Działania niepożądane
Solu-Medrol 500 mg

Produkt leczniczy Solu-Medrol (metyloprednizolon, sól sodowa bursztynianu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących niemal wszystkie układy organizmu, co wynika z wielokierunkowego działania glikokortykosteroidów. Szczególnie niebezpieczne są powikłania związane z przeciwwskazanymi drogami podania (dooponowa, nadtwardówkowa), które mogą prowadzić do zapalenia pajęczynówki, niedowładów, napadów drgawkowych i zaburzeń czucia. Metyloprednizolon zwiększa podatność na infekcje, w tym oportunistyczne, oraz może indukować leukocytozę i reakcje anafilaktyczne. Terapia może skutkować zespołem Cushinga, supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołem odstawienia wymagającym stopniowego zmniejszania dawki. W zakresie metabolizmu obserwuje się kwasicę metaboliczną, lipomatozę nadtwardówkową, retencję sodu i płynów, zasadowicę hipokaliemiczną, dyslipidemię oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym zwiększone zapotrzebowanie na insulinę lub leki przeciwcukrzycowe u chorych z cukrzycą.

Wskazania
  1. alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. astma oskrzelowa
  4. atopowe zapalenie skóry
  5. autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
  6. beryloza
  7. białaczka
  8. chłoniak
  9. choroba Leśniowskiego-Crohna
  10. choroba posurowicza
  11. ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
  12. ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
  13. ciężka postać łuszczycy
  14. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
  15. guzkowe zapalenie tętnic
  16. hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
  17. idiopatyczna plamica małopłytkowa u dorosłych
  18. łuszczycowe zapalenie stawów
  19. młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
  20. nabyta niedokrwistość hemolityczna
  21. niedobór erytroblastów w szpiku
  22. nieropne zapalenie tarczycy
  23. nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
  24. obrzęk mózgu związany z obecnością guza
  25. ostra białaczka u dzieci
  26. ostra niedoczynność kory nadnerczy
  27. ostre dnawe zapalenie stawów
  28. ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
  29. ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
  30. ostre urazy rdzenia kręgowego
  31. ostre zapalenie kaletki maziowej
  32. ostry niezapalny obrzęk krtani
  33. pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
  34. pęcherzyca
  35. pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
  36. piorunująca gruźlica płuc
  37. podostre zapalenie kaletki maziowej
  38. półpasiec oczny
  39. pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
  40. przeszczepianie narządów
  41. reakcja nadwrażliwości na leki
  42. reakcje pokrzywkowe po transfuzji
  43. reumatoidalne zapalenie stawów
  44. rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
  45. rozsiana gruźlica płuc
  46. sarkoidoza
  47. toczeń rumieniowaty układowy
  48. układowe zapalenie wielomięśniowe
  49. włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
  50. włośnica z zajęciem układu nerwowego
  51. wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
  52. wrodzony przerost nadnerczy
  53. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  54. współczulne zapalenie błony naczyniowej
  55. wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie w razie potwierdzenia lub podejrzenia niewydolności kory nadnerczy
  56. wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy
  57. wtórna małopłytkowość u dorosłych
  58. wtórna niedoczynność kory nadnerczy
  59. wyprysk kontaktowy
  60. zachłystowe zapalenie płuc
  61. zaostrzenie w przebiegu stwardnienia rozsianego
  62. zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
  63. zapalenie naczyniówki
  64. zapalenie naczyniówki i siatkówki
  65. zapalenie nadkłykcia
  66. zapalenie nerek w przebiegu tocznia
  67. zapalenie nerwu wzrokowego
  68. zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jiroveci
  69. zapalenie rogówki
  70. zapalenie skórno-mięśniowe
  71. zapalenie tęczówki
  72. zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
  73. zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
  74. zespół Goodpasture’a
  75. zespół Loefflera
  76. zespół nerczycowy bez mocznicy
  77. zespół Stevensa-Johnsona
  78. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  79. ziarniniak grzybiasty
  80. złuszczające zapalenie skóry
Substancja czynna

Działania niepożądane leku Solu-Medrol

Produkt leczniczy Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien uwzględnić podczas terapii pacjentów. Działania niepożądane obejmują szerokie spektrum zaburzeń dotyczących wszystkich układów organizmu, co wynika z wielokierunkowego działania glikokortykosteroidów.1

Działania niepożądane związane z nieprawidłowym podaniem

Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane związane z przeciwwskazanymi drogami podawania leku, takimi jak droga dooponowa lub nadtwardówkowa. W przypadku takiego niewłaściwego podania obserwowano: zapalenie pajęczynówki, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego i pęcherza moczowego, bóle głowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niedowład poprzeczny lub porażenie poprzeczne, napady drgawkowe oraz zaburzenia czucia.2

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych leku Solu-Medrol została sklasyfikowana według terminologii MedDRA jako „częstość nieznana” (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).3

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Zaburzenia układu odpornościowego i infekcje

Stosowanie metyloprednizolonu może prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, w tym zakażenia oportunistyczne i zapalenie otrzewnej. W zakresie układu krwiotwórczego może występować leukocytoza. Ponadto odnotowywano reakcje nadwrażliwości, a w skrajnych przypadkach reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne.4

Należy zaznaczyć, że zapalenie otrzewnej może być pierwszym objawem przedmiotowym lub podmiotowym zaburzeń żołądka i jelit, takich jak perforacja, zaparcie lub zapalenie trzustki.5

Zaburzenia endokrynologiczne

Terapia metyloprednizolonem może prowadzić do rozwoju zespołu Cushinga, supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołu odstawienia steroidów. Zespół odstawienia może wystąpić podczas redukcji dawki lub zaprzestania terapii i wymaga stopniowego zmniejszania dawki leku.6

Zaburzenia metaboliczne

Stosowanie leku Solu-Medrol może prowadzić do licznych zaburzeń metabolicznych, takich jak:

  • Kwasica metaboliczna – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej7
  • Lipomatoza nadtwardówkowa – patologiczne gromadzenie się tkanki tłuszczowej w przestrzeni nadtwardówkowej8
  • Retencja sodu i zatrzymanie płynów – prowadzące do obrzęków i zwiększenia ciśnienia tętniczego9
  • Zasadowica hipokaliemiczna – obniżone stężenie potasu związane z zasadowicą10
  • Dyslipidemia – zaburzenia profilu lipidowego11
  • Zaburzenia gospodarki węglowodanowej – zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą12
  • Lipomatoza – nieprawidłowe odkładanie się tkanki tłuszczowej13
  • Zwiększenie łaknienia – mogące prowadzić do zwiększenia masy ciała14

Zaburzenia psychiczne

Metyloprednizolon może indukować szerokie spektrum zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, takich jak:

  • Zaburzenia afektywne – w tym nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niestabilność emocjonalna, uzależnienie od leku, a nawet myśli samobójcze15
  • Zaburzenia psychotyczne – w tym stan pobudzenia maniakalnego, urojenia, omamy i schizofrenia16
  • Zaburzenia funkcji poznawczych – zaburzenia umysłowe, zmiany osobowości, stan splątania17
  • Inne zaburzenia psychiatryczne – lęk, zmiany nastroju, nieprawidłowe zachowania, bezsenność, drażliwość18

Zaburzenia układu nerwowego

W zakresie układu nerwowego mogą wystąpić następujące działania niepożądane:

  • Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych (łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe)19
  • Napady drgawkowe – mogące wystąpić niezależnie od wcześniejszych wywiadów epileptycznych20
  • Zaburzenia pamięci – niepamięć21
  • Zaburzenia funkcji poznawczych – upośledzenie procesów myślowych22
  • Zawroty głowy i ból głowy23

Zaburzenia narządu wzroku i słuchu

W trakcie leczenia metyloprednizolonem mogą wystąpić zaburzenia narządów zmysłów:

  • Chorioretinopatia – schorzenie siatkówki i naczyniówki<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 24
  • Zaćma – zmętnienie soczewki oka<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 25
  • Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 26
  • Wytrzeszcz – nieprawidłowe wysunięcie gałki ocznej<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 27
  • Nieostre widzenie – występujące rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 28
  • Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego – związane z dysfunkcją ucha wewnętrznego29

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują:

  • Zastoinowa niewydolność serca – szczególnie u pacjentów z predyspozycją do tego schorzenia30
  • Zaburzenia rytmu serca – arytmie31
  • Zdarzenia zakrzepowe – zakrzepica żylna i tętnicza32
  • Zaburzenia ciśnienia tętniczego – nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze33
  • Uderzenia gorąca – nagłe zaczerwienienie skóry z uczuciem gorąca34

Zaburzenia układu oddechowego

W obrębie układu oddechowego mogą wystąpić:

  • Zator tętnicy płucnej – poważne, potencjalnie zagrażające życiu powikłanie35
  • Czkawka – napadowe skurcze przepony36

Zaburzenia układu pokarmowego

Układ pokarmowy może reagować następującymi zaburzeniami:

  • Wrzody trawienne – z możliwością następczej perforacji i krwawienia37
  • Perforacja jelita – przerwanie ciągłości ściany jelita38
  • Krwawienie z żołądka – będące poważnym powikłaniem39
  • Zapalenie trzustki – ostre lub przewlekłe40
  • Zapalenie przełyku – w tym wrzodziejące zapalenie przełyku41
  • Inne dolegliwości – wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności42

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W trakcie stosowania metyloprednizolonu mogą wystąpić:

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Działania niepożądane dermatologiczne obejmują:

  • Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych45
  • Nadmierne owłosieniehirsutyzm46
  • Zmiany naczyniowewybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe47
  • Zanik skóry – ścieńczenie skóry48
  • Rumień – zaczerwienienie skóry49
  • Nadmierne pocenie się – zwiększona potliwość50
  • Rozstępy skórne – charakterystyczne smugi na skórze51
  • Zmiany skórne – wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, odbarwienia skóry52

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Układ mięśniowo-szkieletowy może reagować:

  • Miopatią – osłabieniem mięśni, bólami mięśniowymi, zanikiem mięśni53
  • Zaburzeniami kostnymiosteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne54
  • Patologiami stawowymi – neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe55
  • Zahamowaniem wzrostu – szczególnie istotne u dzieci i młodzieży56

Inne działania niepożądane

Dodatkowo mogą wystąpić:

  • Zaburzenia układu rozrodczego – nieregularne miesiączki57
  • Zaburzenia ogólne – zaburzone gojenie się ran, obrzęk obwodowy, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia58
  • Zmiany w badaniach diagnostycznych – zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne59
  • Urazy – złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna60

Tabela działań niepożądanych leku Solu-Medrol

Klasyfikacja układowo-narządowa Działania niepożądane Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia oportunistyczne, zakażenia, zapalenie otrzewnej Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukocytoza Częstość nieznana
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, reakcje anafilaktoidalne Częstość nieznana
Zaburzenia układu endokrynologicznego Zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół odstawienia steroidów Częstość nieznana
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Kwasica metaboliczna, lipomatoza nadtwardówkowa, retencja sodu, zatrzymanie płynów, zasadowica hipokaliemiczna, dyslipidemia, zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę (lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą), lipomatoza, zwiększenie łaknienia (mogące prowadzić do zwiększenia masy ciała) Częstość nieznana
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia afektywne (w tym nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niestabilność emocjonalna, uzależnienie od leku, myśli samobójcze), zaburzenia psychotyczne (w tym stan pobudzenia maniakalnego, urojenia, omamy i schizofrenia), zaburzenia umysłowe, zmiany osobowości, stan splątania, lęk, zmiany nastroju, nieprawidłowe zachowania, bezsenność, drażliwość Częstość nieznana
Zaburzenia układu nerwowego Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego (z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych [łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe]), napady drgawkowe, niepamięć, zaburzenia funkcji poznawczych, zawroty głowy, ból głowy Częstość nieznana
Zaburzenia oka Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, nieostre widzenie Częstość nieznana (nieostre widzenie: rzadko [≥ 1/10 000 do < 1/1 000])
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego Częstość nieznana
Zaburzenia serca Zastoinowa niewydolność serca (u podatnych pacjentów), arytmia Częstość nieznana
Zaburzenia naczyniowe Zdarzenia zakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, uderzenia gorąca Częstość nieznana
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zator tętnicy płucnej, czkawka Częstość nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Wrzody trawienne (z możliwością następczej perforacji i krwawienia), perforacja jelita, krwawienie z żołądka, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie przełyku, zapalenie przełyku, wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności Częstość nieznana
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej) Częstość nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Obrzęk naczynioruchowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe, zanik skóry, rumień, nadmierne pocenie się, rozstępy skórne, wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, odbarwienia skóry Częstość nieznana
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, miopatia, zanik mięśni, osteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne, neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe, zahamowanie wzrostu Częstość nieznana
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Nieregularne miesiączki Częstość nieznana
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zaburzone gojenie się ran, obrzęk obwodowy, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia Częstość nieznana
Badania diagnostyczne Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne Częstość nieznana
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna Częstość nieznana

Uwagi i ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Należy pamiętać, że zapalenie wątroby jest zgłaszane szczególnie przy podaniu dożylnym leku Solu-Medrol.61 Natomiast zapalenie otrzewnej może być pierwszym objawem przedmiotowym lub podmiotowym poważnych zaburzeń żołądka i jelit, takich jak perforacja, zaparcie lub zapalenie trzustki.62

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku Solu-Medrol do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

63

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.64

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl