Właściwości farmakokinetyczne
Aknenormin 10 mg 10 mg

Właściwości farmakokinetyczne izotretynoiny

Właściwości farmakokinetyczne izotretynoiny (substancji czynnej produktu leczniczego Aknenormin) obejmują szereg procesów zachodzących w organizmie po podaniu doustnym leku. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę poszczególnych etapów farmakokinetyki tej substancji, istotnych z klinicznego punktu widzenia.¹

Wchłanianie izotretynoiny

Wchłanianie izotretynoiny z przewodu pokarmowego charakteryzuje się zmiennością międzyosobniczą. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się liniową zależność wchłaniania. Biodostępność bezwzględna leku nie została precyzyjnie określona ze względu na brak postaci dożylnej przeznaczonej do stosowania u ludzi. Jednakże na podstawie ekstrapolacji wyników z badań przeprowadzonych na psach można wnioskować, że biodostępność układowa jest stosunkowo niewielka i wykazuje zmienność osobniczą. Istotnym czynnikiem wpływającym na wchłanianie jest obecność pokarmu – biodostępność izotretynoiny podawanej z posiłkiem jest dwukrotnie wyższa w porównaniu do podania na czczo.²

Dystrybucja izotretynoiny

Izotretynoina charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, głównie z albuminami, sięgającym 99,9%. Objętość dystrybucji leku u ludzi nie została jednoznacznie określona z powodu braku postaci dożylnej. Dostępne dane dotyczące dystrybucji izotretynoiny do tkanek u ludzi są ograniczone. Wiadomo jednak, że stężenia leku w naskórku są około dwukrotnie niższe niż w surowicy krwi. Warto zauważyć, że izotretynoina wykazuje słabą penetrację do erytrocytów, co powoduje, że jej stężenie w osoczu jest około 1,7 razy wyższe niż w krwi pełnej.³

Metabolizm izotretynoiny

Po podaniu doustnym izotretynoiny w osoczu krwi można zidentyfikować trzy główne metabolity:

• 4-oksoizotretynoinę (metabolit główny)
• tretynoinę (kwas all-trans-retinowy)
• 4-oksotretynoinę

Badania in vitro wykazały, że wszystkie te metabolity posiadają aktywność biologiczną. Szczególnie istotna z klinicznego punktu widzenia jest 4-oksoizotretynoina, której działanie terapeutyczne potwierdzono w badaniach klinicznych. Substancja ta powoduje zmniejszenie szybkości wydzielania łoju, mimo że nie wpływa na stężenia izotretynoiny i tretynoiny w osoczu. Stężenie tego metabolitu w osoczu w stanie równowagi dynamicznej jest 2,5-krotnie wyższe niż stężenie substancji macierzystej.⁴

Do metabolitów o mniejszym znaczeniu należą glukuroniany. Ważnym aspektem metabolizmu izotretynoiny jest jej wzajemna interkonwersja z tretynoiną (kwasem all-trans retynowym) – szacuje się, że 20-30% dawki izotretynoiny ulega izomeryzacji. Krążenie jelitowo-wątrobowe odgrywa prawdopodobnie istotną rolę w farmakokinetyce izotretynoiny u ludzi.⁵

Badania metabolizmu in vitro wskazują na udział wielu izoenzymów cytochromu P450 w przekształcaniu izotretynoiny do 4-oksoizotretynoiny i tretynoiny, przy czym żaden z enzymów nie wykazuje dominującej roli. Warto podkreślić, że sama izotretynoina i jej metabolity nie wpływają w istotny sposób na aktywność izoenzymów cytochromu P450.⁶

Eliminacja izotretynoiny

Eliminacja izotretynoiny z organizmu przebiega dwoma głównymi drogami. Badania z zastosowaniem izotretynoiny znakowanej izotopem promieniotwórczym wykazały, że zbliżone części dawki są wydalane z moczem i kałem. Po podaniu doustnym okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji dla niezmienionej izotretynoiny u pacjentów z trądzikiem wynosi średnio 19 godzin.⁷

Okres półtrwania głównego metabolitu – 4-oksoizotretynoiny – jest dłuższy i wynosi średnio 29 godzin. Istotną informacją jest fakt, że izotretynoina należy do retynoidów występujących fizjologicznie w organizmie. Po zakończeniu terapii, w ciągu około dwóch tygodni, stężenia retynoidów w organizmie wracają do wartości fizjologicznych.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Ze względu na przeciwwskazania do stosowania izotretynoiny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, dane dotyczące farmakokinetyki leku w tej populacji są bardzo ograniczone. Warto natomiast podkreślić, że niewydolność nerek nie prowadzi do istotnego zmniejszenia klirensu osoczowego izotretynoiny ani jej głównego metabolitu – 4-oksoizotretynoiny.⁹

Parametry farmakokinetyczne izotretynoiny