wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlekła choroba zapalna jelit o podłożu autoimmunologicznym, charakteryzująca się nawracającymi epizodami zapalenia błony śluzowej jelita grubego. Proces zapalny obejmuje warstwę śluzową i podśluzową, zazwyczaj rozpoczyna się w odbytnicy i rozprzestrzenia się proksymalnie, w sposób ciągły na pozostałe odcinki jelita grubego.
Etiologia WZJG nie jest w pełni poznana, jednak w jej patogenezie istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne, środowiskowe oraz zaburzenia mikrobioty jelitowej prowadzące do nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej. Choroba najczęściej ujawnia się między 15. a 30. rokiem życia, z drugim szczytem zachorowań po 60. roku życia.
Klinicznie WZJG manifestuje się krwawą biegunką, bólami brzucha, uczuciem parcia na stolec oraz ogólnymi objawami, takimi jak osłabienie czy utrata masy ciała. Ciężkość objawów koreluje z zasięgiem i nasileniem zmian zapalnych. Poza jelitem grubym mogą występować manifestacje pozajelitowe dotyczące stawów, skóry, oczu czy dróg żółciowych.
Diagnostyka opiera się na badaniach endoskopowych (kolonoskopia z pobraniem wycinków), badaniach laboratoryjnych oraz obrazowych. Leczenie jest wielokierunkowe i obejmuje farmakoterapię (aminosalicylany, kortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leki biologiczne), a w przypadkach opornych na leczenie lub powikłań – interwencję chirurgiczną. Długotrwały przebieg WZJG wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka jelita grubego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nurofen dla dzieci Junior truskawkowy
Lek Nurofen dla dzieci Junior truskawkowy, zawierający ibuprofen, powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, chorobami tkanki łącznej, zaburzeniami metabolizmu porfiryn, chorobami przewodu pokarmowego (w tym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Crohna), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób po dużych zabiegach chirurgicznych oraz u pacjentów z alergiami i chorobami układu oddechowego. U osób starszych istnieje zwiększone ryzyko powikłań, zwłaszcza krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji. Ibuprofen może maskować objawy infekcji, co wymaga monitorowania przebiegu choroby i konsultacji lekarskiej w przypadku utrzymujących się lub nasilających objawów. Ryzyko krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego wzrasta wraz z dawką, u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz u osób w podeszłym wieku, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz rozważenie terapii osłonowej (mizoprostol, inhibitory pompy protonowej) u pacjentów z grup ryzyka.
agregacja trombocytów, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, ból głowy z nadużywania leków, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitory COX-2, inhibitory pompy protonowej, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, katar sienny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, nerki, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, polipy nosa, porfiria ostra przerywana, porfiryny, przewlekłe choroby zapalne jelit, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wątroba, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atywia Daily
Przed rozpoczęciem terapii produktem Atywia Daily (etynyloestradiol 0,03 mg + dienogest 2 mg) konieczna jest szczegółowa ocena stanu zdrowia pacjentki oraz omówienie zasadności stosowania, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Produkt zwiększa ryzyko ŻChZZ 1,6-krotnie w porównaniu do antykoncepcji bezhormonalnej, z częstością 8-11 przypadków na 10 000 kobiet rocznie (w porównaniu do 6 przypadków na 10 000 dla preparatów z lewonorgestrelem). Ryzyko jest najwyższe w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Przeciwwskazaniem do stosowania są m.in. stany po zakrzepicy, otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz inne choroby predysponujące do zakrzepicy. Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy i konieczności natychmiastowej konsultacji lekarskiej w przypadku ich wystąpienia. Ponadto, stosowanie Atywia Daily wiąże się ze zwiększonym ryzykiem tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych (np. zawał mięśnia sercowego, udar), szczególnie u kobiet z czynnikami ryzyka takimi jak palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, migrena z aurą czy wiek >35 lat.
anemia sierpowatokrwinkowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, dienogest, etynyloestradiol, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, krwawienie śródcykliczne, krwioplucie, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, otoskleroza, otyłość, padaczka, pląsawica Sydenhama, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, rak wątroby, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, włókniakomięśniak macicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wskaźnik masy ciała, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Areplex 75 mg
Klopidogrel, substancja czynna leku Areplex (tabletki powlekane 75 mg), był szeroko badany u ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 leczonych było przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest krwawienie, które najczęściej występuje w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3% zarówno dla klopidogrelu, jak i ASA, z podobnym odsetkiem ciężkich krwawień. W badaniach CURE, CLARITY, COMMIT i ACTIVE-A odnotowano wzrost ryzyka krwawień przy terapii skojarzonej klopidogrel + ASA, zwłaszcza w przewodzie pokarmowym (3,5% vs 1,8%) oraz krwawieniach wewnątrzczaszkowych (1,4% vs 0,8%), jednak bez istotnego wzrostu krwawień śmiertelnych. Intensywne leczenie przeciwpłytkowe trzema lekami (ASA + klopidogrel + dipirydamol) po udarze niedokrwiennym zwiększało ryzyko krwawień (OR 2,54, 95% CI 2,05-3,16, p<0,0001).
agranulocytoza, autoimmunologiczny zespół insulinowy, choroba posurowicza, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, granulocytopenia, hemofilia nabyta A, hipoglikemia, klopidogrel, krwawienie, krwawienie dostawowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie fibrynolityczne, leczenie przeciwpłytkowe, leukopenia, limfocytowe zapalenie jelita grubego, liszaj płaski, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pomostowanie tętnic wieńcowych, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, stan splątania, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar niedokrwienny mózgu, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Dawkowanie i sposób podawania
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy) jest podstawowym lekiem w terapii chorób zapalnych jelit, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz choroba Leśniowskiego-Crohna. Dawkowanie mesalazyny u dorosłych w fazie zaostrzenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wynosi od 2 do 4,5 g na dobę, podawane w 3-4 dawkach podzielonych, natomiast w fazie remisji co najmniej 2 g/dobę. W chorobie Leśniowskiego-Crohna dawka maksymalna w fazie ostrej to 4,5 g/dobę, a w remisji do 3 g/dobę. Tabletki dojelitowe o przedłużonym uwalnianiu (Mezavant) stosuje się w dawkach 2,4-4,8 g raz na dobę w fazie ostrej i 2,4 g w fazie remisji. Czopki doodbytnicze (np. Crohnax 250 mg, Salofalk 500 mg i 1 g) oraz zawiesiny doodbytnicze (Salofalk 4 g/60 ml) stosuje się miejscowo, z dawkowaniem dostosowanym do fazy choroby i mocy preparatu. U dzieci powyżej 6 lat dawki ustala się indywidualnie, z maksymalną dawką do 75 mg/kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 4 g/dobę w fazie ostrej i 2 g/dobę w remisji. U dzieci powyżej 10 lat i masie ciała >50 kg stosuje się również Mezavant w dawkach analogicznych do dorosłych. U osób starszych zwykle nie wymaga się modyfikacji dawkowania, jednak preparaty takie jak Salaza należy stosować ostrożnie, zwłaszcza przy prawidłowej funkcji nerek.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, czopek doodbytniczy, czynność nerek, dawka podzielona, granulat o przedłużonym uwalnianiu, kwas 5-aminosalicylowy, leczenie podtrzymujące, mesalazyna, nawrót choroby, remisja, tabletka dojelitowa, tabletka dojelitowa o przedłużonym uwalnianiu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaostrzenie choroby, zapalenie odbytnicy, zawiesina doodbytnicza - Leksykon chorób i schorzeń
Blefaritis – Epidemiologia
Blefaritis jest powszechnym schorzeniem okulistycznym, dotykającym od 37% do 47% pacjentów w krajach wysoko rozwiniętych, z częstością występowania rosnącą wraz z wiekiem, szczególnie u osób powyżej 50 roku życia. Epidemiologia wskazuje na różne podtypy blefaritis, z gronkowcowym zapaleniem powiek częściej występującym u kobiet (80% przypadków, średni wiek 42 lata), a łojotokowym i chorobą gruczołów Meiboma (MGD) z równym rozkładem płci i średnim wiekiem około 50 lat. W populacji ogólnej częstość blefaritis u osób ≥40 lat wynosi 8,8%, a u osób powyżej 60 roku życia może sięgać nawet 67%. Szczególną uwagę zwraca blefaritis wywołany przez roztocza Demodex, których obecność wzrasta z wiekiem, osiągając 100% u osób >70 lat, a współczynnik szans na związek z blefaritis wynosi 4,89. Choroba często współistnieje z zespołem suchego oka (25-50% pacjentów z gronkowcowym zapaleniem powiek), chorobami dermatologicznymi (np. trądzik różowaty, łojotokowe zapalenie skóry) oraz schorzeniami układowymi i psychicznymi, co komplikuje jej obraz kliniczny i epidemiologiczny.
alergiczne zapalenie spojówek, blefaritis, dysfunkcja gruczołów Meiboma, ektropion, entropion, hipercholesterolemia, łojotokowe zapalenie powiek, łojotokowe zapalenie skóry, olejek z drzewa herbacianego, przednie zapalenie powiek, roztocze Demodex, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik różowaty, trichiaza, tylne zapalenie powiek, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół jelita drażliwego, zespół suchego oka, zwężenie tętnicy szyjnej - Leksykon substancji czynnych
Deksketoprofen – Przeciwwskazania stosowania
Deksketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest wskazany w leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne NLPZ, a także u osób z historią reakcji alergicznych takich jak napad astmy, skurcz oskrzeli, pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ. Przeciwwskazania obejmują również pacjentów z reakcjami fotoalergicznymi lub fototoksycznymi po ketoprofenu lub fibratach, a także osoby z aktywną chorobą wrzodową żołądka, krwawieniami z przewodu pokarmowego, chorobą Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego oraz przewlekłą niestrawnością. Deksketoprofen nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, aktywnym krwawieniem, umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny ≤59 ml/min), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh 10-15), ciężką niewydolnością serca oraz u osób ciężko odwodnionych.
Stosowanie deksketoprofenu jest również przeciwwskazane u kobiet w trzecim trymestrze ciąży oraz w okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla u płodu oraz przenikanie leku do mleka matki. Preparaty zawierające etanol jako substancję pomocniczą nie mogą być podawane drogą centralną (dokanałową lub nadtwardówkową). W przypadku preparatów złożonych, takich jak Skudexa (deksketoprofen + tramadol), należy uwzględnić przeciwwskazania dotyczące obu substancji czynnych, w tym nadwrażliwość na tramadol, ostre zatrucia, stosowanie inhibitorów MAO, padaczkę oraz ciężką depresję oddechową. W każdej sytuacji klinicznej, gdy występują wymienione przeciwwskazania, zaleca się rozważenie alternatywnych metod leczenia przeciwbólowego lub przeciwzapalnego o korzystniejszym profilu bezpieczeństwa.
agregacja płytek krwi, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, deksketoprofen, depresja oddechowa, działanie nefrotoksyczne, inhibitor MAO, ketoprofen, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na substancję czynną, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostre uszkodzenie nerek, ostry nieżyt błony śluzowej nosa, padaczka, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, przewlekła niestrawność, przewód tętniczy Botalla, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, skala Child-Pugh, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, tramadol, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meprelon
Meprelon (metyloprednizolon) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z ostrymi zakażeniami wirusowymi (np. półpasiec, ospa wietrzna), przewlekłym zapaleniem wątroby z obecnością HBsAg, infekcjami grzybiczymi, poliomyelitis, gruźlicą (konieczne równoczesne leczenie przeciwgruźlicze), a także w okresie około 8 tygodni przed i 2 tygodni po szczepieniach żywymi szczepionkami. Lek należy stosować wyłącznie przy bezwzględnych wskazaniach, uwzględniając ryzyko reaktywacji chorób zakaźnych oraz potencjalne maskowanie objawów infekcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko perforacji jelit w przebiegu ciężkich wrzodziejących zapaleń jelita grubego, zapalenia uchyłków oraz po operacjach jelit, gdzie metyloprednizolon może maskować objawy zapalenia otrzewnej. U pacjentów z twardziną układową stosowanie dawki ≥12 mg/dobę wiąże się z ryzykiem twardzinowego przełomu nerkowego, wymagającym monitorowania ciśnienia tętniczego i funkcji nerek (stężenie kreatyniny). W przypadku nowotworów układu krwiotwórczego istnieje ryzyko zespołu rozpadu guza (TLS), szczególnie u pacjentów z wysokim tempem proliferacji, dużą masą guza lub wysoką wrażliwością na chemioterapię, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
brak laktazy, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba psychiczna, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, gruźlica, guz chromochłonny nadnerczy, infekcja grzybicza, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, martwicze zapalenie jelit, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, nowotwór układu krwiotwórczego, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, perforacja jelit, perforacja przewodu pokarmowego, poliomyelitis, półpasiec, przełom guza chromochłonnego, przewlekłe czynne zapalenie wątroby, rozedma pęcherzykowa jelit, szczepienie przeciwgruźlicze, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wirus opryszczki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie rogówki, zapalenie uchyłków jelita, zarażenie pasożytnicze, zespół odstawienia steroidów, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Modafen Grip
Modafen Grip, zawierający 200 mg ibuprofenu i 5 mg fenylefryny chlorowodorku, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych związanych z NLPZ i sympatykomimetykami. U osób starszych zwiększa się ryzyko krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy dawkach ibuprofenu powyżej 2400 mg/dobę. Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca, chorobami naczyń obwodowych lub mózgowych powinni być leczeni ostrożnie, unikając wysokich dawek. W przypadku chorób przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna, konieczne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz rozważenie leków osłaniających (mizoprostol, inhibitory pompy protonowej). Ryzyko powikłań wzrasta także przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak doustne kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz leki przeciwpłytkowe.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, incydent sercowo-naczyniowy, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, katar sienny, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polipy nosa, pozaszpitalne zapalenie płuc, przerost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, substancja sympatykomimetyczna, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diclomax 25 mg
Diklofenak potasowy (Diclomax) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z aktywną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, nawracającym wrzodem lub krwawieniami z przewodu pokarmowego (≥2 epizody), zwłaszcza jeśli związane były z wcześniejszym stosowaniem NLPZ. Ryzyko krwawień jest szczególnie wysokie u osób starszych oraz pacjentów z historią schorzeń gastroenterologicznych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonymi koagulopatiami, małopłytkowością, przyjmujących pełne dawki leków przeciwkrzepliwych, ciężką niewydolnością wątroby, porfirią wątrobową, zastoinową niewydolnością serca (klasa II-IV wg NYHA), chorobą niedokrwienną serca, chorobami naczyń obwodowych i mózgowych. Diklofenak zwiększa ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu i wysokich dawkach. Przeciwwskazaniem jest także ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min), gdzie lek może pogorszyć funkcję nerek i powodować obrzęki.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, Diclomax, diklofenak potasowy, filtracja kłębuszkowa, incydent zakrzepowo-zatorowy, koagulopatia, krwawienie lub perforacja, lek przeciwkrzepliwy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostry nieżyt błony śluzowej nosa, pokrzywka, porfiria wątrobowa, przewód tętniczy płodu, triada aspirynowa, udar mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Samtera - Leksykon chorób i schorzeń
Enteritis promieniowa – Epidemiologia
Enteritis promieniowa jest częstym powikłaniem radioterapii w obrębie miednicy i jamy brzusznej, występującym u około 90% pacjentów poddawanych radioterapii miednicy, z trwałymi zmianami nawyków jelitowych. Ostra postać dotyczy niemal wszystkich pacjentów, a leczenie kontroluje objawy u ponad 80% przypadków. Przewlekła enteritis rozwija się u 5-55% pacjentów, przy czym dawka promieniowania 4500 cGy wiąże się z 5-15% ryzykiem przewlekłej enteropatii. W przypadku skojarzonej chemioradioterapii biegunka występuje u 30-87% pacjentów, a ciężka biegunka stopnia 3/4 u 20-40%. Czynniki ryzyka obejmują objętość i dawkę promieniowania (powyżej 45 Gy zwiększa ryzyko powikłań, a dawki >70 Gy powodują znaczne uszkodzenia), choroby współistniejące (np. choroby naczyń, zapalne jelit, HIV), wiek, palenie tytoniu oraz jednoczesną chemioterapię. Mikrobiota jelitowa, zwłaszcza obecność Escherichia-Shigella i enterotyp Faecalibacterium, może stanowić biomarker predykcyjny ciężkości enteritis promieniowej.
badanie histologiczne, badanie obrazowe, chemioradioterapia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba sercowo-naczyniowa, endoskopia, enteritis promieniowa, limfocyt T CD4+, miażdżyca, mikrobiota jelitowa, nadciśnienie tętnicze, ostra enteritis promieniowa, probiotyk, przeszczep kału, przewlekła enteritis promieniowa, radioterapia jamy brzusznej, radioterapia miednicy, radioterapia uzupełniająca, uszkodzenie popromienne, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wskaźnik neutrofili do limfocytów, zakażenie HIV, zapalna choroba jelit - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest szeroko stosowany w leczeniu chorób dróg żółciowych i wątroby, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na UDCA lub substancje pomocnicze (np. laktozę jednowodną, azorubin w Ursopolu, kwas benzoesowy i składniki aromatu cytrynowego w Ursofalku), ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, niedrożność przewodu żółciowego wspólnego lub pęcherzykowego, częste epizody kolki żółciowej, obecność zwapniałych kamieni żółciowych (nieprzepuszczalnych dla promieni rentgenowskich), osłabioną kurczliwość pęcherzyka żółciowego oraz u dzieci po nieudanej portoenterostomii lub bez poprawy przepływu żółci w atrezji dróg żółciowych. Ponadto, niewidoczny pęcherzyk żółciowy na zdjęciu rentgenowskim uniemożliwia monitorowanie terapii, co stanowi dodatkowe ograniczenie stosowania UDCA. Dawkowanie u dzieci powinno być dostosowane do masy ciała, zgodnie z tabelą dla preparatu Ursoxyn.
atrezja dróg żółciowych, badanie radiologiczne, cholecystektomia, choroba Leśniowskiego-Crohna, drogi żółciowe, gastroenterolog, hepatolog, kamienie cholesterolowe, kamienie żółciowe, kolka żółciowa, kurczliwość pęcherzyka żółciowego, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, laktoza jednowodna, marskość wątroby, nadwrażliwość, niedrożność dróg żółciowych, portoenterostomia, przewód pęcherzykowy, przewód żółciowy wspólny, reakcja anafilaktyczna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Ultramax Sprint 600 mg
Ibuprom Ultramax Sprint zawiera ibuprofen w dawce 600 mg i może wywoływać działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymiotów, biegunki, wzdęć, zaparć, bólu brzucha oraz ryzyka owrzodzeń, perforacji i krwawień, które szczególnie u osób starszych mogą prowadzić do zgonu. Ryzyko krwawień jest zależne od dawki i czasu terapii. Ponadto, stosowanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz nieznacznie podwyższonym ryzykiem incydentów zatorowo-zakrzepowych przy dawkach do 2400 mg/dobę. W trakcie terapii należy monitorować morfologię krwi ze względu na możliwość wystąpienia niedokrwistości, leukopenii, małopłytkowości, pancytopenii i agranulocytozy.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, choroba mieszana tkanki łącznej, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cortiment MMX 9 mg
Cortiment MMX zawiera 9 mg budezonidu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz mikroskopowego zapalenia jelita grubego u dorosłych. Zalecana dawka to jedna tabletka 9 mg przyjmowana rano przez okres do 8 tygodni w celu indukcji remisji. Tabletki należy połykać w całości, bez łamania czy kruszenia, co jest kluczowe dla zachowania profilu uwalniania substancji czynnej i skuteczności terapii. U pacjentów geriatrycznych dawkowanie nie wymaga modyfikacji, jednak doświadczenie kliniczne jest ograniczone. Nie zaleca się stosowania leku u dzieci i młodzieży (0-18 lat) z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby konieczne jest zachowanie ostrożności i ścisłe monitorowanie przebiegu leczenia, gdyż brak jest odpowiednich badań klinicznych w tych grupach.
