Właściwości farmakokinetyczne
Anzorin 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Anzorin (olanzapina)

Olanzapina w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Anzorin, 5 mg) wykazuje biorównoważność w stosunku do olanzapiny w postaci tabletek powlekanych. Zarówno szybkość jak i stopień wchłaniania są zbliżone w obu postaciach, co umożliwia ich zamienne stosowanie w praktyce klinicznej.¹

Wchłanianie

Olanzapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Stężenia maksymalne w osoczu osiąga w ciągu 5-8 godzin po podaniu. Istotne jest, że obecność pokarmu nie wpływa na proces wchłaniania leku, co zwiększa wygodę stosowania. Należy zauważyć, że bezwzględna dostępność biologiczna olanzapiny po podaniu doustnym nie była bezpośrednio porównywana z podaniem dożylnym.²

Dystrybucja

W zakresie dystrybucji olanzapina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 93%. Wiązanie to dotyczy stężeń leku w zakresie od około 7 do około 1000 ng/ml. W osoczu olanzapina wiąże się głównie z dwoma typami białek: albuminami oraz α₁-kwaśną glikoproteiną.³

Metabolizm

Metabolizm olanzapiny zachodzi głównie w wątrobie poprzez dwa mechanizmy: sprzęganie i utlenianie. Głównym metabolitem występującym w krwiobiegu jest 10-N-glukuronid, który ze względu na swoją strukturę nie przenika przez barierę krew-mózg. W tworzeniu innych metabolitów uczestniczą cytochromy P450-CYP1A2 oraz P450-2D6, które odpowiadają za powstawanie metabolitów N-demetylowego i 2-hydroksymetylowego. Warto podkreślić, że w badaniach na zwierzętach metabolity te wykazały znamiennie mniejszą aktywność in vivo w porównaniu do związku macierzystego. Aktywność farmakologiczna preparatu zależy więc głównie od samej olanzapiny, a nie od jej metabolitów.⁴

Eliminacja

Po podaniu doustnym, średni okres półtrwania olanzapiny w końcowej fazie eliminacji u zdrowych osób wykazuje zróżnicowanie w zależności od wieku i płci.⁵

Wpływ czynników demograficznych na farmakokinetykę olanzapiny

Wpływ wieku

U zdrowych osób w podeszłym wieku (65 lat i starszych) obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania olanzapiny do 51,8 godzin, w porównaniu z 33,8 godzin u młodszych osób. Równocześnie klirens leku jest zmniejszony (17,5 l/h w porównaniu do 18,2 l/h u osób młodszych). Pomimo tych różnic, zmienność parametrów farmakokinetycznych u osób starszych mieści się w granicach obserwowanych u osób młodszych. W badaniach klinicznych z udziałem 44 pacjentów ze schizofrenią w wieku powyżej 65 lat, którzy otrzymywali olanzapinę w dawkach od 5 do 20 mg/dobę, nie zaobserwowano szczególnego profilu działań niepożądanych związanego z wiekiem.^{65 lat podawanie olanzapiny w dawkach od 5 do 20 mg/dobę nie było związane z żadnym szczególnym profilem działań niepożądanych.”>6}

Wpływ płci

Płeć również wpływa na parametry farmakokinetyczne olanzapiny. U kobiet średni okres półtrwania w fazie eliminacji jest nieco dłuższy niż u mężczyzn (36,7 godzin w porównaniu do 32,3 godzin). Klirens leku jest u kobiet mniejszy i wynosi 18,9 l/h, podczas gdy u mężczyzn 27,3 l/h. Pomimo tych różnic, profil bezpieczeństwa olanzapiny w dawkach 5-20 mg jest porównywalny zarówno w grupie kobiet (n = 467), jak i mężczyzn (n = 869).⁷

Wpływ palenia tytoniu

Palenie tytoniu istotnie modyfikuje farmakokinetykę olanzapiny. U osób niepalących średni okres półtrwania w fazie eliminacji leku jest wydłużony do 38,6 godzin, w porównaniu do 30,4 godzin u osób palących. Ponadto klirens leku u osób niepalących jest mniejszy (18,6 l/h) niż u osób palących (27,7 l/h). Mechanizm tego zjawiska wiąże się prawdopodobnie z indukcją enzymów metabolizujących lek przez składniki dymu tytoniowego.⁸

Podsumowując wpływ czynników demograficznych, klirens osoczowy olanzapiny jest mniejszy u osób w podeszłym wieku niż u osób młodszych, mniejszy u kobiet niż u mężczyzn oraz mniejszy u osób niepalących niż u palących. Jednak zakres wpływu wieku, płci lub palenia tytoniu na klirens olanzapiny i na okres półtrwania należy uznać za mały w porównaniu z ogólną zmiennością osobniczą parametrów farmakokinetycznych.⁹

Wpływ rasy

W badaniach farmakokinetycznych z udziałem osób rasy kaukaskiej, Japończyków oraz Chińczyków nie stwierdzono istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych olanzapiny pomiędzy tymi trzema populacjami. Oznacza to, że rasa nie jest czynnikiem istotnie wpływającym na farmakokinetykę tego leku.¹⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) w porównaniu ze zdrowymi osobami, nie stwierdzono znamiennych różnic w średnim okresie półtrwania w fazie eliminacji olanzapiny. U pacjentów z niewydolnością nerek okres półtrwania wynosił 37,7 godzin, a u osób zdrowych 32,4 godziny. Również klirens leku nie wykazywał istotnych różnic: 21,2 l/h u pacjentów z niewydolnością nerek i 25,0 l/h u osób zdrowych. Badania bilansu masy wykazały, że około 57% znakowanej radioaktywnie olanzapiny występowało w moczu, głównie w postaci metabolitów, co tłumaczy brak konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.<sup data-drug="Anzorin" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 11

Zaburzenia czynności wątroby

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę olanzapiny badano u 6 osób z klinicznie istotną marskością wątroby (stopień A (n = 5) i B (n = 1) według klasyfikacji Child-Pugh). W badaniu tym wykazano jedynie niewielki wpływ zaburzeń czynności wątroby na parametry farmakokinetyczne olanzapiny po podaniu doustnym (pojedyncza dawka 2,5-7,5 mg). U osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby obserwowano niewielkie zwiększenie klirensu ogólnoustrojowego i krótszy okres półtrwania w fazie eliminacji w porównaniu z osobami bez zaburzeń czynności wątroby (n = 3). Należy jednak zwrócić uwagę, że w grupie osób z marskością wątroby było więcej osób palących tytoń (4/6; 67%) niż w grupie kontrolnej (0/3; 0%), co mogło wpłynąć na wyniki badania ze względu na indukcyjny wpływ palenia na metabolizm olanzapiny.¹²

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka olanzapiny u młodzieży (w wieku od 13 do 17 lat) jest generalnie podobna do obserwowanej u osób dorosłych. Jednakże w badaniach klinicznych średnia ekspozycja na olanzapinę była o około 27% większa u młodzieży niż u dorosłych. Ta różnica może wynikać z odmiennych cech demograficznych między tymi grupami. W grupie młodzieży odnotowano mniejszą średnią masę ciała oraz mniejszą liczbę osób palących w porównaniu z grupą dorosłych. Czynniki te mogą przyczyniać się do zwiększonej ekspozycji na lek obserwowanej u młodzieży.¹³

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych olanzapiny