stężenie maksymalne w osoczu
Stężenie maksymalne w osoczu (Cmax) to najwyższa koncentracja substancji leczniczej osiągana w osoczu krwi po podaniu leku. Jest to kluczowy parametr farmakokinetyczny, będący jednym z głównych wskaźników używanych do oceny profilu leku w organizmie.
Cmax zależy od wielu czynników, takich jak droga podania, dawka, szybkość wchłaniania oraz dystrybucji leku w organizmie. Dla leków podawanych dożylnie stężenie maksymalne występuje zazwyczaj tuż po zakończeniu infuzji, natomiast przy podaniu doustnym jest osiągane po czasie potrzebnym na wchłonięcie w przewodzie pokarmowym.
W praktyce klinicznej monitorowanie stężenia maksymalnego jest istotne dla leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie przekroczenie Cmax może wiązać się z toksycznością, a zbyt niskie wartości mogą skutkować brakiem efektu terapeutycznego. Parametr ten jest często analizowany w badaniach biorównoważności, gdzie porównuje się profile farmakokinetyczne leków generycznych z lekami referencyjnymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Danengo 150 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Danengo 150 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, z szybkim wzrostem stężenia w osoczu (Cmax osiągane w 0,5-2 h) i niską biodostępnością około 6,5% po podaniu doustnym. W okresie pooperacyjnym wchłanianie jest spowolnione, z opóźnionym Cmax do około 6 h, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażeniem perystaltyki. Spożycie posiłków wydłuża czas do Cmax o około 2 h, nie wpływając na biodostępność. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z okresem półtrwania około 11 h u osób starszych, wydłużonym do 12-14 h po wielokrotnym podaniu. U pacjentów z niewydolnością nerek (CrCL 10-50 mL/min) ekspozycja na lek (AUC) wzrasta 2,7- do 6-krotnie, a okres półtrwania ulega wydłużeniu do około 27 h przy CrCL <30 mL/min. Hemodializa usuwa 50-60% dabigatranu w trakcie 4-godzinnej sesji.
acyloglukuronid, biodostępność dabigatranu, ciężka niewydolność nerek, dabigatran eteksylanu mezylan, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia czynności nerek, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, P-glikoproteina, peletki bez otoczki, porażenie perystaltyki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie dabigatranu, stężenie maksymalne w osoczu, substrat CYP2C9, substrat CYP3A4, umiarkowana niewydolność nerek, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wchłanianie dabigatranu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivares 5 mg
Iwabradyna charakteryzuje się korzystnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jej skuteczność kliniczną. Po podaniu doustnym lek jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 22 ng/ml (CV=29%) w ciągu około 1 godziny na czczo, przy dawce 5 mg dwa razy na dobę. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Spożycie pokarmu opóźnia wchłanianie o około 1 godzinę i zwiększa ekspozycję na lek o 20-30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku podczas posiłków. Iwabradyna wiąże się z białkami osocza w około 70%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a głównym aktywnym metabolitem jest pochodna N-demetylowa (S 18982), której ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Lek wykazuje farmakokinetykę liniową w zakresie dawek 0,5-24 mg, a jego efektywny okres półtrwania wynosi około 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę.
biotransformacja wątrobowa, cytochrom P450 3A4, częstość rytmu serca, dostępność biologiczna bezwzględna, efekt pierwszego przejścia, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, inhibitor CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania efektywny, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie maksymalne w osoczu, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gabacol 100 mg
Gabapentyna, podawana doustnie w dawkach 300-800 mg co 8 godzin, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w zakresie 4,02-8,71 μg/ml po 1,6-2,7 godzinach (tmax). Bezwzględna dostępność biologiczna kapsułki 300 mg wynosi około 60%, jednak wykazuje tendencję do zmniejszania się wraz ze wzrostem dawki, co wpływa na nieliniowość farmakokinetyki. Lek nie wiąże się z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji wynosi 57,7 l. Gabapentyna nie jest metabolizowana w organizmie, nie indukuje enzymów wątrobowych cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się wyłącznie przez nerki w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania 5-7 godzin, który nie zależy od dawki. U pacjentów z niewydolnością nerek oraz osób w podeszłym wieku klirens osoczowy i nerkowy gabapentyny jest zmniejszony i koreluje z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawkowania. Gabapentyna jest dializowalna podczas hemodializy.
białko osocza, cytochrom P450, dostępność biologiczna, ekspozycja AUC, farmakokinetyka gabapentyny, gabacol, gabapentyna, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, nieliniowość farmakokinetyczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza wątrobowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie doustne, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Entekavir Adamed 1 mg
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmₐₓ) po 0,5-1,5 godziny. Biodostępność wynosi co najmniej 70%, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,1-1 mg. W stanie równowagi farmakokinetycznej (po 6-10 dniach) Cmₐₓ i Cmin dla dawki 0,5 mg wynoszą odpowiednio 4,2 i 0,3 ng/ml, a dla dawki 1 mg – 8,2 i 0,5 ng/ml. Entekawir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~13%), nie ulega istotnemu metabolizmowi przez CYP450, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z około 75% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi 128-149 godzin, a kumulacja przy dawkowaniu raz na dobę jest około 2-krotna. Podanie leku z posiłkiem tłuszczowym opóźnia wchłanianie i zmniejsza Cmₐₓ o 44-46% oraz AUC o 18-20%, co może mieć znaczenie u pacjentów opornych na terapię lamiwudyną.
analog nukleozydu, AUC, biodostępność leku, cyklosporyna A, cytochrom P450, dializa otrzewnowa, efektywny okres półtrwania, entekawir, farmakokinetyka leku, glukuronidy i siarczany, HBeAg, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lamiwudyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, równowaga farmakokinetyczna, stężenie maksymalne w osoczu, takrolimus, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, wysokotłuszczowy posiłek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Pharmascience 500 mg
Abirateronu octan, po podaniu doustnym na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmₐₓ) w około 2 godziny, wykazując wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l), co wskazuje na szeroką dystrybucję w tkankach obwodowych. Biotransformacja leku zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania licznych metabolitów, z których dwa główne (abirateronu siarczan i N-tlenek abirateronu siarczan) stanowią po około 43% całkowitej promieniotwórczości. Średni okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 15 godzin. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (~88% dawki, z czego 55% to niezmieniony abirateronu octan, a 22% to abirateron) oraz w mniejszym stopniu przez mocz (~5% dawki). Podawanie leku z pokarmem, zwłaszcza bogatym w tłuszcze, może zwiększyć AUC nawet 10-krotnie i Cmₐₓ do 17-krotnie, co ze względu na dużą zmienność biodostępności, wymaga stosowania abirateronu octanu na czczo (co najmniej 2 godziny po posiłku i 1 godzinę przed kolejnym). Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.
abirateronu siarczan, biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja Childa-Pugha, krańcowe stadium choroby nerek, łagodne zaburzenia czynności wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rak gruczołu krokowego, stężenie maksymalne w osoczu, sulfuryzacja, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Kwas folinowy – Właściwości farmakokinetyczne
Kwas folinowy (5-formylotetrahydrofolian), stosowany w postaci folinianu wapnia, wykazuje wysoką biodostępność po podaniu domięśniowym, porównywalną z dożylną, choć Cmax jest niższe. Maksymalne stężenie substancji macierzystej osiągane jest szybko, w ciągu 10 minut po podaniu dożylnym. Po dawce 25 mg AUC dla aktywnego enancjomeru L-5-formylotetrahydrofolianu wynosi 28,4 ± 3,5 mg×min/l, natomiast dla głównego metabolitu 5-metylo-THF 129 ± 112 mg×min/l. W surowicy stężenie nieaktywnego izomeru D przewyższa stężenie formy aktywnej L. Biotransformacja zachodzi głównie w wątrobie i błonie śluzowej jelita, a okres półtrwania eliminacyjnego formy L wynosi 32-35 minut, podczas gdy forma D utrzymuje się znacznie dłużej (352-485 minut). Całkowity okres półtrwania aktywnych metabolitów to około 6 godzin, niezależnie od drogi podania (i.v. lub i.m.).
5-formylotetrahydrofolian, 5-metylo-THF, biodostępność układowa, biotransformacja, błona śluzowa jelita, droga nerkowa, folinian wapnia, kwas 5-metylotetrahydrofoliowy, kwas D/L-5-formylo-tetrahydrofoliowy, kwas folinowy, kwas foliowy, L-5-formylo-THF, L-5-formylotetrahydrofolian, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu - Leksykon substancji czynnych
Empagliflozyna – Właściwości farmakokinetyczne
Empagliflozyna, podawana doustnie w dawkach 10 mg i 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax około 1,5 godziny oraz liniową farmakokinetyką względem dawki i czasu. W stanie stacjonarnym AUC wynosi 1870 nmol*h/l (10 mg) i 4740 nmol*h/l (25 mg), a Cmax odpowiednio 259 nmol/l i 687 nmol/l. Lek wykazuje pozorną objętość dystrybucji 73,8 l, wiązanie z białkami osocza na poziomie 86% oraz przenikanie do erytrocytów około 37%. Metabolizm empagliflozyny odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (enzymy UGT2B7, UGT1A3, UGT1A8, UGT1A9), a okres półtrwania eliminacji wynosi 12,4 godziny. Klirens pozorny po podaniu doustnym to 10,6 l/godz, z akumulacją do 22% w stanie stacjonarnym osiąganym po piątej dawce. Eliminacja zachodzi głównie przez mocz (54%) i kał (41%), z dużym udziałem niezmienionego leku.
cukrzyca typu 2, dysfagia, empagliflozyna, farmakodynamika empagliflozyny, farmakokinetyka liniowa, klasyfikacja Childa-Pugha, koniugat kwasu glukuronowego, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie maksymalne w osoczu, urydyno-difosfo-glukuronylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Viatris 50 mg
Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 0,5-3 godziny oraz proporcjonalną ekspozycję (AUCτ) w zakresie dawek 25-120 mg podawanych dwa razy na dobę. Biodostępność leku nie jest klinicznie istotnie modyfikowana przez posiłki, mimo wzrostu AUC o 14-21% po spożyciu posiłków bogatotłuszczowych lub ubogotłuszczowych. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (2505 l, CV% 93%) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%). Metabolizm dazatynibu jest intensywny, głównie przez izoenzym CYP3A4, a metabolity nie mają istotnego wpływu na działanie farmakologiczne. Okres półtrwania wynosi 3-5 godzin, a klirens po podaniu doustnym to 363,8 l/godz. (CV% 81,3%). Eliminacja odbywa się głównie przez kał (85% dawki), z minimalnym wydalaniem nerkowym (4%).
ADME, biodostępność leku, biotransformacja leku, chromosom Filadelfia, CYP3A4, dazatynib, farmakokinetyka populacyjna, klirens pozorny, lek przeciwnowotworowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr farmakokinetyczny, proporcjonalność ekspozycji, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie maksymalne w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna, znakowanie izotopowe leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fulvestrant Pharmascience 250 mg/5 ml
Fulwestrant, podawany domięśniowo w dawce 500 mg (roztwór 250 mg/5 ml), charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 25,1 ng/ml po 5 dniach oraz stabilnymi wartościami ekspozycji (AUC 475 ng·dni/ml, Cmin 16,3 ng/ml) w stanie stacjonarnym. Lek wykazuje rozległą dystrybucję w tkankach (Vdss 3-5 l/kg) oraz wysokie (99%) wiązanie z białkami osocza, głównie frakcjami lipoprotein (VLDL, LDL, HDL). Metabolizm fulwestrantu przebiega wieloetapowo, z udziałem CYP3A4 oraz innych enzymów pozacytochromowych, a eliminacja odbywa się głównie z kałem, z klirensem około 11 ml/min/kg i długim okresem półtrwania około 50 dni. Farmakokinetyka jest proporcjonalna do dawki w zakresie 50-500 mg, a badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic w parametrach u pacjentek o różnym wieku, masie ciała, rasie oraz przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek.
CYP 3A4, HDL, klirens leku, LDL, objętość dystrybucji leku, okres półtrwania leku, przedwczesne dojrzewanie płciowe, SHBP, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, VLDL, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z kałem, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół McCune-Albrighta, zwiększenie AUC - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 15 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek wykazuje znaczną dystrybucję w tkankach (objętość dystrybucji około 134 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%, głównie albuminy). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony do około 10% dawki, głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Główne metabolity to N-demetylowane pochodne (około 50% mniej aktywne) oraz pochodne laktonowe (klinicznie nieaktywne). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (około 90% w postaci niezmienionej z kałem) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (około 5% z moczem). Farmakokinetyka jest liniowa i stabilna przy wielokrotnym podawaniu, a wychwyt przez hepatocyty odbywa się za pośrednictwem transportera OATP-C.
ABCG2, AUC, BCRP, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, biotransformacja rozuwastatyny, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dysfunkcja nerek, dysfunkcja wątroby, dyslipidemia, eliminacja wątrobowa, genotyp, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, LDL-C, liniowość farmakokinetyki, N-demetylowane pochodne, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne laktonowe, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, transporter OATP-C, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy - Leksykon substancji czynnych
Nintedanib – Właściwości farmakokinetyczne
Nintedanib wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się niską bezwzględną biodostępnością wynoszącą 4,69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, co jest wynikiem efektu nośnikowego i intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w czasie 2-4 godzin (zakres 0,5-8 h), a stan stacjonarny stężenia leku uzyskuje się w ciągu tygodnia. Nintedanib wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (Vss = 1050 L), co wskazuje na szerokie rozmieszczenie w tkankach. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm hydrolityczny i wydalanie z żółcią i kałem (93,4% dawki), z minimalnym udziałem wydalania nerkowego (0,05% dawki po podaniu doustnym). Końcowy okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, a kumulacja po wielokrotnym podaniu jest niewielka (1,04-krotność dla Cmax i 1,38-krotność dla AUC). Spożycie posiłku zwiększa ekspozycję na lek o około 20% i opóźnia czas osiągnięcia Cmax do około 4 godzin.
aminotransferazy wątrobowe, białko oporności raka piersi, choroba śródmiąższowa płuc, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka nintedanibu, glikoproteina p, hydroliza esterazowa, idiopatyczne włóknienie płuc, klirens osoczowy, łagodne zaburzenie czynności wątroby, niedrobnokomórkowy rak płuca, proporcjonalność dawki, skala Child-Pugh, stabilność farmaceutyczna, stężenie maksymalne w osoczu, UDP-glukuronosyltransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zależność ekspozycja-odpowiedź, zmienność międzyosobnicza