zaprzestanie palenia
Wskazanie

Zaprzestanie palenia (rzucenie palenia) to proces odstawienia wyrobów tytoniowych, mający na celu zakończenie nałogu nikotynowego. Jest to jedno z najważniejszych działań prozdrowotnych, ponieważ palenie tytoniu stanowi główną przyczynę przedwczesnych zgonów, chorób układu sercowo-naczyniowego, nowotworów oraz przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Uzależnienie od nikotyny ma charakter zarówno fizyczny, jak i psychiczny, co sprawia, że zaprzestanie palenia jest procesem złożonym i często wymaga wielokrotnych prób. Objawy zespołu odstawienia nikotyny obejmują: silne pragnienie zapalenia, drażliwość, niepokój, trudności z koncentracją, zwiększony apetyt oraz zaburzenia snu. Objawy te są najsilniejsze w pierwszych 2-3 tygodniach od zaprzestania palenia.

W farmakoterapii wspomagającej rzucenie palenia stosuje się w Polsce kilka grup leków. Nikotynowa terapia zastępcza dostępna jest w postaci plastrów (Nicopatch, Nicorette, Niquitin), gum do żucia (Nicorette, Niquitin), tabletek podjęzykowych (Nicorette), pastylek (Niquitin) oraz inhalatorów (Nicorette). Z leków nienikotynowych stosuje się wareniklinę (Champix) – częściowego agonistę receptorów nikotynowych oraz bupropion (Zyban) – lek przeciwdepresyjny hamujący wychwyt zwrotny dopaminy i noradrenaliny.

Największą trudnością w leczeniu uzależnienia od nikotyny jest wysoki odsetek nawrotów. Około 70-80% osób próbujących rzucić palenie wraca do nałogu w ciągu roku. Dlatego kluczowe jest połączenie farmakoterapii z interwencjami behawioralnymi i wsparciem psychologicznym. Innym wyzwaniem jest niska motywacja pacjentów oraz niedostateczne wykorzystanie dostępnych metod leczenia – szacuje się, że tylko około 30% osób próbujących rzucić palenie korzysta z farmakoterapii, mimo że znacząco zwiększa ona szanse na sukces.

Istotną rolę w procesie zaprzestania palenia odgrywa również lekarz, który powinien stosować tzw. minimalną interwencję antynikotynową (zasada 5xP: Pytaj o palenie, Poradź rzucenie palenia, Pamiętaj o ocenie motywacji, Pomóż rzucić palenie, Planuj wizyty kontrolne). Skuteczność terapii znacząco wzrasta, gdy stosuje się kombinację różnych metod wsparcia jednocześnie.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl