Właściwości farmakokinetyczne
Exicyt 1,5 mg

Charakterystyka farmakokinetyczna cytyzinikliny

Cytyzyniklina (dawniej znana jako cytyzyna) jest substancją czynną produktu leczniczego Exicyt (1,5 mg, tabletki powlekane). Właściwości farmakokinetyczne tego związku zostały zbadane zarówno w modelach zwierzęcych, jak i u ludzi, co pozwoliło na określenie jego profilu wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji z organizmu.¹

Farmakokinetyka u zwierząt

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły istotnych informacji dotyczących zachowania się cytyzinikliny w organizmie. W przypadku myszy po podaniu doustnym dawki 2 mg/kg masy ciała zaobserwowano, że wchłonięciu ulegało 42% podanej dawki. Maksymalne stężenie cytyzinikliny we krwi osiągane było po 120 minutach od podania, a w ciągu doby 18% dawki było wydalane z moczem.²

Po podaniu dożylnym ustalono, że okres półtrwania cytyzinikliny wynosi 200 minut. W ciągu 24 godzin od dożylnego podania leku prawie 1/3 dawki ulegała wydaleniu z moczem, natomiast 3% dawki w ciągu 6 godzin wydalano z kałem. Najwyższe stężenia substancji czynnej obserwowano w wątrobie, nadnerczach i nerkach. Interesującym odkryciem było to, że stężenie cytyzinikliny w żółci po podaniu dożylnym było aż 200 razy wyższe niż we krwi, co wskazuje na znaczącą rolę dróg żółciowych w eliminacji tego związku.³

W badaniach z wykorzystaniem przezskórnej drogi podania u królików zaobserwowano dwufazowy profil stężenia cytyzinikliny we krwi. Pierwsza faza trwała 24 godziny i charakteryzowała się dwukrotnie wyższą szybkością wchłaniania oraz wyższym stężeniem leku we krwi w porównaniu z drugą fazą, która utrzymywała się przez kolejne 3 dni. Oznaczono również objętość dystrybucji (Vd) u królików, która wynosiła 6,21 L/kg masy ciała po podaniu doustnym oraz 1,02 L/kg masy ciała po podaniu dożylnym.⁴

Badania na szczurach wykazały, że po podaniu podskórnym cytyzinikliny w dawce 1 mg/kg masy ciała, jej stężenie we krwi osiągało wartość 516 ng/mL, natomiast stężenie w mózgu wynosiło 145 ng/mL. Oznacza to, że stężenie w mózgu stanowiło mniej niż 30% stężenia we krwi. Jest to istotna różnica w porównaniu z nikotyną, dla której w podobnych warunkach eksperymentalnych stężenie w mózgu stanowiło aż 65% stężenia we krwi.⁵

Farmakokinetyka u ludzi

Właściwości farmakokinetyczne cytyzinikliny u ludzi zostały zbadane w populacji 36 zdrowych ochotników po podaniu pojedynczej dawki doustnej produktu zawierającego 1,5 mg substancji czynnej.⁶

Wchłanianie

Po podaniu doustnym cytyzyniklina szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 15,55 ng/mL i było osiągane po średnio 0,92 godziny od przyjęcia leku. Wpływ pokarmu na ekspozycję organizmu na cytyzynikliny nie został określony.⁷

Metabolizm

Cytyzyniklina podlega niewielkiemu metabolizmowi w organizmie ludzkim. Szczegółowe szlaki metaboliczne oraz enzymy zaangażowane w ten proces nie zostały dokładnie opisane.⁸

Eliminacja

Główną drogą eliminacji cytyzinikliny z organizmu jest wydalanie nerkowe. Aż 64% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 24 godzin. Średni okres półtrwania substancji w osoczu wynosi około 4 godziny. Średni czas przebywania leku w organizmie (ang. mean residence time, MRT) został określony na około 6 godzin.⁹

Szczególne grupy pacjentów

Brak jest danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych cytyzinikliny u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby. Zważywszy na istotną rolę nerek w eliminacji leku oraz wysokie stężenia substancji obserwowane w wątrobie w badaniach na zwierzętach, można przypuszczać, że zaburzenia funkcji tych narządów mogą wpływać na profil farmakokinetyczny cytyzinikliny, jednak wymaga to dalszych badań klinicznych.¹⁰