Interakcje leku
Asubtela 3 mg + 0,03 mg
Produkt leczniczy Asubtela, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub glekaprewir/pibrentaswir, które mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz (AlAT) powyżej 5-krotnej górnej granicy normy. W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Asubteli jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Ponadto, leki indukujące enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej i krwawień śródcyklicznych; w takich sytuacjach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu lub rozważenie alternatywnej metody antykoncepcji w przypadku długotrwałego leczenia.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Asubtela
- Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych
- Produkty lecznicze zmniejszające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych (inhibitory enzymów)
- Wpływ produktu leczniczego Asubtela na inne produkty lecznicze
- Inne rodzaje interakcji
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje produktu leczniczego Asubtela z alkoholem
- Tabela interakcji produktu leczniczego Asubtela
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podczas stosowania produktu leczniczego Asubtela (zawierającego 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu) mogą wystąpić liczne interakcje z innymi lekami, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia skuteczności terapii oraz bezpieczeństwa pacjentek 1.
Interakcje farmakodynamiczne
Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV). Wykazano, że u pacjentek otrzymujących produkty lecznicze zawierające ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryna lub bez, występowało znacząco częściej zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy, gdy jednocześnie stosowały produkty zawierające etynyloestradiol. Podobne reakcje zaobserwowano u pacjentek leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem lub sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem 2.
W związku z tym, pacjentki stosujące Asubtelę muszą zmienić metodę antykoncepcji na alternatywną (np. antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi kombinacjami przeciwwirusowymi. Powrót do stosowania Asubteli możliwy jest dopiero po upływie 2 tygodni od zakończenia terapii przeciwwirusowej 3.
Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Asubtela
Interakcje mogą występować z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne w wątrobie. Indukcja tych enzymów może spowodować zwiększenie klirensu hormonów płciowych, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej i/lub występowania krwawienia śródcyklicznego 4.
Indukcja enzymów może być zauważalna już po kilku dniach leczenia, jednak maksymalny efekt występuje zwykle po kilku tygodniach. Po zakończeniu terapii lekiem indukującym enzymy, efekt indukcji może utrzymywać się jeszcze przez około 4 tygodnie 5.
W przypadku konieczności krótkoterminowego stosowania leków indukujących enzymy, kobiety powinny stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres leczenia oraz przez 28 dni po jego zakończeniu. Jeśli leczenie lekiem indukującym enzymy wykracza poza koniec bieżącego opakowania tabletek antykoncepcyjnych, należy rozpocząć nowe opakowanie Asubteli bez zachowania standardowej przerwy w przyjmowaniu tabletek 6.
W przypadku długoterminowej terapii substancjami indukującymi enzymy wątrobowe, zaleca się stosowanie alternatywnej, skutecznej, niehormonalnej metody antykoncepcji 7.
Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych
Do leków zmniejszających skuteczność antykoncepcyjną Asubteli poprzez indukcję enzymów należą:
- Leki przeciwdrgawkowe: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat, okskarbazepina, topiramat 8
- Leki przeciwinfekcyjne: ryfampicyna, gryzeofulwina 9
- Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz 10
- Inne: bozentan, produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) 11
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, a także inhibitorami HCV. Zależnie od konkretnej kombinacji leków może dojść do zwiększenia lub zmniejszenia stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu, co może mieć znaczenie kliniczne 12.
W przypadku wątpliwości dotyczących interakcji z lekami przeciw HIV lub HCV, zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej 13.
Produkty lecznicze zmniejszające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych (inhibitory enzymów)
Znaczenie kliniczne potencjalnych interakcji z inhibitorami enzymów nie zostało w pełni wyjaśnione. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do zwiększenia stężenia estrogenów, progestagenów lub obu substancji w osoczu 14.
Badania wykazały, że ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) podawany w wielokrotnych dawkach z drospireneonem (3 mg na dobę) i etynyloestradiolem (0,02 mg na dobę) przez 10 dni, spowodował wzrost AUC (0-24h) drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie 15.
Stosowanie etorykoksybu w dawkach 60-120 mg na dobę jednocześnie ze złożoną antykoncepcją doustną zawierającą 0,035 mg etynyloestradiolu spowodowało zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu od 1,4- do 1,6-krotnie 16.
Należy zauważyć, że główne metabolity drospirenonu w ludzkim osoczu są wytwarzane bez udziału układu enzymatycznego cytochromu P450, co zmniejsza prawdopodobieństwo wpływu inhibitorów tego układu enzymatycznego na metabolizm drospirenonu 17.
Wpływ produktu leczniczego Asubtela na inne produkty lecznicze
Doustne produkty antykoncepcyjne, w tym Asubtela, mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych. Stężenia osoczowe i tkankowe tych substancji mogą zarówno zwiększać się (np. cyklosporyna), jak i zmniejszać się (np. lamotrygina) 18.
Badania inhibicji przeprowadzone in vitro oraz badania interakcji in vivo w grupie ochotniczek przyjmujących omeprazol, symwastatynę oraz midazolam jako substraty markerowe wykazały, że ryzyko wpływu drospirenonu w dawce 3 mg na metabolizm innych substancji czynnych jest niewielkie 19.
Dane kliniczne sugerują, że etynyloestradiol spowalnia klirens substratów CYP1A2, prowadząc do:
- niewielkiego zwiększenia stężenia teofiliny w osoczu
- umiarkowanego zwiększenia stężenia tizanidyny w osoczu
20
Inne rodzaje interakcji
U pacjentek bez zaburzeń czynności nerek jednoczesne stosowanie drospirenonu z inhibitorami konwertazy angiotensyny lub niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi nie wykazało znaczącego wpływu na stężenie potasu w surowicy 21.
Nie przeprowadzono jednak badań nad wpływem jednoczesnego stosowania Asubteli z antagonistami aldosteronu lub moczopędnymi produktami leczniczymi oszczędzającymi potas. W takich przypadkach zaleca się oznaczenie stężenia potasu w surowicy podczas pierwszego cyklu leczenia 22.
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Stosowanie steroidowych produktów antykoncepcyjnych może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym na:
- Biochemiczne parametry czynności wątroby
- Parametry funkcji tarczycy
- Parametry funkcji nadnerczy
- Parametry funkcji nerek
- Stężenia osoczowe białek nośnikowych (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
- Stężenia frakcji lipidów i lipoprotein
- Parametry metabolizmu węglowodanów
- Wskaźniki krzepnięcia i fibrynolizy
Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Warto odnotować, że drospirenon powoduje zwiększenie aktywności reninowej osocza oraz stężenia aldosteronu w surowicy dzięki łagodnemu działaniu przeciwmineralokortykosteroidowemu 23.
Interakcje produktu leczniczego Asubtela z alkoholem
Chociaż w dostarczonych danych nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji produktu Asubtela z alkoholem, należy przedstawić potencjalne interakcje na podstawie wiedzy klinicznej o złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol i progestageny.
Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, takich jak Asubtela, może wiązać się z:
- Zmianami w metabolizmie hormonów – alkohol może potencjalnie wpływać na metabolizm wątrobowy hormonów zawartych w Asubteli, chociaż wpływ ten jest zwykle umiarkowany i nie powoduje istotnego klinicznie zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej przy okazjonalnym spożywaniu alkoholu
- Zwiększonym ryzykiem hepatotoksyczności – zarówno alkohol, jak i hormonalne środki antykoncepcyjne są metabolizowane w wątrobie, więc jednoczesne stosowanie może zwiększać obciążenie tego narządu
- Wpływem na układ sercowo-naczyniowy – złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą nieznacznie zwiększać ryzyko zakrzepicy, a alkohol może oddziaływać na parametry krzepnięcia i ciśnienie krwi
Warto zaznaczyć, że umiarkowane, okazjonalne spożycie alkoholu nie wywiera istotnego klinicznie wpływu na skuteczność i bezpieczeństwo produktu Asubtela. Jednakże należy poinformować pacjentki o potencjalnym zwiększonym obciążeniu wątroby w przypadku regularnego, nadmiernego spożywania alkoholu w trakcie stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych.
Tabela interakcji produktu leczniczego Asubtela
| Grupa leków/substancja | Opis interakcji | Poziom istotności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Leki przeciwwirusowe stosowane w HCV: ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir |
Znaczące zwiększenie aktywności AlAT (>5 x górna granica normy) | Wysoki | Zmiana metody antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia. Powrót do Asubteli możliwy po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. |
| Leki indukujące enzymy: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, bozentan, okskarbazepina, topiramat, felbamat, ryfampicyna, gryzeofulwina |
Zwiększenie klirensu hormonów płciowych prowadzące do zmniejszenia stężenia we krwi | Wysoki | Krótkoterminowe leczenie: dodatkowa metoda antykoncepcji podczas terapii i 28 dni po jej zakończeniu. Długoterminowe leczenie: rozważyć stosowanie niehormonalnej metody antykoncepcji. |
| Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) | Indukcja enzymów i zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania. Jeśli konieczne, stosować dodatkową metodę antykoncepcji. |
| Leki przeciw HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz i inne inhibitory proteazy HIV oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy |
Mogą zwiększać lub zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu | Średni-Wysoki | Stosować dodatkową, mechaniczną metodę antykoncepcji. |
| Inhibitory CYP3A4: ketokonazol i inne silne inhibitory CYP3A4 |
Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu i drospirenonu w osoczu | Średni | Monitorować działania niepożądane. Może być konieczne dostosowanie dawkowania leków współistniejących. |
| Etorykoksyb | Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu od 1,4- do 1,6-krotnie | Niski-Średni | Monitorować działania niepożądane związane z etynyloestradiolem. |
| Cyklosporyna | Możliwe zwiększenie stężenia cyklosporyny w osoczu | Średni | Monitorować stężenie cyklosporyny i dostosować dawkowanie w razie potrzeby. |
| Lamotrygina | Możliwe zmniejszenie stężenia lamotryginy w osoczu | Średni | Może być konieczne dostosowanie dawki lamotryginy. |
| Substraty CYP1A2: teofilina, tizanidyna |
Zmniejszenie klirensu i wzrost stężenia w osoczu | Niski-Średni | Monitorować działanie terapeutyczne i działania niepożądane leków. Może być konieczne dostosowanie dawki. |
| Leki oszczędzające potas: antagoniści aldosteronu, moczopędne produkty lecznicze oszczędzające potas |
Potencjalny wpływ na stężenie potasu w surowicy | Średni | Oznaczenie stężenia potasu podczas pierwszego cyklu leczenia. |
| Inhibitory ACE, niesterydowe leki przeciwzapalne | Niewielki wpływ na stężenie potasu u pacjentek bez zaburzeń czynności nerek | Niski | Rutynowe monitorowanie nie jest konieczne u pacjentek bez zaburzeń czynności nerek. |
| Alkohol | Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy hormonów | Niski | Umiarkowane spożycie alkoholu nie ma istotnego wpływu na skuteczność. Unikać nadmiernego spożycia alkoholu. |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania