest zalecane, zwłaszcza na początku terapii i po zwiększeniu dawki.
agranulocytoza, bezmocz, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, depresja, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor ACE, leukopenia, lizynopryl, łuszczyca, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, tachykardia, udar mózgu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, zespół TEN - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Diagnostyka i diagnoza
Rumień wielopostaciowy (EM) to immunologiczna reakcja nadwrażliwości obejmująca skórę i błony śluzowe, charakteryzująca się nagłym pojawieniem symetrycznych, tarczowatych zmian skórnych (target lesions) z trzema strefami kolorystycznymi, głównie na kończynach. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i wywiadzie, uwzględniającym niedawne infekcje (zwłaszcza HSV, Mycoplasma pneumoniae) oraz stosowane leki (antybiotyki, leki przeciwdrgawkowe, NLPZ, statyny). Kluczowe jest różnicowanie EM od zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), gdzie zmiany są bardziej rozległe, płaskie i obejmują tułów, a oddzielanie naskórka przekracza 10% powierzchni ciała. EM dzieli się na postać mniejszą (EM minor) bez zajęcia błon śluzowych i większą (EM major) z ich zajęciem, przy czym termin EM major nie jest synonimem SJS.
badanie fizykalne, badanie PCR, bezpośredni test immunofluorescencyjny, biopsja skóry, dyskeratoza, eozynofilia, erythema multiforme, lek przeciwdrgawkowy, leukocytoza, liszaj płaski, łupież różowy Giberta, morfologia krwi, mycoplasma pneumoniae, neutropenia, niedokrwistość, oddzielanie się naskórka, osutka polekowa, pemfigoid pęcherzowy, pokrzywka, posiew wirusologiczny, rumień wielopostaciowy, rumień wielopostaciowy mniejszy, rumień wielopostaciowy większy, toczeń rumieniowaty, wywiad kliniczny, zajęcie błon śluzowych, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, złogi immunoglobulin, zmiana pęcherzowa, zmiana tarczowata - Leksykon leków
Działania niepożądane – Caramlo 8 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Caramlo, zawierający kandesartan cyleksetylu (8 mg lub 16 mg) oraz amlodypinę (5 mg lub 10 mg), wykazuje profil działań niepożądanych wynikający z farmakologii obu składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane amlodypiny to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęki (szczególnie wokół kostek) oraz uczucie zmęczenia, z obrzękami jako bardzo częstym objawem. Kandesartan cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci zawrotów głowy, bólu głowy i infekcji dróg oddechowych, a odsetek przerwań terapii z powodu działań niepożądanych wynosi 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy, ze względu na ryzyko hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek. W trakcie terapii kandesartanem obserwowano także nieznaczne zmniejszenie stężenia hemoglobiny.
amlodypina, bezsenność, bradykardia, depresja, diuretyk oszczędzający potas, enzymy wątrobowe, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, impotencja, infekcja dróg oddechowych, kandesartan cyleksetylu, kołatanie serca, leukopenia, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niewydolność nerek, nokturia, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, podwójne widzenie, potas w surowicy, przerost dziąseł, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, splątanie, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvastatin Bluefish 20 mg
Symwastatyna, stosowana w dawce 40 mg/dobę, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych, kontrolowanych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była porównywalna z placebo (4,8% vs 5,1%), a częstość miopatii wynosiła poniżej 0,1%. Zwiększenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane obejmują m.in. rzadką anafilaksję, zaburzenia psychiczne (depresja, bezsenność), neuropatię obwodową, śródmiąższową chorobę płuc, zapalenie wątroby, miopatię, rabdomiolizę oraz rzadkie reakcje polekowe skórne. W okresie porejestracyjnym zgłaszano również łagodne zaburzenia funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, cukrzyca typu 2, cytochrom P450 3A4, eozynofilia, gamma-glutamylotranseptydaza, ginekomastia, glukoza w surowicy, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Białaczka włochatokomórkowa – Objawy
Białaczka włochatokomórkowa (HCL) to rzadki, przewlekły nowotwór limfocytów B, charakteryzujący się proliferacją komórek z charakterystycznymi wypustkami cytoplazmatycznymi. Komórki białaczkowe gromadzą się głównie w szpiku kostnym, prowadząc do cytopenii: anemia (Hb <12 g/dl), neutropenia (ANC <1000/mcl), małopłytkowość (<100 000/mcl) oraz monocytopenia, co skutkuje zwiększoną podatnością na infekcje, krwawienia oraz zmęczenie. Typowym objawem jest splenomegalia u 80-90% pacjentów, manifestująca się bólem i uczuciem pełności w lewym podżebrzu. W przebiegu choroby mogą wystąpić także hepatomegalia (30%), limfadenopatia (10-20%), zmiany skórne, kostne oraz objawy neurologiczne (~5%). Bez leczenia mediana przeżycia wynosi około 4 lata, jednak dzięki terapii analogami puryn (kladrybina, pentostatin) uzyskuje się ponad 95% odpowiedzi, 5-letni wskaźnik przeżycia bez zdarzeń około 90%, a medianę przeżycia do 27 lat. Wariant HCL-V cechuje się bardziej agresywnym przebiegiem i opornością na standardowe leczenie.
analog puryn, anemia, beta-2 mikroglobulina, białaczka włochatokomórkowa, choroba autoimmunologiczna, cytopenia, hemoglobina, hepatomegalia, kladrybina, leukocytoza, limfadenopatia, limfocyt B, małopłytkowość, martwica jałowa, monocytopenia, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, pancytopenia, pentostatin, płytka krwi, reakcja autoimmunologiczna, remisja, splenomegalia, szpiczak mnogi, szpik kostny, układ limfoidalny, wariant białaczki włochatokomórkowej, zapalenie naczyń, zmiana osteoblastyczna, zmiana osteolityczna, zmiana skórna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranisan 150 mg 150 mg
Ranisan 150 mg, zawierający 150 mg ranitydyny (168 mg chlorowodorku ranitydyny), jest antagonistą receptora H2 stosowanym w terapii chorób zależnych od kwasu żołądkowego. Profil działań niepożądanych obejmuje szeroki zakres objawów, z częstością występowania od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najpoważniejsze działania hematologiczne, takie jak agranulocytoza i pancytopenia, występują bardzo rzadko i mogą wiązać się z zahamowaniem czynności szpiku kostnego. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, również należą do rzadkich, ale potencjalnie zagrażających życiu powikłań. Zaburzenia psychiczne (splątanie, depresja, omamy) oraz neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia ruchów mimowolnych) obserwuje się głównie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku czy z nefropatią. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, zaparcia i nudności, występują niezbyt często i zwykle ustępują samoistnie.
agranulocytoza, antagonista receptora H2, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, bradykardia, chlorowodorek ranitydyny, enzymy wątrobowe, ginekomastia, impotencja, kreatynina w osoczu, leukocyty, mlekotok, morfologia krwi, obrzęk naczynioruchowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, płytki krwi, ranitydyna, reakcja nadwrażliwości, ruch mimowolny, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, szpik kostny, tachykardia, układ nerwowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie serca, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Indometacyna – Działania niepożądane
Indometacyna, jako silny niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zależne od drogi podania, dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze powikłania dotyczą układu pokarmowego i obejmują dolegliwości dyspeptyczne (nudności, wymioty, brak łaknienia, wzdęcia), bóle brzucha, zaburzenia rytmu wypróżnień oraz stany zapalne błony śluzowej żołądka i jamy ustnej. Poważniejsze komplikacje to owrzodzenia przewodu pokarmowego, krwawienia (w tym z esicy), perforacje oraz zaostrzenie chorób zapalnych jelit, szczególnie niebezpieczne u osób starszych. W celu minimalizacji ryzyka zaleca się podawanie indometacyny z posiłkiem, mlekiem lub lekami zobojętniającymi. Ponadto, indometacyna może wywoływać objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), psychiczne (dezorientacja, depresja, omamy), a także poważne zaburzenia czynności wątroby (zastój żółci, zapalenie wątroby) i nerek (krwiomocz, białkomocz, niewydolność nerek), szczególnie u pacjentów z istniejącymi schorzeniami tych narządów.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depersonalizacja, działanie przeciwzapalne, eozynofilia płucna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, leukopenia, małopłytkowość, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nekroliza naskórka, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie rogówki, perforacja, perforacja rogówki, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szpik kostny, tachykardia, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie rogówki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nonpres Duo 25 mg + 40 mg
Eplexemid, zawierający eplerenon (25 mg lub 50 mg) oraz furosemid (40 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący liczne działania niepożądane związane z mechanizmem działania obu substancji czynnych. W badaniach klinicznych EPHESUS i EMPHASIS-HF częstość działań niepożądanych eplerenonu była porównywalna z placebo, choć u pacjentów ≥75 lat odnotowano nieistotny statystycznie wzrost przypadków udaru mózgu. Furosemid najczęściej powoduje zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia), hipowolemię i odwodnienie, szczególnie u osób starszych, co może prowadzić do zapaści krążeniowej i zwiększonego ryzyka zakrzepicy. Wśród działań niepożądanych eplerenonu dominują hiperkaliemia i zaburzenia metaboliczne, a także lewokomorowa niewydolność serca i migotanie przedsionków. Furosemid natomiast często wywołuje obniżenie ciśnienia tętniczego z objawami ortostatycznymi oraz przemijające wzrosty stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy. Rzadkie, ale poważne działania obejmują śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zatrzymanie moczu, ciężkie reakcje skórne (w tym zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna.
agranulocytoza, badanie kliniczne, biegunka, cholestaza wewnątrzwątrobowa, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, eplerenon, furosemid, ginekomastia, głuchota, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipowolemia, kurcz mięśni, leukopenia, lewokomorowa niewydolność serca, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie trzustki, ostre zatrzymanie moczu, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy wysiękowy, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie kreatyniny, szumy uszne, tachykardia, triglicerydy we krwi, udar mózgu, utrata przytomności, wymioty, wzdęcie, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica tętnic, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zaparcie, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry