klirens osoczowy
Klirens osoczowy to parametr farmakokinetyczny określający objętość osocza, która zostaje całkowicie oczyszczona z danej substancji w jednostce czasu. Wyrażany jest najczęściej w ml/min lub l/h i stanowi kluczowy wskaźnik w ocenie eliminacji leków z organizmu.
W praktyce klinicznej klirens osoczowy pozwala na określenie szybkości usuwania substancji z krwiobiegu, co ma zasadnicze znaczenie przy ustalaniu dawkowania leków, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym. Parametr ten zależy od przepływu krwi przez narządy eliminujące substancję (głównie wątroba i nerki), wiązania z białkami osocza oraz aktywności enzymów metabolizujących.
Obniżony klirens osoczowy może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, podczas gdy zwiększony klirens wymaga często podawania wyższych dawek lub skrócenia odstępów między nimi. Monitorowanie klirensu osoczowego jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek, osób starszych oraz w przypadku leków o wysokim potencjale interakcji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 80 mg + 12,5 mg
Preparat złożony Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg walsartanu + 12,5 mg hydrochlorotiazydu) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, różniące się od podawania składników osobno. Walsartan charakteryzuje się biodostępnością 23%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-4 godzinach, a jego eliminacja odbywa się głównie z kałem (83% dawki) z okresem półtrwania około 6 godzin. Walsartan silnie wiąże się z białkami osocza (94-97%) i podlega ograniczonemu metabolizmowi (około 20% dawki). Hydrochlorotiazyd ma biodostępność 70%, maksymalne stężenie osiąga po około 2 godzinach, a jego eliminacja zachodzi głównie przez nerki (>95% dawki) z okresem półtrwania 6-15 godzin. Wspólne podawanie powoduje zmniejszenie dostępności układowej hydrochlorotiazydu o około 30%, jednak nie wpływa to negatywnie na efekt terapeutyczny preparatu, który wykazuje silniejsze działanie hipotensyjne niż składniki podawane osobno.
bierna filtracja, biodostępność bezwzględna, biodostępność po podaniu doustnym, biotransformacja, działanie hipotensyjne, ekspozycja AUC, eliminacja walsartanu, farmakokinetyka hydrochlorotiazydu, farmakokinetyka walsartanu, hydrochlorotiazyd, kinetyka wielowykładnicza, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kumulacja w erytrocytach, narażenie układowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie maksymalne w surowicy, walsartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fenardin 160 mg
Fenardin, zawierający 160 mg fenofibratu w postaci kapsułek twardych, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, która wpływa na jego skuteczność terapeutyczną. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 4-5 godzin, a biodostępność fenofibratu znacząco wzrasta przy przyjmowaniu z pokarmem. Aktywny metabolit, kwas fenofibrynowy, wykazuje bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na jego dystrybucję i dostępność farmakologiczną. Fenofibrat ulega szybkiemu metabolizmowi przez esterazy do kwasu fenofibrynowego, nie jest metabolizowany przez układ CYP3A4, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych związanych z tym enzymem.
albuminy osocza, biodostępność leku, cytochrom CYP3A4, eliminacja leku, esteraza, farmakologia kliniczna, fenofibrat, glukuronian, hemodializa, interakcja lekowa, kapsułka twarda, klirens osoczowy, kwas fenofibrynowy, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, stężenie leku w osoczu, układ mikrosomalny wątroby, wiązanie z białkami - Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Właściwości farmakodynamiczne
Trabektedyna, alkaloid roślinny o kodzie ATC L01CX01, wykazuje specyficzne wiązanie z DNA w małym rowku, powodując zgięcie helisy i indukując zaburzenia cyklu komórkowego poprzez modulację czynników transkrypcyjnych oraz ścieżek naprawy DNA. W badaniach klinicznych potwierdzono jej aktywność antyproliferacyjną wobec mięsaków tkanek miękkich, raka piersi, niedrobnokomórkowego raka płuc, raka jajnika oraz czerniaka. W randomizowanym badaniu u pacjentów z mięsakami tkanek miękkich, schemat dawkowania 1,5 mg/m² w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie wykazał istotne wydłużenie mediany czasu do progresji (3,7 vs 2,3 miesiąca; HR=0,734; p=0,0302) w porównaniu do schematu 0,58 mg/m² w 3-godzinnej infuzji raz w tygodniu. Mediana całkowitego przeżycia wyniosła 13,9 miesiąca (CI 12,5-18,6) z 60,2% rocznym wskaźnikiem przeżyć. W badaniu fazy III u pacjentów z tłuszczakomięsakami i mięsakami gładkokomórkowymi, trabektedyna (1,5 mg/m² co 3 tygodnie) nie wykazała istotnej różnicy w całkowitym przeżyciu w porównaniu z dakarbazyną (13,7 vs 13,1 miesiąca; HR=0,927; p=0,4920), jednak poprawiła przeżycie bez progresji (4,2 vs 1,5 miesiąca; HR=0,55; p<0,0001) oraz wskaźnik korzyści klinicznej (34,2% vs 18,5%; p<0,0002).
całkowity odsetek odpowiedzi, chondromięsak mezenchymalny, cykl komórkowy, cytochrom P450, czas do progresji, czerniak złośliwy, działanie antyproliferacyjne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kwas deoksyrybonukleinowy, lek przeciwnowotworowy, maziówczak, mielosupresja, mięsak Ewinga, mięsak gładkokomórkowy, mięsak jasnokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, mięsak związany z translokacją, nawrotowy rak jajnika, niedrobnokomórkowy rak płuc, odstęp QT, pegylowana liposomalna doksorubicyna, przeżycie bez progresji, przeżycie całkowite, rak jajnika, rak piersi, tłuszczakomięsak, tłuszczakomięsak śluzowaty okrągłokomórkowy, toksyczność wątrobowa, trabektedyna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Finapil 1 mg
Finasteryd, substancja czynna produktu Finapil w dawce 1 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie około 80%, niezależną od spożycia pokarmu, co ułatwia stosowanie leku bez konieczności dostosowywania pory podania względem posiłków. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynoszące średnio 9,2 ng/ml osiągane jest po około 2 godzinach, a całkowite wchłonięcie następuje w ciągu 6-8 godzin. Finasteryd wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~93%) oraz objętość dystrybucji około 76 litrów, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. W stanie stacjonarnym pole pod krzywą stężenia (AUC0-24h) wynosi 53 ng × h/ml. Substancja jest obecna w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz w niewielkich ilościach w nasieniu, co może mieć znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa u mężczyzn planujących potomstwo.
5α-reduktaza, białko osocza, biodostępność, biotransformacja wątrobowa, cytochrom P450, dializoterapia, droga wydalania, farmakokinetyka finasterydu, faza eliminacji, izoenzym 3A4, klirens osoczowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie doustne, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie finasterydu, szybkość wydalania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elestar HCT 40 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Elestar HCT łączy olmesartan medoksomil, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, które nie wykazują klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych przy jednoczesnym stosowaniu. Olmesartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 1,5-3 godzinach, amlodypina po 6-8 godzinach, a hydrochlorotiazyd po 1,5-2 godzinach. Biodostępność olmesartanu wynosi 25,6%, wiązanie z białkami osocza 99,7%, a okres półtrwania 10-15 godzin. Amlodypina charakteryzuje się biodostępnością 64-80%, wiązaniem z białkami 97,5% i długim okresem półtrwania 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Hydrochlorotiazyd nie ulega metabolizmowi, jest wydalany głównie z moczem, z okresem półtrwania 10-15 godzin i klirensem nerkowym 250-300 ml/min. Pokarm nie wpływa na biodostępność żadnego ze składników, a olmesartan wykazuje istotną interakcję z kolesevelamem, zmniejszającą jego Cmax o 28% i AUC o 39% przy jednoczesnym podaniu.
amlodypina, AUC, biodostępność, biodostępność olmesartanu, ciężka niewydolność nerek, Cmax, dysfagia, esterazy, hydrochlorotiazyd, klirens amlodypiny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kolesevelam, krew wrotna, łagodne zaburzenie, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, prolek, stan równowagi dynamicznej, stężenie w osoczu, substancja wiążąca kwasy żółciowe, umiarkowane zaburzenie, wchłanianie jelitowo-wątrobowe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, znakowanie izotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levobupivacaine Molteni 2,5 mg/ml
Lewobupiwakaina charakteryzuje się farmakokinetyką zbliżoną do bupiwakainy, z objętością dystrybucji po podaniu dożylnym wynoszącą 67 litrów, co wskazuje na efektywną penetrację do tkanek obwodowych. Lek wykazuje wysokie (>97%) wiązanie z białkami osocza w zakresie stężeń 0,1–1,0 µg/ml. Po dożylnym podaniu dawki 40 mg, okres półtrwania wynosi średnio 80 minut (±22 min), Cmax osiąga 1,4 µg/ml (±0,2 µg/ml), a pole pod krzywą stężenia (AUC) 70 µg·min/ml (±27 µg·min/ml). Po podaniu zewnątrzoponowym dawki 112,5 mg (0,75%) obserwuje się Cmax 0,58 µg/ml oraz AUC 3,56 µg·h/ml, z liniową zależnością parametrów farmakokinetycznych od dawki. Całkowity klirens osoczowy po podaniu dożylnym wynosi około 39 l/h, a okres półtrwania końcowy 1,3 godziny.
