Działania niepożądane leku Presartan H (losartan potasowy + hydrochlorotiazyd)

Presartan H to produkt leczniczy zawierający kombinację dwóch substancji czynnych: 100 mg losartanu potasowego i 25 mg hydrochlorotiazydu w postaci tabletek powlekanych. W praktyce klinicznej identyfikacja i monitorowanie działań niepożądanych stanowi istotny element bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

W badaniach klinicznych dotyczących produktu Presartan H nie zaobserwowano działań niepożądanych specyficznych wyłącznie dla kombinacji tych dwóch substancji. Występujące działania niepożądane ograniczyły się do tych znanych już dla poszczególnych składników – losartanu potasowego i hydrochlorotiazydu. W kontrolowanych badaniach klinicznych dotyczących pierwotnego nadciśnienia tętniczego, zawroty głowy były jedynym działaniem niepożądanym związanym z lekiem, występującym u co najmniej 1% pacjentów leczonych kombinacją losartanu i hydrochlorotiazydu, z częstością większą niż w przypadku placebo.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii:³

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Presartan H do sprzedaży zgłaszano następujące działania niepożądane:⁴

• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
  • Rzadko: zapalenie wątroby
• Badania diagnostyczne:
  • Rzadko: hiperkaliemia (podwyższony poziom potasu we krwi)
  • Rzadko: zwiększenie aktywności AlAT (aminotransferazy alaninowej)

Działania niepożądane poszczególnych substancji czynnych

Poniżej wymieniono działania niepożądane obserwowane dla poszczególnych substancji czynnych (losartanu i hydrochlorotiazydu), które potencjalnie mogą wystąpić również podczas stosowania produktu Presartan H.⁵

Działania niepożądane związane z losartanem

Przedstawione poniżej działania niepożądane zostały zaobserwowane w związku ze stosowaniem losartanu:⁶

• Zaburzenia krwi i układu chłonnego:
  • Niezbyt często: niedokrwistość, plamica Schoenleina-Henocha (choroba małych naczyń krwionośnych z charakterystyczną wysypką), wylewy krwawe, hemoliza (rozpad czerwonych krwinek)
• Zaburzenia układu immunologicznego:
  • Rzadko: reakcje anafilaktyczne (ciężkie reakcje alergiczne), obrzęk naczynioruchowy (obrzęk tkanki podskórnej i podśluzówkowej), pokrzywka⁷
• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania:
  • Niezbyt często: anoreksja (utrata apetytu), dna moczanowa⁸
• Zaburzenia psychiczne:
  • Często: bezsenność
  • Niezbyt często: niepokój, zaburzenia lękowe, napady paniki, dezorientacja, depresja, niezwykłe sny, zaburzenia snu, senność, zaburzenia pamięci⁹
• Zaburzenia układu nerwowego:
  • Często: bóle głowy, zawroty głowy
  • Niezbyt często: nerwowość, parestezje (uczucie mrowienia, drętwienia), neuropatia obwodowa, drżenia, migrena, omdlenia
  • Częstość nieznana: zaburzenia smaku¹⁰
• Zaburzenia oka:
  • Niezbyt często: niewyraźne widzenie, pieczenie/kłucie w oczach, zapalenie spojówek, zmniejszenie ostrości wzroku¹¹
• Zaburzenia ucha i błędnika:
  • Niezbyt często: zawroty głowy, szum uszny¹²
• Zaburzenia serca:
  • Niezbyt często: niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, ból zamostkowy, dławica piersiowa, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, incydent naczyniowo-mózgowy, zawał mięśnia sercowego, kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków, bradykardia zatokowa, tachykardia, tachykardia komorowa, migotanie komór)¹³
• Zaburzenia naczyniowe:
  • Niezbyt często: zapalenie naczyń
  • Częstość nieznana: objawy ortostatyczne zależne od dawki (spadek ciśnienia krwi przy zmianie pozycji ciała)¹⁴
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia:
  • Często: kaszel, zakażenia górnych dróg oddechowych, przekrwienie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok, zaburzenia dotyczące zatok
  • Niezbyt często: dolegliwości ze strony gardła, zapalenie gardła, zapalenie krtani, duszność, zapalenie oskrzeli, krwawienie z nosa, zapalenie błony śluzowej nosa, przekrwienie błon śluzowych układu oddechowego¹⁵
• Zaburzenia żołądka i jelit:
  • Często: ból brzucha, nudności, biegunka, niestrawność
  • Niezbyt często: zaparcia, bóle zębów, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, wymioty¹⁶
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
  • Częstość nieznana: zaburzenia czynności wątroby¹⁷
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
  • Niezbyt często: łysienie, zapalenie skóry, suchość skóry, rumień, uderzenia gorąca z zaczerwienieniem, nadwrażliwość na światło, świąd, wysypka, pokrzywka, nasilone pocenie się
  • Częstość nieznana: toczeń rumieniowaty skórny¹⁸
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:
  • Często: kurcze mięśni, ból pleców, ból nóg, ból mięśni
  • Niezbyt często: ból ramion, obrzęk stawów, ból kolan, bóle mięśniowo-szkieletowe, ból barków, sztywność, ból stawów, zapalenie stawów, ból bioder, fibromialgia, osłabienie siły mięśniowej
  • Częstość nieznana: rabdomioliza (rozpad tkanki mięśniowej)¹⁹
• Zaburzenia nerek i dróg moczowych:
  • Niezbyt często: oddawanie moczu w nocy, częste oddawanie moczu, zakażenia dróg moczowych²⁰
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi:
  • Niezbyt często: osłabienie libido, impotencja²¹
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
  • Często: osłabienie, zmęczenie, ból w klatce piersiowej
  • Niezbyt często: obrzęk twarzy, gorączka²²
• Badania diagnostyczne:
  • Często: hiperkaliemia (podwyższony poziom potasu we krwi), niewielkie zmniejszenie wartości hematokrytu i stężenia hemoglobiny
  • Niezbyt często: niewielkie zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy krwi
  • Bardzo rzadko: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny²³

Działania niepożądane związane z hydrochlorotiazydem

Przedstawione poniżej działania niepożądane zostały zaobserwowane w związku ze stosowaniem hydrochlorotiazydu:²⁴

• Zaburzenia krwi i układu chłonnego:
  • Niezbyt często: agranulocytoza (znaczne zmniejszenie liczby granulocytów), niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, leukopenia (zmniejszenie liczby leukocytów), plamica, małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi)²⁵
• Zaburzenia układu immunologicznego:
  • Rzadko: reakcje anafilaktyczne²⁶
• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania:
  • Niezbyt często: anoreksja, hiperglikemia (podwyższony poziom glukozy we krwi), hiperurykemia (podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi), hipokaliemia (obniżony poziom potasu we krwi), hiponatremia (obniżony poziom sodu we krwi)²⁷
• Zaburzenia psychiczne:
  • Niezbyt często: bezsenność²⁸
• Zaburzenia układu nerwowego:
  • Często: ból głowy²⁹
• Zaburzenia oka:
  • Niezbyt często: przemijające niewyraźne widzenie, widzenie na żółto
  • Częstość nieznana: nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką³⁰
• Zaburzenia naczyniowe:
  • Niezbyt często: martwicze zapalenie naczyń (zapalenie naczyń, zapalenie naczyń skóry)³¹
• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia:
  • Niezbyt często: zaburzenia oddechowe, w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc
  • Bardzo rzadko: zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS)³²
• Zaburzenia żołądka i jelit:
  • Niezbyt często: zapalenie ślinianek, skurcze, podrażnienie żołądka, nudności, wymioty, biegunka, zaparcie³³
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych:
  • Niezbyt często: żółtaczka (cholestaza wewnątrzwątrobowa), zapalenie trzustki³⁴
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej:
  • Niezbyt często: nadwrażliwość na światło, pokrzywka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka³⁵
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:
  • Niezbyt często: kurcze mięśni³⁶
• Zaburzenia nerek i dróg moczowych:
  • Niezbyt często: cukromocz, śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia czynności nerek, niewydolność nerek³⁷
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
  • Niezbyt często: gorączka, zawroty głowy³⁸
• Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone:
  • Częstość nieznana: nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry (rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy skóry)³⁹

Opis wybranych działań niepożądanych

Na podstawie danych z badań epidemiologicznych stwierdzono związek między łączną dawką hydrochlorotiazydu a występowaniem nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC). Związek ten ma szczególne znaczenie w kontekście długotrwałej terapii.⁴⁰

Tabela działań niepożądanych

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl⁴¹