Właściwości farmakokinetyczne
Escitalopram Grindeks 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Escitalopram Grindeks

Farmakokinetyka escytalopramu obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu. Ważnymi parametrami są również czas osiągnięcia stanu stacjonarnego oraz wpływ różnych czynników fizjologicznych i patologicznych na farmakokinetkę escytalopramu.¹

Proces wchłaniania

Wchłanianie escytalopramu po podaniu doustnym jest niemal całkowite i nie zależy od spożycia pokarmu. Średni czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (parametr Tmax) wynosi około 4 godziny po podaniu dawki wielokrotnej. Biodostępność bezwzględna escytalopramu szacowana jest na około 80%, co jest wartością podobną do wartości obserwowanej dla racemicznego cytalopramu.²

Dystrybucja leku

Po podaniu doustnym escytalopram charakteryzuje się pozorną objętością dystrybucji (Vd,β/F) w zakresie od 12 do 26 L/kg masy ciała. Zarówno escytalopram, jak i jego główne metabolity wiążą się z białkami osocza w stopniu mniejszym niż 80%, co świadczy o umiarkowanym wiązaniu z białkami osocza.³

Metabolizm leku

Biotransformacja escytalopramu zachodzi głównie w wątrobie. Lek ulega metabolizmowi z wytworzeniem kilku metabolitów:

• Metabolit demetylowany – farmakologicznie czynny, stanowi około 28-31% stężenia escytalopramu po wielokrotnym podaniu dawki⁴
• Metabolit didemetylowany – również farmakologicznie czynny, stanowi mniej niż 5% stężenia escytalopramu po wielokrotnym podaniu dawki⁵
• Metabolit N-tlenkowy – powstający w wyniku utleniania azotu⁶

Zarówno lek macierzysty, jak i jego metabolity są częściowo wydalane w postaci glukuronidów. Głównym enzymem odpowiedzialnym za biotransformację escytalopramu do metabolitu demetylowanego jest cytochrom CYP2C19. W metabolizmie leku mogą również uczestniczyć enzymy CYP3A4 oraz CYP2D6, jednak w mniejszym stopniu.⁷

Eliminacja leku

Okres półtrwania escytalopramu w fazie eliminacji (t½ β) po wielokrotnym podaniu dawki wynosi około 30 godzin. Klirens osoczowy po podaniu doustnym (Cloral) kształtuje się na poziomie około 0,6 L/min. Ważną cechą farmakokinetyki jest znacząco dłuższy okres półtrwania głównych metabolitów w porównaniu do związku macierzystego.⁸

Escytalopram i jego główne metabolity są eliminowane zarówno drogą wątrobową (metaboliczną), jak i nerkową. Większość dawki leku wydalana jest w moczu w postaci metabolitów.⁹

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka escytalopramu wykazuje charakter liniowy, co oznacza, że istnieje proporcjonalna zależność między dawką a stężeniem leku w osoczu. Stan stacjonarny stężenia w osoczu osiągany jest po około tygodniu stosowania leku. Średnie stężenia escytalopramu w stanie stacjonarnym wynoszą 50 nmol/L (z zakresem od 20 do 125 nmol/L) przy dawce dobowej 10 mg.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku powyżej 65 lat obserwuje się wolniejszą eliminację escytalopramu w porównaniu z młodszymi pacjentami. Ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) jest o około 50% większa u osób w podeszłym wieku w porównaniu z młodymi zdrowymi ochotnikami. Ta różnica w farmakokinetyce jest istotna klinicznie i może wymagać dostosowania dawkowania.¹¹

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasyfikacja Childa-Pugha, kategoria A i B) obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce escytalopramu:

• Okres półtrwania leku jest około dwukrotnie dłuższy
• Ekspozycja ogólnoustrojowa jest większa o około 60% w porównaniu do pacjentów z prawidłową czynnością wątroby

Te zmiany parametrów farmakokinetycznych mogą wymagać dostosowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹²

Zaburzenia czynności nerek

Na podstawie badań z racemicznym cytalopramem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 10-53 mL/min) obserwowano:

• Dłuższy okres półtrwania leku
• Niewielkie zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej

Chociaż nie przeprowadzono bezpośrednich badań stężeń metabolitów escytalopramu w osoczu pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, istnieje możliwość, że stężenia te mogą być zwiększone. Może to wymagać modyfikacji dawkowania u tych pacjentów.¹³

Polimorfizm genetyczny

Istotny wpływ na farmakokinetykę escytalopramu ma polimorfizm genetyczny enzymów cytochromu P450:

• U osób wolno metabolizujących produkty lecznicze przy udziale CYP2C19 stężenie escytalopramu w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż u osób o szybkim metabolizmie¹⁴
• Polimorfizm CYP2D6 nie wykazuje istotnego wpływu na ekspozycję na escytalopram – u osób z wolniejszym metabolizmem przy udziale tego enzymu nie zaobserwowano znaczących zmian w ekspozycji¹⁵

Parametry farmakokinetyczne escytalopramu