białka osocza, blokada splotu ramiennego, CYP1A2, CYP3A4, cytochrom P450, debutylo-lewobupiwakaina, ester siarczanowy, klirens osoczowy, koniugat z kwasem glukuronowym, lewobupiwakaina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie zewnątrzoponowe, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fraxiparine 7600 j.m. a.Xa/0,8 ml
Nadroparyna wapniowa, substancja czynna Fraxiparine, wykazuje farmakokinetykę opartą na pomiarze aktywności anty-Xa w osoczu, z maksymalną aktywnością osiąganą po 3 godzinach od podania podskórnego i okresem półtrwania wynoszącym 8-10 godzin przy wielokrotnym podaniu. Biodostępność po podaniu podskórnym wynosi około 88%, a aktywność anty-Xa utrzymuje się powyżej 0,05 j.m./ml przez co najmniej 18 godzin, co uzasadnia schemat dawkowania. Lek jest głównie wydalany przez nerki, a brak danych dotyczących metabolizmu i farmakokinetyki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby wymaga ostrożności, zwłaszcza że odnotowano przemijające wzrosty aminotransferaz. U osób starszych, ze względu na fizjologiczne zmniejszenie klirensu nerkowego, zaleca się ocenę funkcji nerek przed terapią.
aktywność anty-Xa, aktywność osoczowa, akumulacja leku, aminotransferaza, biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawkowanie leku, Fraxiparine, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nadroparyny, klirens osoczowy, nadroparyna wapniowa, okres półtrwania, podanie podskórne, powikłanie krwotocze, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Quetiapine Fair-Med 25 mg
Quetiapine Fair-Med (kwetiapina) wykazuje zróżnicowane schematy dawkowania zależne od wskazań klinicznych, z koniecznością indywidualnego dostosowania dawki do odpowiedzi pacjenta. W leczeniu schizofrenii dawka początkowa wynosi 50 mg na dobę, stopniowo zwiększana do 300 mg na dobę w ciągu 4 dni, z dawką terapeutyczną zazwyczaj w zakresie 300-450 mg/dobę i maksymalną do 750 mg/dobę, podawaną dwukrotnie. W epizodach maniakalnych ChAD dawka początkowa to 100 mg/dobę, zwiększana do 400 mg w 4 dni, z możliwością wzrostu do 800 mg/dobę (400-800 mg/dobę jako dawka terapeutyczna), również podawana dwukrotnie. W epizodach depresyjnych ChAD kwetiapinę stosuje się raz dziennie wieczorem, rozpoczynając od 50 mg i zwiększając do 300 mg/dobę, z maksymalną dawką 600 mg/dobę; dawka 300 mg jest rekomendowana jako optymalna. W profilaktyce nawrotów ChAD dawka powinna być utrzymana w zakresie 300-800 mg/dobę, podawana w dwóch dawkach podzielonych. U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się ostrożność, wolniejsze zwiększanie dawki i niższe dawki terapeutyczne ze względu na obniżony klirens osoczowy kwetiapiny o 30-50%.
choroba afektywna dwubiegunowa, dawka terapeutyczna, epizod depresji, epizod depresyjny, epizod maniakalny, epizod mieszany, klirens osoczowy, kwetiapina, leczenie podtrzymujące, pacjent pediatryczny, pacjent w podeszłym wieku, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eltrombopag Glenmark 50 mg
Eltrombopag, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje zróżnicowane parametry farmakokinetyczne w zależności od populacji pacjentów oraz dawki. U dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną AUC(0-τ) wzrasta od 47 µg/ml·h przy dawce 30 mg do 168 µg/ml·h przy dawce 75 mg, a Cmax od 3,78 µg/ml do 12,7 µg/ml. U pacjentów z przewlekłym zakażeniem WZW C wartości te są wyższe, np. przy dawce 75 mg AUC(0-τ) wynosi 301 µg/ml·h, a Cmax 16,71 µg/ml. Eltrombopag charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,9%), metabolizowany jest głównie przez CYP1A2 i CYP2C8 oraz transferazy UGT1A1 i UGT1A3, a wydalany głównie z kałem (59%) i moczem (31%). Okres półtrwania wynosi 21-32 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Biodostępność jest obniżona przez jednoczesne podawanie z produktami zawierającymi wielowartościowe kationy (np. leki zobojętniające, nabiał, suplementy mineralne).
białko oporności raka piersi, biodostępność biologiczna, chelaty, eltrombopag, enzymy cytochromu P450, glukuronidacja, glutation, inhibitor enzymu, interakcja lekowa, klirens osoczowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, statyny, transporter BCRP, transporter OATP1B1, WZW C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Topamax 25 mg
Topiramat, substancja czynna leku Topamax, wykazuje liniową farmakokinetykę z długim okresem półtrwania około 21 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę. Po podaniu doustnym 100 mg, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 1,5 µg/ml (po pojedynczej dawce) i 6,76 µg/ml (po wielokrotnym dawkowaniu), osiągane w ciągu 2-3 godzin (Tmax). Wchłanianie jest szybkie i wynosi co najmniej 81%, niezależne od spożycia pokarmu. Topiramat charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza (13-17%), niewielkim metabolizmem (~20% u zdrowych ochotników, do 50% przy induktorach enzymów), oraz głównie nerkową eliminacją (≥81% dawki, z czego 66% w postaci niezmienionej). Klirens nerkowy wynosi około 17-18 ml/min, a całkowity klirens osoczowy 20-30 ml/min. Objętość dystrybucji waha się od 0,55 do 0,80 l/kg, z mniejszą wartością u kobiet, co nie wymaga modyfikacji dawkowania.
AUC, biorównoważność, Cmax, dostępność biologiczna, działanie przeciwpadaczkowe, enzym wątrobowy, farmakokinetyka liniowa, fenytoina, hydroksylacja, hydroliza, induktor enzymów, interakcja farmakokinetyczna, kapsułka twarda, karbamazepina, klirens nerkowy, klirens osoczowy, lek przeciwpadaczkowy, maksymalne stężenie w osoczu, mechanizm eliminacji, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, reabsorpcja kanalikowa, różnice międzyosobnicze, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wchłanianie zwrotne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 12,5 mg
Telmisartan HCT EGIS to preparat łączący telmisartan (40 mg lub 80 mg) z hydrochlorotiazydem (12,5 mg lub 25 mg), którego farmakokinetyka wykazuje brak wzajemnego wpływu obu składników u zdrowych osób. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, a jego absorpcja jest nieznacznie obniżona przez pokarm (spadek AUC o 6-19%), co nie wpływa na skuteczność terapeutyczną. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w ponad 99,5%, ma dużą objętość dystrybucji (~500 l) i jest metabolizowany przez sprzęganie do nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja odbywa się głównie drogą żółciową (>97% dawki), z okresem półtrwania powyżej 20 godzin. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax w 1-3 godziny, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami w 68%, nie jest metabolizowany i jest wydalany niemal całkowicie przez nerki (ok. 60% w 48 h), z okresem półtrwania 10-15 godzin przy prawidłowej funkcji nerek.
acyloglukuronid, biodostępność, biodostępność hydrochlorotiazydu, biotransformacja, cytochrom P450, czas maksymalnego stężenia, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, hemodializa, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kwaśna glikoproteina alfa 1, niedociśnienie ortostatyczne, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skuteczność terapeutyczna, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Latacom (50 mcg + 5 mg)/ml
Latacom to złożony preparat okulistyczny zawierający 50 µg latanoprostu (w formie nieaktywnego estru izopropylowego) oraz 6,8 mg tymololu maleinianu (odpowiadającego 5 mg tymololu) w 1 ml kropli do oczu. Latanoprost ulega aktywacji poprzez hydrolizę do kwasu latanoprostowego w rogówce, osiągając maksymalne stężenie w cieczy wodnistej 15-30 ng/ml po około 2 godzinach. Kwas latanoprostowy charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania w osoczu (17 minut), wysokim wiązaniem z białkami (87%) oraz biodostępnością ogólnoustrojową 45%. Tymolol osiąga maksymalne stężenie w cieczy wodnistej po około 1 godzinie, a w osoczu 1 ng/ml po 10-20 minutach, z okresem półtrwania około 6 godzin. Obie substancje są metabolizowane w wątrobie, a ich metabolity wydalane są głównie z moczem.
2-dinor, 4-tetranor, aktywność biologiczna, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja, ciecz wodnista oka, ester izopropylowy, esteraza, hydroliza, interakcja farmakokinetyczna, klirens osoczowy, krople do oczu, kwas latanoprostowy, latanoprost, monoterapia latanoprostem, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, parametr farmakokinetyczny, podanie miejscowe, podanie miejscowe do oka, przedni odcinek oka, tymolol maleinian, wchłanianie przez rogówkę, wiązanie z białkami osocza, worek spojówkowy, wydalanie z moczem