aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa (ALT, dawniej SGPT) to enzym występujący głównie w hepatocytach, którego stężenie wzrasta w surowicy krwi w przypadku uszkodzenia komórek wątroby. ALT katalizuje reakcję przeniesienia grupy aminowej z alaniny na kwas α-ketoglutarowy, tworząc pirogronian i glutaminian.

Podwyższone wartości ALT są czułym wskaźnikiem uszkodzenia hepatocytów, przy czym wzrost aktywności enzymu może wyprzedzać kliniczne objawy choroby wątroby. Najwyższe stężenia ALT obserwuje się w ostrym uszkodzeniu wątroby, wirusowym zapaleniu wątroby, toksycznym uszkodzeniu wątroby oraz w niealkoholowej stłuszczeniowej chorobie wątroby (NAFLD).

W diagnostyce chorób wątroby ALT jest zwykle oznaczana równolegle z AST (aminotransferazą asparaginianową), a stosunek AST/ALT (tzw. współczynnik de Ritisa) może mieć wartość diagnostyczną w różnicowaniu przyczyn uszkodzenia wątroby. Wartości referencyjne ALT zależą od płci, wieku i metody oznaczania, ale zazwyczaj mieszczą się w przedziale 10-40 U/l u dorosłych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Telexer 110 mg

Lek Telexer, zawierający 110 mg dabigatranu eteksylanu, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran. Profil bezpieczeństwa wskazuje na różną częstość działań niepożądanych w zależności od wskazania: 9% po planowych zabiegach wymiany stawu biodrowego/kolanowego (do 42 dni), 22% u pacjentów z migotaniem przedsionków (do 3 lat), 14% w leczeniu ŻChZZ/ZP oraz 15% w prewencji ŻChZZ/ZP. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, występujące u 10,5-19,4% pacjentów w zależności od badania i wskazania. Poważne krwawienia, choć rzadkie, mogą zagrażać życiu lub prowadzić do kalectwa. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, czynność nerek, dabigatran eteksylat, duże krwawienie, hemoglobina, krwawienie, krwiomocz, krwioplucie, krwotok domięśniowy, krwotok płucny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z odbytnicy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, niedokrwistość, nieprawidłowa czynność wątroby, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, uszkodzenie wątroby, wrzód żołądka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Ryluzol – Działania niepożądane

Ryluzol, stosowany w terapii stwardnienia zanikowego bocznego (SLA), wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi III fazy. Najczęstsze działania niepożądane obejmują osłabienie, nudności oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, w tym podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT), które zwykle pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia i jest przejściowe. W przypadku przekroczenia pięciokrotności górnej granicy normy ALT konieczne jest przerwanie terapii. Występują także zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (≥1/1000 do <1/100) oraz ostra neutropenia (częstość nieznana), a także reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktoidalne i obrzęk naczynioruchowy (niezbyt często). Działania niepożądane neurologiczne to ból głowy, zawroty głowy, parestezje wokół ust i senność, natomiast ze strony układu oddechowego może wystąpić śródmiąższowa choroba płuc (niezbyt często).
aminotransferaza alaninowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, parametry wątrobowe, parestezje, rasa kaukaska, reakcja anafilaktoidalna, ryluzol, senność, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie zanikowe boczne, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia hematologiczne, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olicard 40 retard 40 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa monoazotanu izosorbidu, substancji czynnej leku Olicard 40 retard, wykazały brak toksyczności przewlekłej u szczurów oraz brak negatywnego wpływu na funkcje wątroby u psów, nawet przy dawce 191 mg/kg mc., gdzie odnotowano jedynie niewielki wzrost methemoglobiny o 2,6% i stężenia azotynu poniżej 0,02 mg/l. Długoterminowe badania na szczurach nie wykazały potencjału rakotwórczego, a testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego. W badaniach reprodukcyjnych nie stwierdzono teratogenności, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
aminotransferaza alaninowa, azotyn w osoczu, badania in vitro, badania in vivo, działanie teratogenne, fosfataza zasadowa, methemoglobina, monoazotan izosorbidu, mutagenność, Olicard, potencjał rakotwórczy, toksyczność około- i poporodowa, toksyczność przewlekła
Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiral 500 mg

Octan abirateronu, substancja czynna leku Abiral 500 mg, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, potwierdzony w badaniach klinicznych fazy 3. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemia (18% vs. 8%), nadciśnienie (22% vs. 16%) oraz infekcje dróg moczowych i podwyższenie aktywności aminotransferaz AlAT i AspAT. Cięższe zdarzenia (stopnia 3. i 4. wg CTCAE) obejmowały hipokaliemię (6% vs. 1%), nadciśnienie (7% vs. 5%) i obrzęk obwodowy (1% vs. 1%). Działania mineralokortykosteroidowe wynikają z mechanizmu działania leku i są skutecznie kontrolowane przez jednoczesne stosowanie kortykosteroidów. W populacjach wrażliwych na hormony oraz u pacjentów ≥75 lat i z wyjściowym statusem ECOG 2 obserwowano wyższą częstość i nasilenie działań niepożądanych. Pacjenci z poważnymi chorobami sercowo-naczyniowymi byli wykluczeni z badań.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, biegunka, bilirubina, choroba serca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, działanie mineralokortykosteroidowe, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, orchidektomia, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Accord 300 mg

Atazanavir Accord, zawierający atazanawiru siarczan, jest stosowany w dawce 400 mg raz na dobę lub 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę u dorosłych pacjentów zakażonych HIV. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1806 pacjentów, z medianą czasu leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% przy dawce 400 mg, 19% w skojarzeniu z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia terapii. Istotne jest monitorowanie funkcji nerek, gdyż obserwowano przypadki przewlekłej choroby nerek, zwłaszcza przy łącznym narażeniu na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru. W trakcie terapii należy także kontrolować parametry metaboliczne, ze względu na ryzyko wzrostu masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atazanawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, ciężki niedobór odporności, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, miopatia, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczny wykwit skórny, wirusowe zapalenie wątroby, wysypka, zakażenie HIV, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Abirateron Zentiva 500 mg

Abirateron Zentiva, zawierający 500 mg abirateronu octanu, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to obrzęki obwodowe, hipokaliemia (18% vs 8% placebo), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16% placebo), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3. i 4. wg CTCAE obejmują hipokaliemię (6% vs 1%), nadciśnienie (7% vs 5%) oraz obrzęki obwodowe (1% vs 1%). Mechanizm działania leku wiąże się z aktywnością mineralokortykosteroidową, co wymaga monitorowania i często stosowania kortykosteroidów w celu ograniczenia tych efektów. W badaniach wykluczono pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, ciężką chorobą serca oraz frakcją wyrzutową <50%.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, choroba serca, częstoskurcz, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroidy, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, nagły zgon sercowy, niedoczynność nadnerczy, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, zatrzymanie płynów, zawał serca, złamanie osteoporotyczne
Leksykon chorób i schorzeń
Wzw (wirusowe zapalenie wątroby) – Diagnostyka i diagnoza

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób wątroby wywołanych przez różne wirusy hepatotropowe, zróżnicowane pod względem drogi transmisji i epidemiologii. Diagnostyka WZW opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym testach czynnościowych wątroby (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina, albumina, INR), badaniach serologicznych (anty-HAV IgM/IgG, HBsAg, anty-HBs, anty-HBc, anty-HCV, anty-HDV, anty-HEV) oraz molekularnych (DNA HBV, RNA HCV, RNA HDV, RNA HEV). W ostrym WZW obserwuje się znaczne podwyższenie aminotransferaz, często powyżej 400 IU/L, a w ciężkich przypadkach nawet do 1000-2000 IU/L. Przewlekłe zakażenie HBV definiuje się jako obecność HBsAg przez ponad 6 miesięcy. Diagnostyka obejmuje również ocenę stopnia włóknienia wątroby za pomocą elastografii i biopsji oraz badania przesiewowe w kierunku raka wątrobowokomórkowego (USG, alfa-fetoproteina). CDC rekomenduje uniwersalne badania przesiewowe dla dorosłych w kierunku HBV i HCV, a także badania kobiet w ciąży.
alfa-fetoproteina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, antygen HBe, antygen HBs, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie laboratoryjne, badanie molekularne, badanie serologiczne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, elastografia przejściowa, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotypowanie HCV, HCV RNA, marskość wątroby, pajączki naczyniowe, PCR, powiększenie wątroby, przeciwciała anty-HBc IgM, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny, sucha kropla krwi, szybki test diagnostyczny, tomografia komputerowa, trwała odpowiedź wirusologiczna, ukryte zakażenie HBV, wirus hepatotropowy, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik INR, wywiad medyczny, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Toczeń – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Toczeń rumieniowaty układowy (SLE) jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, w której toczeniowe zapalenie nerek (LN) stanowi poważne powikłanie dotykające około 50% pacjentów, z ryzykiem rozwoju schyłkowej niewydolności nerek (ESRD) u 20%. Wczesna odpowiedź na leczenie, szczególnie spadek białkomoczu do ≤0,7 g/dzień w 12. miesiącu terapii, jest kluczowym prognostykiem korzystnego rokowania nerkowego. Biopsja nerki pozostaje złotym standardem diagnostycznym, umożliwiając ocenę wskaźników aktywności (AI) i przewlekłości (CI), co jest niezbędne do precyzyjnego dostosowania leczenia. Nowe biomarkery, takie jak niskie poziomy C3, wysokie stężenia VCAM-1, ALCAM, MCP-1 oraz EGF w moczu, a także cechy histopatologiczne jak włóknienie śródmiąższowe i atrofia cewek, mają istotne znaczenie prognostyczne. Zastosowanie zaawansowanych metod uczenia maszynowego, w tym sztucznych sieci neuronowych i algorytmu XGBoost, pozwala na precyzyjne przewidywanie remisji oraz ryzyka współzakażeń, co może wspierać indywidualizację terapii.
aminotransferaza alaninowa, białko chemotaktyczne monocytów, białkomocz, biopsja nerki, całkowita remisja, czynnik wzrostu naskórka, krwinkomocz, krwotok wewnątrzczaszkowy, naciek śródmiąższowy, niewydolność oddechowa, oddział intensywnej terapii, przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów, schyłkowa niewydolność nerek, sztuczna sieć neuronowa, toczeń rumieniowaty układowy, toczniowe zapalenie nerek, uszkodzenie narządów, włóknienie śródmiąższowe, wskaźnik aktywności, wstrząs, zakażenie wewnątrzczaszkowe, zanik cewek, zapalenie naczyń małych
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 300 mg

Program badań klinicznych pregabaliny objął ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Działania niepożądane były przeważnie łagodne lub umiarkowane, z częstością przerwania terapii wynoszącą 12% w grupie pregabaliny wobec 5% w grupie placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zawroty głowy i senność, które były również głównymi przyczynami odstawienia leku. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz nieznana.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anorgazmia, ataksja, ból neuropatyczny ośrodkowy, depersonalizacja, drgawki kloniczne mięśni, drżenie, drżenie zamiarowe, dyskineza, myśli samobójcze, napad paniki, niedoczulica, niedowidzenie, nieostre widzenie, niepamięć, niepokój ruchowy, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk oka, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, pregabalina, przeczulica, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, wysypka grudkowa, zaburzenia koordynacji, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuxal Plus 200 mg + 500 mg

Produkt leczniczy Ibuxal Plus zawiera ibuprofen (200 mg) oraz paracetamol (500 mg) w formie tabletek powlekanych. Badania kliniczne nie wykazały działań niepożądanych innych niż te obserwowane przy stosowaniu poszczególnych składników osobno. Najczęściej występujące działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują ból brzucha, biegunkę, dyspepsję, nudności oraz wymioty. Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą być szczególnie niebezpieczne u osób starszych. Istotne jest także ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, oraz ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Wysokie dawki ibuprofenu (do 2400 mg/dobę) mogą zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aplazja szpiku, choroba Leśniowskiego-Crohna, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, mieszana choroba tkanki łącznej, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, paracetamol, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Linefor 75 mg

Pregabalina, substancja czynna leku Linefor, była badana w szerokich badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które występowały bardzo często (≥1/10) i były główną przyczyną przerwania leczenia (12% w grupie leczonej vs. 5% placebo). Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Profil bezpieczeństwa uwzględniał szeroki zakres objawów ze strony układu nerwowego, psychicznego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowego i innych, z poważnymi powikłaniami takimi jak rabdomioliza, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność wątroby czy depresja oddechowa.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, napady padaczkowe częściowe, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, skąpomocz, tachykardia zatokowa, toksyczna nekroliza naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorista 50 mg

Losartan potasowy, substancja czynna leku Lorista dostępnego w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, został szeroko przebadany w licznych badaniach klinicznych obejmujących ponad 3000 dorosłych z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, 177 dzieci i młodzieży (6-16 lat) z nadciśnieniem, ponad 9000 pacjentów z nadciśnieniem i przerostem lewej komory serca, ponad 7700 z przewlekłą niewydolnością serca oraz ponad 1500 z cukrzycą typu 2 i białkomoczem. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Profil bezpieczeństwa losartanu jest korzystny, jednak istotne jest monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń czynności nerek, które mogą wystąpić u pacjentów z grup ryzyka, w tym z obniżoną objętością krwi krążącej lub stosujących duże dawki diuretyków. Obrzęk naczynioruchowy, choć rzadki, stanowi poważne zagrożenie, mogące prowadzić do niedrożności dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z historią reakcji na inhibitory ACE.
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, cukrzyca typu 2, dławica piersiowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, lek moczopędny, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Schoenleina-Henocha, pokrzywka, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, udar naczyniowy mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia erekcji, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
Leksykon substancji czynnych
Kwas 5-aminosalicylowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Podczas terapii kwasem 5-aminosalicylowym (mesalazyną) konieczne jest regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym morfologii krwi z rozmazem, aktywności aminotransferaz (ALT, AST), stężenia kreatyniny oraz badania moczu. Harmonogram kontroli obejmuje pierwsze badanie po 14 dniach od rozpoczęcia leczenia, następnie 2-3 badania co 4 tygodnie, a przy prawidłowych wynikach kontrolę co 3 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek – mesalazyna jest przeciwwskazana przy istniejącej niewydolności nerek, a w trakcie terapii należy monitorować funkcje wątrobowe i nerkowe. Zaleca się także odpowiednie nawodnienie pacjenta w celu zapobiegania kamicy układu moczowego, w tym kamieniom zbudowanym w 100% z mesalazyny. Produkt Salofalk 500 zawiera 49 mg sodu na tabletkę, co stanowi 2,5% maksymalnej dobowej dawki sodu według WHO, a maksymalna dawka dobowa odpowiada 22% tej wartości, co jest istotne u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astma, badanie moczu, ciężkie skórne działanie niepożądane, diureza, działanie nefrotoksyczne, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, kwas 5-aminosalicylowy, mesalazyna, morfologia krwi z rozmazem, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, parametry czynnościowe wątroby, plamica, przebarwienie moczu, reakcja polekowa z eozynofilią, sulfasalazyna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Kabi 2 mg/ml

Flukonazol, substancja aktywna produktu Fluconazole Kabi (2 mg/ml, roztwór do infuzji), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (często), agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki anafilaksji. Wśród zaburzeń metabolicznych często występują hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia i hipokaliemia, co wymaga monitorowania szczególnie u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym. W zakresie układu nerwowego dominują ból głowy (często), a rzadziej drgawki, parestezje, zawroty głowy i zmiany smaku. Rzadko obserwuje się groźne zaburzenia rytmu serca, takie jak torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do arytmii.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, cholestaza, drgawki, działania niepożądane flukonazolu, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, leukopenia, martwica wątroby, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, roztwór do infuzji, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluxazol 200 mg

Flukonazol, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥1/10) to ból głowy, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz wysypka skórna. Często występuje wzrost aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, fosfataza alkaliczna), co wskazuje na potencjalny wpływ na funkcję wątroby. Wśród poważnych działań niepożądanych, choć o nieznanej częstości, wymienia się niewydolność wątroby, martwicę komórek wątrobowych, zapalenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa) oraz zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes i wydłużenie odstępu QT. W obrębie układu krwiotwórczego flukonazol może powodować niedokrwistość (często) i agranulocytozę (niezbyt często), co wymaga monitorowania parametrów morfologii krwi.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezsenność, ból brzucha, drgawki, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, funkcja wątroby, kandydoza narządów płciowych, lek przeciwgrzybiczy, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, torsade de pointes, układ krwiotwórczy, uszkodzenie komórek wątroby, wydłużenie odstępu QT, wysypka skórna, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie łaknienia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicillin/Sulbactam Bausch Health 2 g + 1 g

Ampicillin/Sulbactam Bausch Health, łączący ampicylinę z sulbaktamem, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (w tym hemolityczna), małopłytkowość, leukopenia, neutropenia oraz agranulocytoza, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania leczenia. Poważne reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i zespół Kounisa, stanowią zagrożenie życia i wymagają pilnej interwencji. Neurologiczne objawy obejmują bóle głowy (często), drgawki (rzadko), senność i zawroty głowy. Często obserwuje się zapalenie żył w miejscu infuzji dożylnej oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, wymioty, bóle brzucha i nudności, z możliwością rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy. Zaburzenia czynności wątroby manifestują się hiperbilirubinemią, cholestazą i żółtaczką, a w badaniach biochemicznych notuje się podwyższenie ALT i AST.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ampicylina z sulbaktamem, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, Clostridioides difficile, drgawka, duszność, eozynofilia, hiperbilirubinemia, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelit, zapalenie języka, zapalenie żył, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Interakcje

Estradiol, metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, newirapina) oraz preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny), przyspieszają metabolizm estradiolu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia w osoczu i osłabienia efektu terapeutycznego, w tym zmniejszenia skuteczności antykoncepcji i zmian w profilu krwawień macicznych. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol) i makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), zwiększają stężenie estradiolu, co może nasilać działania niepożądane. W badaniach klinicznych ketokonazol zwiększał AUC estronu o 1,39 razy, a erytromycyna AUC estradiolu o 1,3 raza. Droga podania estradiolu ma kluczowe znaczenie – podanie transdermalne lub dopochwowe zmniejsza ryzyko interakcji w porównaniu z podaniem doustnym.
aminotransferaza alaninowa, antybiotyk makrolidowy, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, erytromycyna, estrogen, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcja lipidowa, glekaprewir, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronidacja lamotryginy, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm węglowodanów, napad padaczkowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, podanie dopochwowe, ryfampicyna, takrolimus, teofilina, wąski indeks terapeutyczny, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rytmonorm 3,5 mg/ml

Propafenon (chlorowodorek), stosowany w postaci roztworu do wstrzykiwań 3,5 mg/ml (Rytmonorm), wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane efekty uboczne to zawroty głowy, zaburzenia przewodzenia serca oraz kołatanie serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania proarytmiczne, takie jak tachykardia, migotanie komór oraz blokady przewodzenia (zatokowo-przedsionkowy, przedsionkowo-komorowy, śródkomorowy), które mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowej interwencji. Propafenon może również nasilać niewydolność serca oraz powodować nieprawidłowości w funkcji wątroby, manifestujące się podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaza asparaginianowa, alaninowa, gamma-glutamylotransferaza, fosfataza zasadowa). U mężczyzn odnotowano odwracalne zmniejszenie liczby plemników.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok śródkomorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, duszność, działanie proarytmiczne, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, kołatanie serca, leukopenia, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, oligospermia, osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, propafenon, stan splątania, tachykardia, tachykardia komorowa, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, zaburzenia przewodzenia, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tizanor

Tyzanidyna, substancja czynna leku Tizanor, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami enzymu CYP1A2 (np. fluwoksaminą, cyprofloksacyną), co może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia tyzanidyny w osoczu i nasilenia działań niepożądanych. Monitorowanie pacjentów jest konieczne także przy stosowaniu umiarkowanych inhibitorów CYP1A2. Ryzyko niedociśnienia tętniczego, w tym ciężkich epizodów takich jak zapaść naczyniowa, wzrasta przy kojarzeniu tyzanidyny z innymi lekami hipotensyjnymi. Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół z odstawienia objawiający się nadciśnieniem i tachykardią z odbicia, co wymaga stopniowego zmniejszania dawki. Zalecane jest także regularne monitorowanie czynności wątroby, zwłaszcza przy dawkach ≥12 mg/dobę, z przerwaniem terapii przy wzroście aktywności AlAT i/lub AspAT powyżej 3-krotnej normy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, arytmia komorowa, cyprofloksacyna, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, klirens kreatyniny, laktoza, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, parametry wątrobowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, tyzanidyna, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie skóry, zespół odstawienny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clarithromycin Genoptim 500 mg

Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny obejmowały ocenę ostrej, podostrej i przewlekłej toksyczności, wpływu na rozrodczość, teratogenność oraz mutagenność na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy). Dawka śmiertelna (LD50) przekraczała 5 g/kg mc. w toksyczności ostrej. W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja różniła się między gatunkami: naczelne tolerowały 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni i 35 mg/kg mc./dobę przez miesiąc bez działań niepożądanych, szczury tolerowały do 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, a psy do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni. Dawki toksyczne wywoływały objawy takie jak wymioty, osłabienie, ślinotok, odwodnienie i zmiany w zachowaniu. U małp podawanie 400 mg/kg mc./dobę przez 28 dni spowodowało śmierć 2/10 zwierząt oraz żółte przebarwienie kału. Głównym narządem uszkodzonym była wątroba, z podwyższeniem enzymów wątrobowych (fosfataza alkaliczna, ALT, AST, γ-GT, dehydrogenaza mleczanowa), które normalizowały się po odstawieniu leku. Inne zmiany narządowe były rzadkie, choć u psów obserwowano zaczerwienienie spojówek i łzawienie, a przy bardzo dużych dawkach zmętnienie i obrzęk rogówki.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania płodności, cykl rujowy, dawka śmiertelna LD50, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, klarytromycyna, łzawienie, mutagenność, obrzęk rogówki, potencjał teratogenny, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra i przewlekła, uszkodzenie wątroby, wczesne poronienie, zaczerwienienie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pinexet 200 mg 200 mg

Kwetiapina, substancja czynna leku Pinexet, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w monitorowaniu pacjentów. Do najczęstszych (≥1/10) należą zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, ból głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (hipertriglicerydemia, hiperlipidemia z podwyższeniem LDL i obniżeniem HDL) oraz inne, takie jak suchość błon śluzowych, zwiększenie masy ciała i obniżenie hemoglobiny. Kwetiapina może powodować niedociśnienie ortostatyczne, wydłużenie odstępu QT, bradykardię i tachykardię, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko arytmii, w tym torsade de pointes. Istotne są również zaburzenia metaboliczne, takie jak triglicerydy >200 mg/dl (≥2,258 mmol/l) u dorosłych, hiperglikemia (glukoza na czczo ≥126 mg/dl, ≥7,0 mmol/l), hiponatremia oraz ryzyko rozwoju zespołu metabolicznego i cukrzycy. Występują także zmiany endokrynologiczne, w tym hiperprolaktynemia (>20 μg/l u mężczyzn, >30 μg/l u kobiet) oraz zaburzenia funkcji tarczycy i nieadekwatne wydzielanie hormonu antydiuretycznego.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, dyskineza późna, dyzartria, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, kwetiapina, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, Pinexet, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Asubtela 3 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Asubtela, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub glekaprewir/pibrentaswir, które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotnej górnej granicy normy. W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Asubteli jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Ponadto, leki indukujące enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej i krwawień śródcyklicznych; w takich sytuacjach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie alternatywnej metody antykoncepcji w przypadku długotrwałego leczenia.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza alaninowa, antagonista aldosteronu, antykoncepcja progestagenowa, antykoncepcja steroidowa, cyklosporyna, cytochrom P450, drospirenon i etynyloestradiol, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, enzymy mikrosomalne, estrogen i progestagen, etorykoksyb, funkcja nadnerczy, funkcja nerek, funkcja tarczycy, funkcja wątroby, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, krzepnięcie i fibrynoliza, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwdrgawkowy, metabolit drospirenonu, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, sofosbuwir/welpataswir, teofilina, tizanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – INZOLFI

Rozpoczęcie terapii produktem INZOLFI (fingolimod) wiąże się z przejściowym zmniejszeniem częstości akcji serca oraz możliwym wydłużeniem przewodzenia przedsionkowo-komorowego, z ryzykiem wystąpienia pełnego bloku przedsionkowo-komorowego. Efekt bradykardii pojawia się w ciągu godziny od pierwszej dawki, osiągając maksimum po 6 godzinach, a następnie stopniowo ustępuje w ciągu kolejnych tygodni. Zalecane jest monitorowanie EKG i ciśnienia krwi przed i po 6 godzinach od podania pierwszej dawki, z ciągłym zapisem EKG i pomiarami co godzinę. Przedłużone monitorowanie jest konieczne przy częstości akcji serca <45 u/min u dorosłych, <55 u/min u dzieci i młodzieży ≥12 lat, <60 u/min u dzieci 10-<12 lat, przy nowych blokach przedsionkowo-komorowych II stopnia lub wyższego oraz przy QTc ≥500 ms. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QT (QTc >470 ms u kobiet dorosłych, >460 ms u dziewcząt, >450 ms u mężczyzn dorosłych i chłopców), niekontrolowanym nadciśnieniem oraz ciężkim bezdechem sennym. Współistniejące stosowanie leków zwalniających czynność serca (beta-adrenolityki, werapamil, diltiazem, iwabradyna, digoksyna) wymaga konsultacji kardiologicznej i przedłużonego monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atropina, badanie EKG, beta-adrenolityk, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, czerniak złośliwy, DLCO, działanie addycyjne, działanie immunosupresyjne, FEV1, fosfataza alkaliczna, fotochemioterapia PUVA, fototerapia UV-B, gamma-glutamylotransferaza, inhibitor kanału wapniowego, inwersja załamka T, izoprenalina, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, mięsak Kaposiego, napad drgawkowy, obrzęk plamki, odstęp QTc, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, skórny chłoniak z komórek T, torsades de pointes, wirus Epstein-Barr, wirus HPV, wirus JC, zakażenie oportunistyczne, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie opon mózgowych i mózgu, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty
Leksykon substancji czynnych
Lauromakrogol 400 – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Lauromakrogol 400, substancja czynna preparatów Aethoxysklerol 1% i 2%, wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. Farmakologicznie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, powodując ujemny chronotropizm, inotropizm i dromotropizm oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. Istotne jest ryzyko działań proarytmicznych przy jednoczesnym stosowaniu z lekami do znieczulenia miejscowego. Wielokrotne podawanie prowadzi do zmian histologicznych w jelitach, nadnerczach i wątrobie u wszystkich badanych gatunków oraz w nerkach u królików. Charakterystycznym objawem toksyczności jest krwiomocz. W badaniach na szczurach wykazano hepatotoksyczność zależną od dawki, z podwyższeniem masy wątroby przy dawkach ≥4 mg/kg/dobę oraz wzrostem aktywności enzymów wątrobowych AlAT/GPT i AspAT/GOT przy dawkach ≥14 mg/kg/dobę po 7 dniach podawania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie genotoksyczności, bariera łożyskowa, ciśnienie tętnicze krwi, dromotropizm, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie proarytmiczne, działanie teratogenne, efekt hepatotoksyczny, enzymy wątrobowe, in vitro, in vivo, inotropizm, krwiomocz, lauromakrogol 400, organogeneza, poliploidalność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, teratogenność, toksyczny wpływ, uszkodzenie hepatocytów, zmiana histologiczna, zmiana histopatologiczna, znieczulenie miejscowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Riluzol PMCS 50 mg

Riluzol PMCS, zawierający 50 mg ryluzolu w formie tabletek powlekanych, jest stosowany w terapii stwardnienia zanikowego bocznego (SLA). Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w badaniach klinicznych III fazy, gdzie najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak osłabienie, nudności oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, zwłaszcza wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT). Wzrost ALT pojawia się zwykle w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii i jest zazwyczaj przejściowy, z powrotem do wartości poniżej dwukrotnej górnej granicy normy po 2-6 miesiącach. W przypadku przekroczenia pięciokrotności górnej granicy normy ALT, leczenie jest przerywane. U pacjentów azjatyckich częstość nieprawidłowości w testach wątrobowych wynosi 3,2%, podczas gdy u pacjentów rasy kaukaskiej 1,8%. Dodatkowo, częstość występowania nudności jest bardzo wysoka, a biegunka, ból brzucha i wymioty występują często. Rzadziej obserwuje się zapalenie trzustki, niedokrwistość, reakcje anafilaktoidalne, obrzęk naczynioruchowy oraz śródmiąższową chorobę płuc.
akcja serca, aminotransferaza alaninowa, ból brzucha, działania niepożądane produktów leczniczych, erytrocyty, funkcje wątroby, hemoglobina, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktoidalna, ryluzol, śródmiąższowa choroba płuc, stosunek korzyści do ryzyka, stwardnienie zanikowe boczne, tachykardia, testy czynnościowe wątroby, testy wątrobowe, tkanka śródmiąższowa płuc, wysypka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Sandoz 250 mg

Analiza danych z badań fazy 3 dotyczących bezpieczeństwa abirateronu u pacjentów z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemia (18% vs. 8%), nadciśnienie (22% vs. 16%) oraz infekcje dróg moczowych. Ciężkie postacie tych działań (stopnia 3 i 4 wg CTCAE v4.0) występowały odpowiednio u 6% (hipokaliemia), 7% (nadciśnienie) i 1% (zastój płynów) pacjentów leczonych abirateronem. Mechanizm działania leku, związany z aktywnością mineralokortykosteroidową, predysponuje do tych efektów, które można częściowo łagodzić stosowaniem niskich dawek kortykosteroidów (prednizon/prednizolon 5-10 mg/dobę). Ponadto, obserwowano działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego (migotanie przedsionków 2,6%, tachykardia 1,9%, dławica piersiowa 1,7%, niewydolność serca 0,7%), hepatotoksyczność (6% ciężkich przypadków z podwyższeniem AlAT/AspAT >5x GGN lub bilirubiny >1,5x GGN), złamania oraz alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.
abirateron, aktywność AlAT, aktywność mineralokortykosteroidowa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, częstoskurcz, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, infekcja dróg moczowych, kortykosteroid, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, orchidektomia, posocznica, prednizolon, prednizon, przerzut do wątroby, przewlekła choroba wątroby, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, stężenie bilirubiny całkowitej, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie krwotoczne, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, złamanie patologiczne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bosutinib Zentiva

Stosowanie bosutynibu wiąże się z ryzykiem hepatotoksyczności, manifestującej się podwyższeniem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), które najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii (>80% przypadków). Monitorowanie czynności wątroby powinno odbywać się przed rozpoczęciem leczenia, następnie co miesiąc przez pierwsze 3 miesiące, a później według wskazań klinicznych. W przypadku wzrostu aminotransferaz lub współistniejącego podwyższenia bilirubiny konieczne jest tymczasowe wstrzymanie bosutynibu, zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Bosutynib może również powodować mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), wymagającą monitorowania morfologii krwi co tydzień przez pierwszy miesiąc, a następnie co miesiąc. Ponadto, lek predysponuje do biegunek, wymiotów, zatrzymania płynów (wysięk osierdziowy, opłucnowy, obrzęki), podwyższenia lipazy oraz ryzyka zakażeń bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych i pierwotniakowych, co wymaga odpowiedniego nadzoru i interwencji terapeutycznych.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antagonista receptora angiotensyny, biegunka i wymioty, bosutynib, domperidon, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, inhibitor konwertazy angiotensyny, lipaza, małopłytkowość, mielosupresja, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niestabilna dusznica bolesna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, polekowe uszkodzenie wątroby, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła białaczka szpikowa, toksyczna nekroliza naskórka, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QTc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie HBV, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosutinib Stada 400 mg

Analiza bezpieczeństwa leku Bosutinib Stada, stosowanego w dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg u 1372 pacjentów z białaczką, wykazała wysoką częstość działań niepożądanych. Mediana czasu leczenia wynosiła od 11,1 do 61,6 miesięcy w różnych grupach pacjentów. Działania niepożądane wystąpiły u 98,3% pacjentów, a ciężkie (stopień 3. lub 4.) u 68,7%. Najczęstsze objawy to biegunka (80,4%, ciężka u 10,6%), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%, ciężka u 19,7%), wymioty (33,7%), wysypka (32,8%, ciężka u 5,0%), zmęczenie (32,0%), podwyższenie aktywności AlAT (28,0%, ciężka u 14,6%), niedokrwistość (27,2%, ciężka u 10,3%), gorączka (23,4%), podwyższenie AspAT (22,5%, ciężka u 6,7%) oraz ból głowy (20,3%). Neutropenia i wzrost lipazy w stopniu ciężkim występowały u 10,6% i 10,1% pacjentów, odpowiednio.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białaczka, białaczka z chromosomem Ph+, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bosutynib, gorączka, hepatotoksyczność, krwawienie do OUN, małopłytkowość, martwica trzustki, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, nudności, odwodnienie, podwyższony poziom AspAT, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, reakcje skórne, toksyczność wątrobowa, wymioty, wysypka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie
Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu b – Objawy

Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV) wykazuje wysoką skuteczność profilaktyczną, zapewniając ochronę u 90% dorosłych i ponad 98% niemowląt po pełnym schemacie trzech dawek. Ochrona przed przewlekłym zakażeniem utrzymuje się nawet do 20-30 lat, a skuteczność przedekspozycyjna wynosi 80-100%, wzrastając do 85-95% przy jednoczesnym podaniu immunoglobuliny. Najczęstsze działania niepożądane to reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie, obrzęk u około 30% pacjentów) oraz łagodne objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, ból głowy, zmęczenie czy nudności, ustępujące zwykle w ciągu 1-2 dni. Rzadziej obserwuje się objawy grypopodobne, bóle mięśni, limfadenopatię czy reakcje skórne, a bardzo rzadko – anafilaksję (1,1/1 000 000 dawek) oraz poważne schorzenia neurologiczne, w tym zespół Guillaina-Barrégo, CIDP czy ADEM. Związek przyczynowy ciężkich działań niepożądanych ze szczepionką nie został jednoznacznie potwierdzony.
aminotransferaza alaninowa, artralgia, ból głowy, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, limfadenopatia, marskość wątroby, napady drgawkowe, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, niskie ciśnienie krwi, objaw ogólnoustrojowy, objawy grypopodobne, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, omdlenie wazowagalne, ostra niewydolność wątroby, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, piorunujące zapalenie wątroby, poprzeczne zapalenie rdzenia, przeciwciała, przewlekła zapalna demielinizacyjna polineuropatia, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, schorzenie autoimmunologiczne, stwardnienie rozsiane, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Guillaina-Barrégo, zespół Parsonage-Turnera, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Colchicum dispert 0,5 mg

Colchicum Dispert zawiera 0,5 mg kolchicyny w postaci suchego wyciągu z nasion zimowitu jesiennego (Colchicum autumnale L.). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza biegunka pojawiająca się już w pierwszej dobie terapii, a także nudności, wymioty, bóle i skurcze brzucha. Dawkowanie do 1-2 mg kolchicyny na dobę jest uważane za bezpieczne w długotrwałym stosowaniu, także u dzieci powyżej 4 lat, osób starszych i kobiet w ciąży. Nietolerancja żołądkowo-jelitowa występuje u około 10% pacjentów przy dawce 0,5 mg/dobę i zwykle ustępuje samoistnie. Dawki powyżej 2 mg/dobę mogą prowadzić do poważniejszych powikłań, takich jak odwracalne zapalenie nerwów obwodowych, miopatia, łysienie, zahamowanie spermatogenezy, niedobór witaminy B12 oraz upośledzenie czynności szpiku kostnego.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anemia aplastyczna, azospermia, biegunka, dna moczanowa, granulocytopenia, kinaza kreatynowa, kolchicyna, leukopenia, łysienie, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość, neuropatia, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk, oligospermia, pancytopenia, plamica, pokrzywka, rabdomioliza, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, rumień, trombocytopenia, trombocytoza, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie szpiku kostnego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ursocam

Produkt leczniczy Ursocam, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego, wymaga stosowania wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim, z uwagi na konieczność monitorowania parametrów czynnościowych wątroby. W trakcie terapii należy systematycznie oznaczać enzymy wątrobowe: AspAT (GOT), AlAT (GPT) oraz γ-GT. Kontrole laboratoryjne powinny odbywać się co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia, a następnie co 3 miesiące, co pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych nieprawidłowości i zapewnia bezpieczeństwo terapii.
AlAT, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, cholecystografia doustna, enzym wątrobowy, gamma-glutamylotransferaza, kwas ursodeoksycholowy, monitorowanie ultrasonograficzne, parametry czynności wątroby, pęcherzyk żółciowy, złóg żółciowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Azithromycin Genoptim 500 mg

Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany w leczeniu infekcji bakteryjnych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego, w tym biegunka, nudności i bóle brzucha (bardzo często), a także wymioty i wzdęcia (często). Istotne są również poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelit związane z Clostridioides difficile (częstość nieznana), reakcje anafilaktyczne, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz torsade de pointes – potencjalnie śmiertelny częstoskurcz komorowy związany z wydłużeniem odstępu QT. Ponadto, azytromycyna może powodować zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia), reakcje nadwrażliwości, zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, bóle głowy, drgawki), a także hepatotoksyczność, w tym zapalenie i niewydolność wątroby.
ageuzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anosmia, antybiotyk makrolidowy, bradykardia, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, drgawka, hipestezja, hipokaliemia, hipomagnezemia, kandydoza jamy ustnej, leukopenia, małopłytkowość, megacolon toxicum, miastenia gravis, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parosmia, perforacja jelita, podwyższenie enzymów wątrobowych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie pochwy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Pazopanib Zentiva 200 mg

Pazopanib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C8, oraz jest substratem transporterów P-gp i BCRP. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), zwiększają ekspozycję na pazopanib o 66% (AUC(0-24)) i 45% (Cmax), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki do 400 mg/dobę. Lapatynib, będący inhibitorem P-gp i BCRP, podnosi ekspozycję na pazopanib o 50-60%. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie leku, zmniejszając jego skuteczność. Pazopanib hamuje także CYP1A2, CYP3A4, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 i CYP2E1, zwiększając m.in. o 30% ekspozycję na midazolam (substrat CYP3A4) oraz o 26-31% AUC i Cmax paklitakselu (substrat CYP3A4 i CYP2C8). Ponadto, lek hamuje transportery BCRP, P-gp, OATP1B1 oraz enzym UGT1A1, co może wpływać na farmakokinetykę statyn i SN-38 (aktywny metabolit irynotekanu).
aktywny metabolit, aminotransferaza alaninowa, antagonista receptora H2, białko oporności raka piersi, biodostępność leku, cytochrom P450, dekstrometorfan, hepatotoksyczność, indukcja metabolizmu, induktor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, irynotekan, izoenzym CYP3A4, kofeina, lek zobojętniający, metabolizm leku, midazolam, omeprazol, P-glikoproteina, paklitaksel, pazopanib, polipeptyd transportujący aniony organiczne, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, statyna, symwastatyna, transferaza urydyno-difosforano-glukuronozylowa, warfaryna
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metafen Dexketoprofen 25 mg

Metafen Dexketoprofen, zawierający 25 mg deksketoprofenu w postaci deksketoprofenu z trometamolem, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potencjalny wpływ NLPZ na funkcje rozrodcze oraz metabolizm leków w wątrobie. Szczególnie istotne jest monitorowanie parametrów czynności wątroby, takich jak AspAT i AlAT, które mogą ulegać przemijającemu lub znaczącemu wzrostowi podczas terapii. W przypadku istotnego zwiększenia aktywności tych enzymów należy niezwłocznie przerwać leczenie, aby zapobiec dalszym uszkodzeniom wątroby, co jest kluczowe zwłaszcza u pacjentek planujących ciążę lub będących w ciąży. Dodatkowo, u kobiet w podeszłym wieku, u których ryzyko zaburzeń czynności wątroby jest wyższe, konieczne jest częstsze monitorowanie i dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb klinicznych. W praktyce klinicznej zaleca się regularne badania biochemiczne funkcji wątroby oraz edukację pacjentek na temat objawów dysfunkcji wątroby, takich jak żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, ciemne zabarwienie moczu czy odbarwione stolce. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych leków metabolizowanych w wątrobie. Decyzja o zastosowaniu Metafen Dexketoprofen powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem stanu wątroby i potencjalnej ciąży lub laktacji. W przypadku pacjentek starszych, zwłaszcza po menopauzie, konieczne jest zwiększone nadzorowanie parametrów wątrobowych, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych związanych z pogorszoną funkcją wątroby.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, deksketoprofen z trometamolem, dysfunkcja wątroby, funkcja wątroby, laktacja, metabolizm leków, Metafen Dexketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odbarwiony stolec, parametry wątrobowe, podwyższone transaminazy, uszkodzenie wątroby, wskaźniki czynności wątroby, zaburzenia czynności wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Travoprost+Timolol Genoptim (40 mcg + 5 mg)/ml

Travoprost + Timolol Genoptim to krople do oczu zawierające 40 mikrogramów/ml trawoprostu oraz 5 mg/ml tymololu, stosowane w leczeniu jaskry. Profil bezpieczeństwa leku został potwierdzony w badaniach klinicznych na 2170 pacjentach. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest przekrwienie oka, występujące u 12% pacjentów (bardzo często, ≥1/10). Inne często obserwowane działania obejmują punkcikowate zapalenie rogówki, ból oka, suchość i świąd oka, a także zaburzenia widzenia. Tymolol, jako beta-adrenolityk, może być wchłaniany do krążenia ogólnego, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych typowych dla tej grupy, takich jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, duszność czy objawy ze strony układu nerwowego i psychicznego.
aminotransferaza alaninowa, anafilaksja, astenopia, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromaturia, fotopsja, hipoglikemia, kontaktowe zapalenie skóry, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczka oczna, pokrzywka, przekrwienie oka, skurcz oskrzeli, tachykardia, travoprost, tymolol, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie brzegów powiek, zapalenie komory przedniej oka, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asikreba

Sunitynib (Asikreba) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje farmakologiczne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami lub inhibitorami CYP3A4, które mogą odpowiednio obniżać lub podwyższać stężenia leku w osoczu. W trakcie terapii obserwuje się ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SJS, TEN, EM), krwotoków z różnych lokalizacji (w tym z nosa i guza nowotworowego), nadciśnienia tętniczego (ciśnienie skurczowe >200 mmHg, rozkurczowe 110 mmHg), zaburzeń hematologicznych (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), a także poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak niewydolność serca, kardiomiopatia i wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes. Zaleca się regularne badania morfologii krwi, czynności tarczycy co 3 miesiące, kontrolę parametrów wątrobowych (AlAT, AspAT, bilirubina) oraz monitorowanie funkcji nerek i ciśnienia tętniczego. W przypadku ciężkich działań niepożądanych, takich jak SJS/TEN, mikroangiopatia zakrzepowa, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby lub nerek, należy przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezwzględna liczba neutrofili, białkomocz, czas protrombinowy, dysfagia, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, krwioplucie, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja jelita, pioderma zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rumień wielopostaciowy, sunitynib, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mózgu, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Apixaban Aurovitas 5 mg

Bezpieczeństwo stosowania apiksabanu zostało ocenione w czterech badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 15 000 pacjentów, w tym ponad 11 000 z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz ponad 4 000 z żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową (ZŻG i ZP). Średni czas ekspozycji na lek wynosił 1,7 roku dla NVAF oraz 221 dni dla ZŻG i ZP. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, stłuczenia, krwawienia z nosa i krwiaki. W badaniach NVAF częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 24,3% (apiksaban vs. warfaryna) oraz 9,6% (apiksaban vs. ASA). Duże krwawienia z przewodu pokarmowego spełniające kryteria ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a poważne krwawienia wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie. W badaniach dotyczących ZŻG i ZP częstość krwawień wynosiła 15,6% (apiksaban vs. enoksaparyna/warfaryna) oraz 13,3% (apiksaban vs. placebo).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, krwawe stolce, krwawienie jako działanie niepożądane, krwawienie pooperacyjne, krwawienie spojówkowe, krwawienie wewnątrzbrzuszne, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z żylaków odbytu, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak pooperacyjny, krwiomocz, krwioplucie, krwotok śródmózgowy, małopłytkowość, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny mózgu, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Voriconazole hameln 200 mg

Przed rozpoczęciem terapii worykonazolem konieczne jest monitorowanie i korekta zaburzeń elektrolitowych, takich jak hipokaliemia, hipomagnezemia i hipokalcemia, zarówno przed leczeniem, jak i w jego trakcie. Worykonazol należy podawać dożylnie z maksymalną szybkością 3 mg/kg mc./godz. przez 1-3 godziny, rozpoczynając od dawki nasycającej 6 mg/kg mc. co 12 godzin (dożylnie) lub 400 mg co 12 godzin (doustnie u pacjentów ≥40 kg) w pierwszych 24 godzinach, a następnie dawki podtrzymującej 4 mg/kg mc. dwa razy na dobę dożylnie lub 200 mg dwa razy na dobę doustnie. U młodzieży dawka nasycająca dożylna wynosi 9 mg/kg mc. co 12 godzin, a podtrzymująca 8 mg/kg mc. dwa razy na dobę, z zaleceniem rozpoczęcia terapii dożylnie i przejścia na doustną po poprawie klinicznej. Dawkowanie u młodzieży 12-17 lat o masie ≥50 kg jest takie samo jak u dorosłych. Terapia powinna trwać możliwie najkrócej, a w przypadku leczenia długotrwałego (>180 dni) konieczna jest ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa hydroksypropylobetadeksu, substancji pomocniczej w postaci dożylnej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bilirubina całkowita, biodostępność leku, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, dawkowanie worykonazolu, fosfataza zasadowa, hemodializa, hipokaliemia, immunosupresja, infuzja dożylna, inwazyjne zakażenie grzybicze, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny, marskość wątroby, neutropenia, niewydolność nerek, rozcieńczenie leku, stężenie kreatyniny, stężenie leku w osoczu, zaburzenia elektrolitowe, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fingolimod Solinea

