Wpływ escytalopramu na płodność, ciążę i laktację

Ocena bezpieczeństwa stosowania leków przeciwdepresyjnych, w tym escytalopramu, w okresie ciąży, karmienia piersią oraz ich wpływu na płodność wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Poniższe informacje stanowią kompleksowy przegląd danych dotyczących leku Escitalopram Grindeks (dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych) w odniesieniu do tych aspektów.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. Należy zauważyć, że badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ escytalopramu na reprodukcję. W związku z tym Escitalopram Grindeks nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to wyraźnie konieczne oraz wyłącznie po dokładnym rozważeniu stosunku potencjalnego ryzyka do korzyści terapeutycznych.²

Ryzyko dla noworodka po ekspozycji na escytalopram w okresie ciąży

Jeżeli kobieta stosuje Escitalopram Grindeks w późniejszych okresach ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, noworodek wymaga wnikliwej obserwacji klinicznej. Istotne jest, aby unikać nagłego odstawienia leku w okresie ciąży ze względu na ryzyko wystąpienia objawów odstawiennych zarówno u matki, jak i u noworodka.³

U noworodków, których matki przyjmowały leki z grupy SSRI/SNRI (w tym escytalopram) w późniejszych stadiach ciąży, może wystąpić zespół objawów obejmujący:⁴

• Zaburzenia oddechowe – mogą objawiać się jako duszność, sinica, bezdech
• Zaburzenia neurologiczne – w tym napady drgawek, zmiany napięcia mięśniowego (zarówno wzmożone, jak i zmniejszone), hiperrefleksja, drżenia, drżączka
• Zaburzenia metaboliczne – przede wszystkim hipoglikemia
• Zaburzenia termoregulacji – wahania temperatury ciała
• Zaburzenia zachowania – drażliwość, letarg, ciągły płacz, senność, trudności w zasypianiu
• Zaburzenia pokarmowe – trudności z karmieniem, wymioty

Należy podkreślić, że powyższe objawy mogą być rezultatem działania serotoninergicznego lub stanowić reakcję odstawienia. W większości przypadków powikłania te pojawiają się natychmiast lub w krótkim czasie (poniżej 24 godzin) po porodzie.<sup data-drug="Escitalopram Grindeks" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Objawy te mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub reakcji odstawienia. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce (5

Ryzyko zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN)

Badania epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko występowania zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN) po ekspozycji na leki z grupy SSRI w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze. Dane wskazują na około 5 przypadków PPHN na 1000 ciąż u kobiet stosujących SSRI, podczas gdy w populacji ogólnej częstość występowania tego zespołu wynosi 1-2 przypadki na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić przy planowaniu opieki okołoporodowej nad pacjentką stosującą escytalopram.⁷

Stosowanie podczas karmienia piersią

Należy spodziewać się, że escytalopram przenika do mleka matki. Z tego powodu nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii produktem Escitalopram Grindeks. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności wyboru między kontynuacją karmienia piersią a terapią escytalopramem, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki.⁸

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że związek strukturalnie podobny do escytalopramu – cytalopram, może wpływać na jakość nasienia. Analizy przypadków klinicznych dotyczących stosowania niektórych leków z grupy SSRI u ludzi wskazują, że ten wpływ na jakość nasienia ma charakter przemijający. Jest to istotna informacja dla pacjentów płci męskiej planujących posiadanie potomstwa.⁹

Według dotychczasowych obserwacji klinicznych, nie stwierdzono bezpośredniego wpływu escytalopramu na płodność u ludzi. Niemniej jednak, rozważając terapię escytalopramem u pacjentów planujących potomstwo, należy uwzględnić potencjalny wpływ leku na parametry nasienia.¹⁰

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania escytalopramu u kobiet w wieku rozrodczym

1. Przed włączeniem terapii escytalopramem u kobiet w wieku rozrodczym należy ocenić stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie u kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży.
2. W przypadku konieczności stosowania escytalopramu w okresie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, należy poinformować pacjentkę o możliwych konsekwencjach dla noworodka i zaplanować odpowiednią obserwację dziecka po porodzie.
3. Należy unikać nagłego odstawienia leku w okresie ciąży – w razie potrzeby zakończenia terapii, lek powinien być odstawiany stopniowo.
4. Kobieta stosująca escytalopram w okresie okołoporodowym powinna być monitorowana pod kątem ryzyka krwotoku poporodowego.
5. Należy odradzić karmienie piersią podczas terapii escytalopramem.
6. Mężczyznom planującym potomstwo należy przekazać informację o potencjalnym, przemijającym wpływie na parametry nasienia.