Działania niepożądane
Solu-Medrol 500 mg
Produkt leczniczy Solu-Medrol (metyloprednizolon, sól sodowa bursztynianu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących niemal wszystkie układy organizmu, co wynika z wielokierunkowego działania glikokortykosteroidów. Szczególnie niebezpieczne są powikłania związane z przeciwwskazanymi drogami podania (dooponowa, nadtwardówkowa), które mogą prowadzić do zapalenia pajęczynówki, niedowładów, napadów drgawkowych i zaburzeń czucia. Metyloprednizolon zwiększa podatność na infekcje, w tym oportunistyczne, oraz może indukować leukocytozę i reakcje anafilaktyczne. Terapia może skutkować zespołem Cushinga, supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołem odstawienia wymagającym stopniowego zmniejszania dawki. W zakresie metabolizmu obserwuje się kwasicę metaboliczną, lipomatozę nadtwardówkową, retencję sodu i płynów, zasadowicę hipokaliemiczną, dyslipidemię oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym zwiększone zapotrzebowanie na insulinę lub leki przeciwcukrzycowe u chorych z cukrzycą.
- Działania niepożądane leku Solu-Medrol
- Działania niepożądane związane z nieprawidłowym podaniem
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
- Zaburzenia układu odpornościowego i infekcje
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia metaboliczne
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia narządu wzroku i słuchu
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia układu pokarmowego
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Inne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych leku Solu-Medrol
- Uwagi i ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- alergiczne brzeżne owrzodzenia rogówki
- alergiczne zapalenie spojówek
- astma oskrzelowa
- atopowe zapalenie skóry
- autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
- beryloza
- białaczka
- chłoniak
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- choroba posurowicza
- ciężka odmiana rumienia wielopostaciowego
- ciężka postać łojotokowego zapalenia skóry
- ciężka postać łuszczycy
- gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z blokiem podpajęczynówkowym
- guzkowe zapalenie tętnic
- hiperkalcemia w przebiegu choroby nowotworowej
- idiopatyczna plamica małopłytkowa u dorosłych
- łuszczycowe zapalenie stawów
- młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
- nabyta niedokrwistość hemolityczna
- niedobór erytroblastów w szpiku
- nieropne zapalenie tarczycy
- nudności i wymioty związane z chemioterapią nowotworu
- obrzęk mózgu związany z obecnością guza
- ostra białaczka u dzieci
- ostra niedoczynność kory nadnerczy
- ostre dnawe zapalenie stawów
- ostre nieswoiste zapalenie pochewki ścięgna
- ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- ostre urazy rdzenia kręgowego
- ostre zapalenie kaletki maziowej
- ostry niezapalny obrzęk krtani
- pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry
- pęcherzyca
- pierwotna niedoczynność kory nadnerczy
- piorunująca gruźlica płuc
- podostre zapalenie kaletki maziowej
- półpasiec oczny
- pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów
- przeszczepianie narządów
- reakcja nadwrażliwości na leki
- reakcje pokrzywkowe po transfuzji
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
- rozsiana gruźlica płuc
- sarkoidoza
- toczeń rumieniowaty układowy
- układowe zapalenie wielomięśniowe
- włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
- włośnica z zajęciem układu nerwowego
- wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna
- wrodzony przerost nadnerczy
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- współczulne zapalenie błony naczyniowej
- wstrząs nieodpowiadający na konwencjonalne leczenie w razie potwierdzenia lub podejrzenia niewydolności kory nadnerczy
- wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy
- wtórna małopłytkowość u dorosłych
- wtórna niedoczynność kory nadnerczy
- wyprysk kontaktowy
- zachłystowe zapalenie płuc
- zaostrzenie w przebiegu stwardnienia rozsianego
- zapalenie błony maziowej w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów
- zapalenie naczyniówki
- zapalenie naczyniówki i siatkówki
- zapalenie nadkłykcia
- zapalenie nerek w przebiegu tocznia
- zapalenie nerwu wzrokowego
- zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jiroveci
- zapalenie rogówki
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie tęczówki
- zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
- zapalenie w obrębie przedniego odcinka oka
- zespół Goodpasture’a
- zespół Loefflera
- zespół nerczycowy bez mocznicy
- zespół Stevensa-Johnsona
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- ziarniniak grzybiasty
- złuszczające zapalenie skóry
Działania niepożądane leku Solu-Medrol
Produkt leczniczy Solu-Medrol (metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien uwzględnić podczas terapii pacjentów. Działania niepożądane obejmują szerokie spektrum zaburzeń dotyczących wszystkich układów organizmu, co wynika z wielokierunkowego działania glikokortykosteroidów.1
Działania niepożądane związane z nieprawidłowym podaniem
Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane związane z przeciwwskazanymi drogami podawania leku, takimi jak droga dooponowa lub nadtwardówkowa. W przypadku takiego niewłaściwego podania obserwowano: zapalenie pajęczynówki, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego i pęcherza moczowego, bóle głowy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, niedowład poprzeczny lub porażenie poprzeczne, napady drgawkowe oraz zaburzenia czucia.2
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych leku Solu-Medrol została sklasyfikowana według terminologii MedDRA jako „częstość nieznana” (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).3
Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych
Zaburzenia układu odpornościowego i infekcje
Stosowanie metyloprednizolonu może prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, w tym zakażenia oportunistyczne i zapalenie otrzewnej. W zakresie układu krwiotwórczego może występować leukocytoza. Ponadto odnotowywano reakcje nadwrażliwości, a w skrajnych przypadkach reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne.4
Należy zaznaczyć, że zapalenie otrzewnej może być pierwszym objawem przedmiotowym lub podmiotowym zaburzeń żołądka i jelit, takich jak perforacja, zaparcie lub zapalenie trzustki.5
Zaburzenia endokrynologiczne
Terapia metyloprednizolonem może prowadzić do rozwoju zespołu Cushinga, supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołu odstawienia steroidów. Zespół odstawienia może wystąpić podczas redukcji dawki lub zaprzestania terapii i wymaga stopniowego zmniejszania dawki leku.6
Zaburzenia metaboliczne
Stosowanie leku Solu-Medrol może prowadzić do licznych zaburzeń metabolicznych, takich jak:
- Kwasica metaboliczna – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej7
- Lipomatoza nadtwardówkowa – patologiczne gromadzenie się tkanki tłuszczowej w przestrzeni nadtwardówkowej8
- Retencja sodu i zatrzymanie płynów – prowadzące do obrzęków i zwiększenia ciśnienia tętniczego9
- Zasadowica hipokaliemiczna – obniżone stężenie potasu związane z zasadowicą10
- Dyslipidemia – zaburzenia profilu lipidowego11
- Zaburzenia gospodarki węglowodanowej – zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą12
- Lipomatoza – nieprawidłowe odkładanie się tkanki tłuszczowej13
- Zwiększenie łaknienia – mogące prowadzić do zwiększenia masy ciała14
Zaburzenia psychiczne
Metyloprednizolon może indukować szerokie spektrum zaburzeń psychicznych i emocjonalnych, takich jak:
- Zaburzenia afektywne – w tym nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niestabilność emocjonalna, uzależnienie od leku, a nawet myśli samobójcze15
- Zaburzenia psychotyczne – w tym stan pobudzenia maniakalnego, urojenia, omamy i schizofrenia16
- Zaburzenia funkcji poznawczych – zaburzenia umysłowe, zmiany osobowości, stan splątania17
- Inne zaburzenia psychiatryczne – lęk, zmiany nastroju, nieprawidłowe zachowania, bezsenność, drażliwość18
Zaburzenia układu nerwowego
W zakresie układu nerwowego mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych (łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe)19
- Napady drgawkowe – mogące wystąpić niezależnie od wcześniejszych wywiadów epileptycznych20
- Zaburzenia pamięci – niepamięć21
- Zaburzenia funkcji poznawczych – upośledzenie procesów myślowych22
- Zawroty głowy i ból głowy23
Zaburzenia narządu wzroku i słuchu
W trakcie leczenia metyloprednizolonem mogą wystąpić zaburzenia narządów zmysłów:
- Chorioretinopatia – schorzenie siatkówki i naczyniówki<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 24
- Zaćma – zmętnienie soczewki oka<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 25
- Jaskra – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 26
- Wytrzeszcz – nieprawidłowe wysunięcie gałki ocznej<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 27
- Nieostre widzenie – występujące rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)<sup data-drug="Solu-Medrol" data-section="Działania niepożądane" title="Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, rzadko (≥ 1/10 000 do 28
- Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego – związane z dysfunkcją ucha wewnętrznego29
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują:
- Zastoinowa niewydolność serca – szczególnie u pacjentów z predyspozycją do tego schorzenia30
- Zaburzenia rytmu serca – arytmie31
- Zdarzenia zakrzepowe – zakrzepica żylna i tętnicza32
- Zaburzenia ciśnienia tętniczego – nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze33
- Uderzenia gorąca – nagłe zaczerwienienie skóry z uczuciem gorąca34
Zaburzenia układu oddechowego
W obrębie układu oddechowego mogą wystąpić:
- Zator tętnicy płucnej – poważne, potencjalnie zagrażające życiu powikłanie35
- Czkawka – napadowe skurcze przepony36
Zaburzenia układu pokarmowego
Układ pokarmowy może reagować następującymi zaburzeniami:
- Wrzody trawienne – z możliwością następczej perforacji i krwawienia37
- Perforacja jelita – przerwanie ciągłości ściany jelita38
- Krwawienie z żołądka – będące poważnym powikłaniem39
- Zapalenie trzustki – ostre lub przewlekłe40
- Zapalenie przełyku – w tym wrzodziejące zapalenie przełyku41
- Inne dolegliwości – wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności42
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
W trakcie stosowania metyloprednizolonu mogą wystąpić:
- Zapalenie wątroby – zgłaszane szczególnie przy podaniu dożylnym43
- Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych – zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej (ALT) i aminotransferazy asparaginowej (AST)44
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Działania niepożądane dermatologiczne obejmują:
- Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych45
- Nadmierne owłosienie – hirsutyzm46
- Zmiany naczyniowe – wybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe47
- Zanik skóry – ścieńczenie skóry48
- Rumień – zaczerwienienie skóry49
- Nadmierne pocenie się – zwiększona potliwość50
- Rozstępy skórne – charakterystyczne smugi na skórze51
- Zmiany skórne – wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, odbarwienia skóry52
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Układ mięśniowo-szkieletowy może reagować:
- Miopatią – osłabieniem mięśni, bólami mięśniowymi, zanikiem mięśni53
- Zaburzeniami kostnymi – osteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne54
- Patologiami stawowymi – neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe55
- Zahamowaniem wzrostu – szczególnie istotne u dzieci i młodzieży56
Inne działania niepożądane
Dodatkowo mogą wystąpić:
- Zaburzenia układu rozrodczego – nieregularne miesiączki57
- Zaburzenia ogólne – zaburzone gojenie się ran, obrzęk obwodowy, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia58
- Zmiany w badaniach diagnostycznych – zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne59
- Urazy – złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna60
Tabela działań niepożądanych leku Solu-Medrol
| Klasyfikacja układowo-narządowa | Działania niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zakażenia oportunistyczne, zakażenia, zapalenie otrzewnej | Częstość nieznana |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukocytoza | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, reakcje anafilaktoidalne | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu endokrynologicznego | Zespół Cushinga, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół odstawienia steroidów | Częstość nieznana |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Kwasica metaboliczna, lipomatoza nadtwardówkowa, retencja sodu, zatrzymanie płynów, zasadowica hipokaliemiczna, dyslipidemia, zaburzenia tolerancji glukozy, zwiększenie zapotrzebowania na insulinę (lub doustne leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z cukrzycą), lipomatoza, zwiększenie łaknienia (mogące prowadzić do zwiększenia masy ciała) | Częstość nieznana |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia afektywne (w tym nastrój depresyjny, nastrój euforyczny, niestabilność emocjonalna, uzależnienie od leku, myśli samobójcze), zaburzenia psychotyczne (w tym stan pobudzenia maniakalnego, urojenia, omamy i schizofrenia), zaburzenia umysłowe, zmiany osobowości, stan splątania, lęk, zmiany nastroju, nieprawidłowe zachowania, bezsenność, drażliwość | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego (z obrzękiem tarcz nerwów wzrokowych [łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe]), napady drgawkowe, niepamięć, zaburzenia funkcji poznawczych, zawroty głowy, ból głowy | Częstość nieznana |
| Zaburzenia oka | Choriretinopatia, zaćma, jaskra, wytrzeszcz, nieostre widzenie | Częstość nieznana (nieostre widzenie: rzadko [≥ 1/10 000 do < 1/1 000]) |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Częstość nieznana |
| Zaburzenia serca | Zastoinowa niewydolność serca (u podatnych pacjentów), arytmia | Częstość nieznana |
| Zaburzenia naczyniowe | Zdarzenia zakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, uderzenia gorąca | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zator tętnicy płucnej, czkawka | Częstość nieznana |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzody trawienne (z możliwością następczej perforacji i krwawienia), perforacja jelita, krwawienie z żołądka, zapalenie trzustki, wrzodziejące zapalenie przełyku, zapalenie przełyku, wzdęcia, ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności | Częstość nieznana |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginowej) | Częstość nieznana |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk naczynioruchowy, nadmierne owłosienie, wybroczyny, wylewy krwawe podskórne lub dotkankowe, zanik skóry, rumień, nadmierne pocenie się, rozstępy skórne, wysypka, świąd, pokrzywka, trądzik, odbarwienia skóry | Częstość nieznana |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie mięśni, bóle mięśniowe, miopatia, zanik mięśni, osteoporoza, martwica kości, złamania patologiczne, neuropatyczne zwyrodnienie stawów, bóle stawowe, zahamowanie wzrostu | Częstość nieznana |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Nieregularne miesiączki | Częstość nieznana |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zaburzone gojenie się ran, obrzęk obwodowy, uczucie zmęczenia, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Częstość nieznana |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zmniejszenie tolerancji węglowodanów, zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie stężenia wapnia w moczu, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, zahamowanie odpowiedzi na testy skórne | Częstość nieznana |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Złamania kompresyjne kręgosłupa, zerwanie ścięgna | Częstość nieznana |
Uwagi i ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Należy pamiętać, że zapalenie wątroby jest zgłaszane szczególnie przy podaniu dożylnym leku Solu-Medrol.61 Natomiast zapalenie otrzewnej może być pierwszym objawem przedmiotowym lub podmiotowym poważnych zaburzeń żołądka i jelit, takich jak perforacja, zaparcie lub zapalenie trzustki.62
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku Solu-Medrol do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: +48 22 49 21 301
- Faks: +48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
63
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.64
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Solu
- Działania niepożądane – Solu
- Interakcje leku – Solu
- Profil bezpieczeństwa leku – Solu
- Przeciwwskazania – Solu
- Przedawkowanie – Solu
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solu
- Skład i postać leku – Solu
- Specjalne ostrzeżenia – Solu
- Właściwości farmakodynamiczne – Solu
- Właściwości farmakokinetyczne – Solu
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Solu
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Solu
- Wskazania do stosowania – Solu