Rozpoczęcie terapii fingolimodem wiąże się z przejściowym bradyarytmią, w tym zmniejszeniem częstości akcji serca do wartości najniższych w ciągu pierwszych 6 godzin po podaniu dawki, oraz możliwością wydłużenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, w tym pełnego bloku AV. Zalecane jest monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez minimum 6 godzin po pierwszej dawce oraz po zmianie dawki z 0,25 mg na 0,5 mg. Wskazane jest przedłużenie obserwacji do następnego dnia w przypadku częstości akcji serca <45 uderzeń/min u dorosłych, <55 u dzieci ≥12 lat, <60 u dzieci 10-12 lat, nowych bloków AV II stopnia lub QTc ≥500 ms. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem AV, objawową bradykardią, znacznym wydłużeniem QT (>470 ms u kobiet, >460 ms u dziewcząt, >450 ms u mężczyzn i chłopców), niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz ciężkim bezdechem sennym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących leki zmniejszające częstość akcji serca (beta-blokery, werapamil, diltiazem, iwabradynę, digoksynę, inhibitory cholinoesterazy, pilokarpinę), wymagając konsultacji kardiologicznej i przedłużonego monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, antagonista kanału wapniowego, beta-bloker, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, ciężkie uszkodzenie wątroby, czerniak złośliwy, działanie immunosupresyjne, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, mięsak Kaposiego, monitorowanie EKG, nadciśnienie tętnicze, natężona objętość wydechowa, niedotlenienie mięśnia sercowego, obrzęk plamki żółtej, odstęp QTc, odwrócenie załamka T, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, skórny chłoniak z komórek T, wirus Epstein-Barr, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zakażenie HPV, zapalenie błony naczyniowej oka, zdolność dyfuzyjna dla tlenku węgla, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sudafed XyloSpray HA 1 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ksylometazoliny, składnika Sudafed XyloSpray HA, obejmowały toksyczność ostrą, wielokrotną, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Najniższa toksyczność ostra wynosiła 30 mg/kg (pies, doustnie) oraz 12,5 mg/kg (mysz, dożylnie), co znacznie przekracza dawki kliniczne. W 3-miesięcznych badaniach toksyczności na szczurach (6, 20, 60 mg/kg/dobę) i psach (1, 3, 10 mg/kg/dobę) zaobserwowano objawy nadciśnienia, zmniejszenie apetytu i masy ciała, zwiększoną śmiertelność oraz zmiany biochemiczne (podwyższone GPT, CPK, LDH) i patologiczne zmiany w sercu, nerkach, wątrobie i przewodzie pokarmowym, zwłaszcza przy wyższych dawkach. Zmiany w EKG występowały u wszystkich psów niezależnie od dawki. Efekty te pojawiały się przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane u ludzi.
aminotransferaza alaninowa, badanie toksyczności, dehydrogenaza mleczanowa, działanie teratogenne, elektrokardiografia, genotoksyczność, kinaza kreatynowa, ksylometazoliny chlorowodorek, nadciśnienie, parametry biochemiczne krwi, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wazokonstrykcja, wpływ na rozród, zwężenie naczyń krwionośnych
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Accord 200 mg

Atazanavir Accord, stosowany w dawce 400 mg raz na dobę (mediana leczenia 52 tygodnie) lub 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę (mediana leczenia 96 tygodni), wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10) to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% przy dawce 400 mg, 19% przy dawce 300 mg z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia terapii. Istotnym powikłaniem jest przewlekła choroba nerek, powiązana z ekspozycją na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru dyzoproksylu, co wymaga regularnego monitorowania funkcji nerek. Działania niepożądane obejmują również reakcje skórne, takie jak wysypka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona oraz zespół DRESS, a także zmiany laboratoryjne, w tym istotne podwyższenie bilirubiny całkowitej (stopień 3-4 u 37-53% pacjentów) oraz wzrost aktywności kinazy kreatynowej (7%), aminotransferaz (AlAT 5%, AspAT 3%) i lipazy (3%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atrofia mięśni, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, ciężki niedobór odporności, działanie niepożądane, EGFR, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, lek przeciwretrowirusowy, martwica kości, miopatia, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tenofowir dyzoproksyl, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakażenie HIV, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aethoxysklerol 1% 10 mg/ml

Produkt leczniczy Aethoxysklerol 1% (10 mg/ml) zawierający lauromakrogol 400 wykazuje relatywnie niski profil toksyczności ostrej, jednak badania farmakologiczne ujawniły jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy, w tym ujemny chronotropizm, inotropizm i dromotropizm, a także obniżenie ciśnienia tętniczego. Istotne jest ryzyko arytmii przy jednoczesnym stosowaniu innych środków do znieczulenia miejscowego, co ma znaczenie kliniczne podczas zabiegów skleroterapii. Wielokrotne podawanie produktu powodowało zmiany histopatologiczne w jelitach, nadnerczach, wątrobie oraz nerkach (u królików), a także krwiomocz u wszystkich badanych gatunków. Dawki ≥4 mg/kg mc./dobę indukowały wzrost masy wątroby u szczurów, a dawki ≥14 mg/kg mc./dobę powodowały wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT/GPT, AspAT/GOT), wskazując na potencjalną hepatotoksyczność lauromakrogolu 400.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, bariera łożyskowa, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie hepatotoksyczne, działanie teratogenne, krwiomocz, lauromakrogol 400, obniżenie ciśnienia krwi, organogeneza, poliploidalność komórek, potencjał genotoksyczny, skleroterapia, test mutagenności, toksyczność ostra, ujemny chronotropizm, układ sercowo-naczyniowy, zmiany histopatologiczne, znieczulenie miejscowe
Leksykon substancji czynnych
Leflunomid – Dawkowanie i sposób podawania

Leczenie leflunomidem powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem specjalistów z doświadczeniem w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) oraz artropatii łuszczycowej. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby białych krwinek i płytek. Badania te należy wykonywać przed rozpoczęciem terapii, następnie co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a później co 8 tygodni. Standardowy schemat dawkowania w RZS obejmuje dawkę nasycającą 100 mg/dobę przez 3 dni, a następnie dawkę podtrzymującą 10-20 mg/dobę, dostosowaną do aktywności choroby. W artropatii łuszczycowej dawka podtrzymująca wynosi 20 mg/dobę. Efekt terapeutyczny pojawia się zwykle po 4-6 tygodniach, z dalszą poprawą możliwą przez kolejne 4-6 miesięcy.
aminotransferaza alaninowa, artropatia łuszczycowa, białe krwinki, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, działania niepożądane, efekt terapeutyczny, leflunomid, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, morfologia krwi, niewydolność nerek, płytki krwi, reumatoidalne zapalenie stawów, transferaza glutaminowo-pirogronowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Zentiva 300 mg

Atazanavir Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 150 mg, 200 mg i 300 mg, zawiera atazanawir w formie siarczanu i jest stosowany w terapii przeciwretrowirusowej. W badaniach klinicznych obejmujących 1806 dorosłych pacjentów, stosowano dawkę 400 mg raz na dobę lub 300 mg atazanawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę, z medianą leczenia odpowiednio 52 i 96 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% w monoterapii, 19% w terapii skojarzonej z rytonawirem), pojawiająca się zwykle w ciągu kilku dni do miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Istotnym problemem jest zwiększone ryzyko przewlekłej choroby nerek, powiązane z ekspozycją na atazanawir i rytonawir, niezależnie od stosowania tenofowiru dizoproksylu. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje alergiczne, zaburzenia metaboliczne, psychiczne, neurologiczne, kardiologiczne (w tym torsades de pointes i wydłużenie QT), a także zmiany skórne, w tym rzadkie, ale poważne zespoły jak Stevens-Johnson i DRESS.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biegunka, bilirubina całkowita, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, choroby autoimmunologiczne, duszność, ginekomastia, granulocyty obojętnochłonne, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, lipaza, martwica kości, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, torsades de pointes, wydłużenie odcinka QT, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie woreczka żółciowego, zastój żółci, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tigecycline AptaPharma 50 mg

Profil bezpieczeństwa tygecykliny, oceniany w badaniach klinicznych III i IV fazy na 2393 pacjentach z powikłanymi zakażeniami skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz powikłanymi zakażeniami wewnątrzbrzusznymi (cIAI), wskazuje na dominujące działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności (21%) i wymioty (13%), które mają charakter przejściowy i łagodny lub umiarkowany. Ciężkie działania niepożądane związane z zakażeniami, w tym posocznica lub wstrząs septyczny, występowały częściej w grupie leczonej tygecykliną (7,1% i 2,2%) niż w grupie kontrolnej (5,3% i 1,1%), co koreluje z wyższą śmiertelnością (2,4% vs 1,7%). Obserwowano także częstsze zaburzenia czynności wątroby (wzrost AspAT, AlAT, hiperbilirubinemia) po zakończeniu terapii oraz ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego i nadmiernego namnażania niewrażliwych mikroorganizmów. U dzieci częstość nudności i wymiotów była wyższa (odpowiednio 48,3% i 46,6%), a także odnotowano zwiększoną aktywność lipazy (6,9%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk tetracyklinowy, azotemia, biegunka, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, działanie antyanaboliczne, guz rzekomy mózgu, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hipofibrynogenemia, hipoglikemia, hipoproteinemia, jadłowstręt, lipaza w surowicy, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadwrażliwość na światło, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, ostre zapalenie trzustki, powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne, pozaszpitalne zapalenie płuc, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, tygecyklina, wstrząs septyczny, wymioty, zapalenie trzustki, zapalenie żył zakrzepowe, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 120 mg

Bezpieczeństwo stosowania etorykoksybu (substancji czynnej leku Coxydyna) zostało potwierdzone w szerokich badaniach klinicznych obejmujących 9 295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil działań niepożądanych był spójny niezależnie od wskazań i dawki (30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym ataku dny moczanowej 120 mg przez 8 dni). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym ból brzucha (≥1/10), zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10). Istotne jest ryzyko owrzodzeń żołądka i/lub dwunastnicy, w tym perforacji i krwawień (≥1/1000 do <1/100). W badaniach programu MEDAL (17 412 pacjentów, średnio 18 miesięcy leczenia) potwierdzono zwiększone ryzyko poważnych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym wzrostem ryzyka do około 1% rocznie. Często występowało nadciśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), a rzadziej arytmie, zastoinowa niewydolność serca i inne poważne zdarzenia kardiologiczne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra dna moczanowa, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar mózgu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Lewometadon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Lewometadon, aktywny składnik leków takich jak Lefisyo i Levomethadone Hydrochloride Molteni, wykazuje w badaniach przedklinicznych istotne właściwości toksykologiczne. Ostra toksyczność po podaniu dożylnym wykazuje LD50 w zakresie 13,6-28,7 mg/kg m.c. u myszy oraz 8,7 mg/kg m.c. u szczurów, z główną przyczyną zgonu będącą depresją oddechową. W badaniach podprzewlekłych i przewlekłych narządem docelowym jest przede wszystkim układ oddechowy (depresja oddechowa) oraz wątroba, gdzie obserwowano wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AIAT), przerost hepatocytów oraz eozynofilowe zmiany cytoplazmatyczne. Wyniki badań genotoksyczności są niejednoznaczne, wskazując na potencjalny, choć niewielki efekt klastogenny, co uniemożliwia jednoznaczną ocenę ryzyka genotoksycznego w praktyce klinicznej. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania rakotwórczego lewometadonu.
aminotransferaza alaninowa, chlorowodorek lewometadonu, dawka letalna, depresja oddechowa, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, jądro, lewometadon, mieszanina racemiczna, opóźnienie rozwoju mózgu, pęcherzyk nasienny, profil bezpieczeństwa, prostata, śmiertelność poporodowa, testosteron, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie struktury chromosomów, zatrzymanie oddechu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezetimibe Aurovitas 10 mg

Ezetymib, stosowany w dawce 10 mg/dobę, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących łącznie ponad 13 000 pacjentów, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statynami oraz fenofibratem. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, a ich częstość jest porównywalna z placebo. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy (≥ 1/100), ból brzucha, biegunka, ból mięśni oraz zmęczenie. Istotne jest monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza aminotransferaz (AlAT, AspAT), których istotne klinicznie wzrosty (≥ 3x GGN) występowały u 0,5% pacjentów w monoterapii i do 1,3% w terapii skojarzonej ze statynami. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN był rzadki (0,2% w monoterapii), a ryzyko miopatii i rabdomiolizy pozostaje niskie i porównywalne z grupami kontrolnymi. W terapii skojarzonej z fenofibratem odnotowano zwiększone ryzyko hepatotoksyczności (2,7% vs 4,5% dla fenofibratu) oraz powikłań pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia 1,7% vs 0,6%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania czynnościowe wątroby, cholecystektomia, choroba wieńcowa, ezetymib w monoterapii, ezetymib w skojarzeniu ze statyną, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, kamica żółciowa, małopłytkowość, miopatia, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Solu-Medrol 500 mg

Produkt leczniczy Solu-Medrol (metyloprednizolon, sól sodowa bursztynianu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących niemal wszystkie układy organizmu, co wynika z wielokierunkowego działania glikokortykosteroidów. Szczególnie niebezpieczne są powikłania związane z przeciwwskazanymi drogami podania (dooponowa, nadtwardówkowa), które mogą prowadzić do zapalenia pajęczynówki, niedowładów, napadów drgawkowych i zaburzeń czucia. Metyloprednizolon zwiększa podatność na infekcje, w tym oportunistyczne, oraz może indukować leukocytozę i reakcje anafilaktyczne. Terapia może skutkować zespołem Cushinga, supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołem odstawienia wymagającym stopniowego zmniejszania dawki. W zakresie metabolizmu obserwuje się kwasicę metaboliczną, lipomatozę nadtwardówkową, retencję sodu i płynów, zasadowicę hipokaliemiczną, dyslipidemię oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym zwiększone zapotrzebowanie na insulinę lub leki przeciwcukrzycowe u chorych z cukrzycą.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, chorioretinopatia, dyslipidemia, glikokortkosteroid, hirsutyzm, jaskra, krwawienie z żołądka, kwasica metaboliczna, leukocytoza, lipomatoza nadtwardówkowa, martwica kości, metyloprednizolon, miopatia, napad drgawkowy, niedowład poprzeczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, omam, osteoporoza, perforacja, perforacja jelita, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, rozstęp skórny, rumień, schizofrenia, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, układ krwiotwórczy, urojenie, wrzód trawienny, wybroczynę, wytrzeszcz, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie oportunistyczne, zanik skóry, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie pajęczynówki, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego
Leksykon substancji czynnych
Bimatoprost – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Bimatoprost, analog prostaglandyn stosowany w terapii jaskry i nadciśnienia ocznego, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko wystąpienia trwałej pigmentacji tęczówki, obserwowanej u 1,5% pacjentów po 12 miesiącach stosowania 0,3 mg/ml. Zmiana barwy tęczówki jest spowodowana zwiększoną zawartością melaniny, a nie wzrostem liczby melanocytów, i może pojawić się po kilku miesiącach lub latach terapii. Należy również zwrócić uwagę na periorbitopatię (PAP), objawiającą się m.in. pogłębieniem bruzdy powiekowej, opadaniem powieki i zanikiem tkanki tłuszczowej okołogałkowej, która może mieć charakter trwały i wpływać na pole widzenia. Inne zmiany to nadmierny wzrost rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz pigmentacja tkanek okołogałkowych, z reguły odwracalne. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. bezsoczewkowość, pseudofakia z rozdarciem tylnej torebki soczewki, wcześniejsze zabiegi wewnątrzgałkowe, niedrożność naczyń żylnych siatkówki, retinopatia cukrzycowa) istnieje ryzyko torbielowatego obrzęku plamki, co wymaga ostrożności i monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog prostaglandyny, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowość, bimatoprost, blok serca, bradykardia, bruzda powiekowa, hipotensja, jaskra, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, melanocyt, nadciśnienie oczne, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, retinopatia cukrzycowa, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie rogówki, zakażenie oka, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zapalenie wewnątrzgałkowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka