Właściwości farmakokinetyczne
Reltebon 10 mg
Oksykodon w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Reltebon) wykazuje biodostępność porównywalną do formy o szybkim uwalnianiu, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 3 godzinach (w porównaniu do 1-1,5 godziny w formie szybkiego uwalniania). Objętość dystrybucji wynosi 2,6 l/kg, a lek wiąże się z białkami osocza w 38-45%. Okres półtrwania oksykodonu to 4-6 godzin, a klirens osoczowy wynosi 0,8 l/min. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A (noroksykodon) i CYP2D6 (oksymorfon), przy czym oksymorfon, mimo działania przeciwbólowego, występuje w osoczu w niskich stężeniach i nie wpływa istotnie na efekt farmakologiczny. Lek i jego metabolity są wydalane przez nerki i przewód pokarmowy, a oksykodon przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego. Należy podkreślić, że tabletki muszą być przyjmowane w całości, aby uniknąć szybkiego uwalniania substancji czynnej i ryzyka toksyczności.
Właściwości farmakokinetyczne oksykodonu
Oksykodon, dostępny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Reltebon, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku, a także różnice w farmakokinetyce u wybranych grup pacjentów.
Wchłanianie
Biodostępność względna oksykodonu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do biodostępności oksykodonu w formie o szybkim uwalnianiu. Maksymalne stężenie w osoczu po podaniu tabletek o przedłużonym uwalnianiu osiągane jest po około 3 godzinach, podczas gdy w przypadku postaci o szybkim uwalnianiu występuje wcześniej – po 1-1,5 godziny. Ważne jest, że największe stężenia w osoczu oraz amplituda wahań stężeń są porównywalne dla obu postaci leku, gdy podawane są w takich samych dawkach dobowych (postać o przedłużonym uwalnianiu co 12 godzin, postać o szybkim uwalnianiu co 6 godzin).1
Istotnym aspektem jest brak wpływu posiłków bogatych w tłuszcze na maksymalne stężenie oksykodonu czy stopień jego wchłaniania.2
Należy zwrócić szczególną uwagę na konieczność przyjmowania tabletek w całości, ponieważ ich kruszenie, dzielenie lub rozgryzanie powoduje utratę właściwości przedłużonego uwalniania, co prowadzi do szybkiego uwalniania oksykodonu i może skutkować wchłonięciem potencjalnie śmiertelnej dawki substancji czynnej.3
Dystrybucja
Całkowita biodostępność oksykodonu stanowi około dwie trzecie biodostępności przy podaniu pozajelitowym. W stanie równowagi dynamicznej objętość dystrybucji oksykodonu wynosi 2,6 l/kg. Substancja czynna wiąże się z białkami osocza w zakresie 38-45%. Okres półtrwania leku mieści się w przedziale od 4 do 6 godzin, natomiast klirens w osoczu wynosi 0,8 l/min.4
Metabolizm
Oksykodon podlega procesom metabolicznym zachodzącym zarówno w jelitach, jak i w wątrobie. Główne metabolity to noroksykodon i oksymorfon oraz kilka pochodnych glukuronidu. Za powstawanie tych metabolitów odpowiadają prawdopodobnie izoenzymy CYP3A (noroksykodon) i CYP2D6 (oksymorfon). Warto odnotować, że oksymorfon wykazuje działanie przeciwbólowe, jednak występuje w osoczu w niewielkich stężeniach, dlatego nie jest uznawany za metabolit mający istotny wpływ na działanie farmakologiczne oksykodonu.5
Eliminacja
Oksykodon oraz jego metabolity są wydalane przez nerki (z moczem) oraz z kałem. Ponadto substancja czynna przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego.6
Liniowość farmakokinetyki
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu charakteryzują się biorównoważnością w dawce proporcjonalnej w odniesieniu zarówno do substancji czynnej, jak i wskaźnika wchłaniania.7
Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zwiększenie pola powierzchni pod krzywą zależności stężenia leku we krwi od czasu (AUC) o 15% w porównaniu do młodszych pacjentów.8
Różnice związane z płcią
Wykazano, że średnie stężenie oksykodonu w osoczu jest o 25% wyższe u kobiet niż u mężczyzn, przy uwzględnieniu skorygowanej masy ciała. Przyczyna tej różnicy pozostaje nieznana.9
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Farmakokinetyka oksykodonu zmienia się istotnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Poniższa tabela przedstawia zmiany parametrów farmakokinetycznych w zależności od stopnia zaburzeń czynności nerek w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością nerek:
| Stopień zaburzenia czynności nerek | Zwiększenie stężenia w osoczu | Zwiększenie AUC | Wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji |
|---|---|---|---|
| Łagodne | 1,1-krotne | 1,5-krotne | 1,5-krotne |
| Umiarkowane | 1,4-krotne | 1,7-krotne | 1,2-krotne |
| Ciężkie | 1,7-krotne | 2,3-krotne | 1,4-krotne |
Powyższe dane wskazują na konieczność dostosowania dawkowania oksykodonu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, szczególnie w przypadku umiarkowanych i ciężkich zaburzeń.10
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby również obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce oksykodonu, które przedstawia poniższa tabela:
| Stopień zaburzenia czynności wątroby | Zwiększenie stężenia w osoczu | Zwiększenie AUC | Wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji |
|---|---|---|---|
| Łagodne | 1,2-krotne | 1,4-krotne | 1,1-krotne |
| Umiarkowane | 2-krotne | 3,2-krotne | 1,8-krotne |
| Ciężkie | 1,9-krotne | 3,2-krotne | 1,8-krotne |
Zmiany te wskazują na konieczność szczególnej ostrożności oraz modyfikacji dawkowania oksykodonu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach, gdzie AUC zwiększa się ponad trzykrotnie.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania