Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sudafed XyloSpray HA 1 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ksylometazoliny, składnika Sudafed XyloSpray HA, obejmowały toksyczność ostrą, wielokrotną, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Najniższa toksyczność ostra wynosiła 30 mg/kg (pies, doustnie) oraz 12,5 mg/kg (mysz, dożylnie), co znacznie przekracza dawki kliniczne. W 3-miesięcznych badaniach toksyczności na szczurach (6, 20, 60 mg/kg/dobę) i psach (1, 3, 10 mg/kg/dobę) zaobserwowano objawy nadciśnienia, zmniejszenie apetytu i masy ciała, zwiększoną śmiertelność oraz zmiany biochemiczne (podwyższone GPT, CPK, LDH) i patologiczne zmiany w sercu, nerkach, wątrobie i przewodzie pokarmowym, zwłaszcza przy wyższych dawkach. Zmiany w EKG występowały u wszystkich psów niezależnie od dawki. Efekty te pojawiały się przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane u ludzi.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Sudafed XyloSpray HA

Bezpieczeństwo stosowania ksylometazoliny chlorowodorku zostało gruntownie zbadane w warunkach przedklinicznych poprzez serię konwencjonalnych badań farmakologicznych. Obejmowały one analizy toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Uzyskane dane niekliniczne nie wskazują na szczególne zagrożenie dla człowieka podczas stosowania produktu leczniczego Sudafed XyloSpray HA w zalecanych dawkach terapeutycznych.1

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej wykazano, że najniższa toksyczność ostra ksylometazoliny wynosiła 30 mg/kg masy ciała dla psa przy podaniu drogą doustną. U myszy najniższa toksyczność ostra po podaniu dożylnym wynosiła 12,5 mg/kg masy ciała. Wartości te znacznie przekraczają dawki stosowane w warunkach klinicznych.2

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Badania na szczurach

W 3-miesięcznym badaniu toksyczności przeprowadzonym na szczurach, ksylometazolina była podawana drogą doustną w trzech różnych dawkach: 6, 20 i 60 mg/kg/dobę. Tylko w grupie zwierząt otrzymujących najniższą dawkę (6 mg/kg/dobę), które przeżyły badanie, nie odnotowano zmian wywoływanych przez lek. We wszystkich badanych grupach zaobserwowano następujące objawy:3

  • Objawy nadciśnienia – związane z wazokonstrykcyjnym działaniem ksylometazoliny
  • Nieznaczne zmniejszenie ilości przyjmowanych pokarmów – mogące wskazywać na zaburzenia apetytu
  • Zmniejszenie przyrostu masy ciała – będące konsekwencją zmniejszonego poboru pokarmu
  • Zwiększona śmiertelność – szczególnie w grupach otrzymujących wyższe dawki

Badania na psach

W analogicznym 3-miesięcznym badaniu toksyczności przeprowadzonym na psach, ksylometazolina była podawana drogą doustną w dawkach 1, 3 i 10 mg/kg/dobę. Nawet przy najniższej dawce (1 mg/kg/dobę) zaobserwowano niewielkie objawy toksyczne. W grupach otrzymujących najwyższe dawki odnotowano:4

Niezależnie od wielkości zastosowanej dawki, u wszystkich badanych psów stwierdzono zmiany w zapisie elektrokardiograficznym (EKG). W grupie otrzymującej najwyższą dawkę (10 mg/kg/dobę) zaobserwowano dodatkowo zmiany patologiczne w następujących narządach:5

  • Serce – prawdopodobnie związane z działaniem presyjnym substancji
  • Nerki – mogące wynikać z zaburzeń perfuzji nerkowej
  • Wątroba – odzwierciedlone w podwyższonych parametrach wątrobowych
  • Przewód pokarmowy – mogące być związane z niedokrwieniem śluzówki

Zmiany naczyniowe i działanie teratogenne

W badaniach długoterminowych zaobserwowano zależne od dawki zmiany czynnościowe i morfologiczne związane z długotrwałym, wyraźnym zwężeniem naczyń krwionośnych. Efekty te były widoczne podczas stosowania dawek wysokich i śmiertelnych, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.6

W badaniach teratogenności ksylometazolina podawana drogą podskórną myszom i szczurom w dawkach do 7,5 mg/kg/dobę nie wykazywała działania teratogennego. Oznacza to, że substancja ta w badanych dawkach nie powodowała wad rozwojowych u płodów badanych zwierząt.7

Wnioski z badań przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania ksylometazoliny wskazują, że substancja ta wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Efekty toksyczne obserwowane w badaniach na zwierzętach występowały przy dawkach wielokrotnie wyższych niż maksymalne dawki stosowane u ludzi, co wskazuje na wystarczający margines bezpieczeństwa przy stosowaniu produktu Sudafed XyloSpray HA zgodnie z zaleceniami. Nie stwierdzono potencjału genotoksycznego, rakotwórczego ani teratogennego, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania tego produktu leczniczego.8

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl