Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Anzorin 5 mg

Podczas stosowania olanzapiny, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. W tym okresie niezbędne jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta w celu oceny skuteczności leczenia oraz potencjalnych działań niepożądanych.¹

Przeciwwskazania przy otępieniu i zaburzeniach psychotycznych u osób starszych

Olanzapina nie jest wskazana w leczeniu pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem. Badania kliniczne wykazały zwiększoną śmiertelność oraz podwyższone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych w tej grupie pacjentów. W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych przeprowadzonych wśród osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, stwierdzono dwukrotny wzrost śmiertelności u pacjentów przyjmujących olanzapinę w porównaniu do grupy placebo (3,5% vs 1,5%).²

Zidentyfikowano następujące czynniki ryzyka zwiększonej śmiertelności u pacjentów stosujących olanzapinę:

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• sedacja
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (w tym zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin

Należy podkreślić, że nawet przy braku powyższych czynników ryzyka, śmiertelność była wyższa w grupie otrzymującej olanzapinę niż w grupie placebo.^{Choroba Parkinsona}

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy wywołanej przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych zgłaszano bardzo często nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, występujące częściej niż w grupie placebo. Co istotne, olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych u tej grupy pacjentów.⁵

W badaniach dotyczących stosowania olanzapiny u pacjentów z chorobą Parkinsona wymagane było, aby stan pacjentów był stabilny przy najmniejszej skutecznej dawce leków przeciwparkinsonowych (agonistów dopaminy). Podczas całego badania pacjenci przyjmowali te same leki w stałych dawkach. Podawanie olanzapiny rozpoczynano od dawki 2,5 mg/dobę, którą następnie zwiększano maksymalnie do 15 mg/dobę według decyzji lekarza prowadzącego.⁶

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny to stan potencjalnie zagrażający życiu, związany ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny. Rzadko zgłaszano przypadki ZZN związane z podawaniem olanzapiny. Kliniczne objawy tego zespołu obejmują:⁷

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego:
  • niemiarowe tętno
  • wahania ciśnienia tętniczego krwi
  • tachykardia
  • obfite pocenie się
  • zaburzenia rytmu serca

Dodatkowo mogą wystąpić: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatyninowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę.⁸

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano wystąpienie hiperglikemii i/lub rozwój albo nasilenie objawów cukrzycy, czasami przebiegających z kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym przypadki śmiertelne. U niektórych pacjentów odnotowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym do tych zaburzeń.⁹

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjentów zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego:

• pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia
• kontrola po 12 tygodniach od rozpoczęcia terapii olanzapiną
• następnie badania raz w roku

Pacjentów otrzymujących olanzapinę należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii, takich jak: nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie oraz osłabienie. Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka predysponującymi do cukrzycy wymagają regularnej kontroli glikemii.¹⁰

Zaleca się regularną kontrolę masy ciała według następującego schematu:

• przed rozpoczęciem leczenia
• 4 tygodnie po rozpoczęciu leczenia
• 8 tygodni po rozpoczęciu leczenia
• 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia
• następnie raz na kwartał

¹¹

Zmiany stężenia lipidów

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. W przypadku wystąpienia takich zmian należy zastosować odpowiednie leczenie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami przemiany lipidów oraz u osób, u których występują czynniki ryzyka rozwoju takich zaburzeń.¹²

U pacjentów otrzymujących olanzapinę należy regularnie kontrolować stężenie lipidów:

• przed rozpoczęciem leczenia
• 12 tygodni po rozpoczęciu leczenia
• następnie co 5 lat

¹³

Aktywność antycholinergiczna

Olanzapina wykazuje aktywność antycholinergiczną in vitro, jednak w badaniach klinicznych obserwowano małą częstość występowania objawów z nią związanych. Ponieważ doświadczenie kliniczne związane ze stosowaniem olanzapiny u pacjentów z chorobami współistniejącymi jest ograniczone, należy zachować ostrożność przepisując lek pacjentom z:¹⁴

• przerostem gruczołu krokowego
• niedrożnością porażenną jelit
• podobnymi schorzeniami związanymi z układem cholinergicznym

Wpływ na czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT), zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność i prowadzić regularne badania kontrolne u pacjentów z:¹⁵

• zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT
• objawami podmiotowymi i przedmiotowymi niewydolności wątroby
• uprzednio stwierdzoną ograniczoną czynnościową rezerwą wątroby
• jednocześnie stosujących leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym

W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby, w tym uszkodzenia wątroby typu wątrobowokomórkowego, związanego z zastojem żółci lub mieszanego, należy przerwać leczenie olanzapiną.¹⁶

Neutropenia

Należy zachować ostrożność u pacjentów z obniżoną liczbą leukocytów i/lub neutrofili z jakiejkolwiek przyczyny, a także u:¹⁷

• pacjentów przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię
• pacjentów z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku kostnego w wywiadzie
• pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku kostnego spowodowanym przez współistniejącą chorobę, radioterapię lub chemioterapię
• pacjentów z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną

Często zgłaszano występowanie neutropenii u pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem.¹⁸

Przerwanie leczenia

Rzadko (≥0,01% i <0,1%) zgłaszano ostre objawy, takie jak pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty, po nagłym przerwaniu leczenia olanzapiną.¹⁹

Odstęp QT

W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF<500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (0,1% do 1%) u pacjentów leczonych olanzapiną. Nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania kardiologicznych zdarzeń niepożądanych w porównaniu z placebo.²⁰

Należy zachować ostrożność zalecając jednoczesne stosowanie olanzapiny i innych leków wydłużających odstęp QTc, zwłaszcza u:²¹

• pacjentów w podeszłym wieku
• pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• pacjentów z zastoinową niewydolnością serca
• pacjentów z przerostem mięśnia sercowego
• pacjentów ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi

Zakrzep z zatorami w układzie żylnym

Niezbyt często (≥0,1% i <1%) zgłaszano występowanie zakrzepu z zatorami w układzie żylnym podczas leczenia olanzapiną. Nie ustalono przyczynowego związku między tymi przypadkami a terapią olanzapiną, jednak należy pamiętać, że pacjenci ze schizofrenią często mają nabyte czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.²²

Należy określić wszystkie możliwe czynniki ryzyka zakrzepicy żylnej, takie jak unieruchomienie pacjenta, i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Ze względu na działanie olanzapiny głównie na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność podczas jej jednoczesnego stosowania z innymi lekami działającymi ośrodkowo oraz z alkoholem. Ponieważ olanzapina wykazuje antagonizm dopaminowy in vitro, może ona działać antagonistycznie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.²³

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub poddanych czynnikom mogącym obniżyć próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano występowanie napadów drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości tych przypadków odnotowano wcześniejsze napady drgawek lub obecność czynników ryzyka ich wystąpienia.²⁴

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających do 1 roku, dyskinezy późne występowały ze statystycznie istotnie mniejszą częstością u pacjentów leczonych olanzapiną. Należy jednak pamiętać, że ryzyko późnych dyskinez wzrasta wraz z czasem trwania leczenia. W przypadku wystąpienia objawów dyskinez późnych u pacjenta przyjmującego olanzapinę należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia. Objawy te mogą przejściowo ulec zaostrzeniu lub mogą nawet pojawić się dopiero po zakończeniu terapii.²⁵

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych olanzapiny rzadko obserwowano niedociśnienie ortostatyczne u pacjentów w podeszłym wieku. Zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65 roku życia.²⁶

Nagły zgon sercowy

W raportach dotyczących stosowania olanzapiny po wprowadzeniu jej do obrotu zgłaszano występowanie nagłych zgonów sercowych u pacjentów leczonych tym lekiem. W retrospektywnym, obserwacyjnym badaniu kohortowym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. Badanie wykazało, że ryzyko to dla olanzapiny było porównywalne z ryzykiem dla innych atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w analizie zbiorczej.²⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. W badaniach z udziałem pacjentów w wieku od 13 do 17 lat obserwowano różne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych oraz zwiększenie stężenia prolaktyny.²⁸

Fenyloalanina

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Anzorin zawierają aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Każda tabletka 5 mg zawiera 1,5 mg aspartamu. Substancja ta może być niebezpieczna dla osób chorych na fenyloketonurię.²⁹

Zawartość sodu

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.³⁰