budezonid, efekt terapeutyczny, glikokortykosteroid, indukcja remisji, interakcja lekowa, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, monitorowanie leczenia, pacjent geriatryczny, pacjent pediatryczny, profil uwalniania leku, substancja czynna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie funkcji wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmniejszanie dawki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 4 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidowej w schorzeniach o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów oraz młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W chorobach układu oddechowego Meprelon jest użyteczny w astmie oskrzelowej (w skojarzeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (leczenie do 10 dni) oraz w śródmiąższowych chorobach płuc i sarkoidozie w stadium II i III. W alergologii i dermatologii stosuje się go w ciężkich postaciach kataru siennego, alergicznego nieżytu nosa oraz w rozległych i nasilonych chorobach skóry, w tym autoimmunologicznych i alergicznych reakcjach skórnych. W hematologii wskazaniem jest autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, a w gastroenterologii – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Meprelon jest także stosowany w leczeniu substytucyjnym niewydolności kory nadnerczy po zakończeniu wzrostu pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, kortyzon, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, toksyczna martwica naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Przetoka pochwy – Etiologia i przyczyny
Przetoka pochwy to patologiczne połączenie między pochwą a innym narządem miednicy mniejszej, najczęściej pęcherzem moczowym, odbytnicą, jelitem grubym lub cewką moczową, powstające w wyniku niedokrwienia i martwicy tkanek. W krajach rozwijających się główną etiologią są powikłania położnicze, zwłaszcza przedłużający się poród z zatrzymaniem, prowadzący do martwicy tkanek pod wpływem ucisku główki płodu. W krajach rozwiniętych dominują przyczyny jatrogenne, głównie powikłania po histerektomii (0,12% przypadków) oraz innych zabiegach ginekologicznych, urologicznych i chirurgicznych. Radioterapia oraz choroby zapalne, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna (występująca u około 10% pacjentek z tą chorobą), również stanowią istotne czynniki ryzyka. Przetoki mogą pojawić się zarówno w krótkim czasie po uszkodzeniu, jak i po wielu latach, szczególnie po radioterapii, co komplikuje ich leczenie.
choroba Leśniowskiego-Crohna, cięcie cesarskie, endometrioza, episiotomia, gruźlica, histerektomia, jelito cienkie i grube, martwica tkanki, mięśniak macicy, niedokrwienie tkanek, nietrzymanie moczu, operacja ginekologiczna, pęknięcie krocza, poród instrumentalny, przetoka cewkowo-pochwowa, przetoka odbytniczo-pochwowa, przetoka pochwowa, radioterapia, schistosomatoza, uchyłek cewki moczowej, uchyłkowatość jelita, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie HIV, zapalenie narządów miednicy mniejszej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen TZF
Ibuprofen TZF należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień i perforacji przewodu pokarmowego oraz powikłań sercowo-naczyniowych. Dawkowanie powyżej 1200 mg/dobę, a szczególnie 2400 mg/dobę, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca, chorobami naczyń obwodowych i mózgowych. U pacjentów z ryzykiem powikłań ze strony przewodu pokarmowego (np. wcześniejsze owrzodzenia, wiek podeszły) zaleca się stosowanie najmniejszych dawek oraz rozważenie terapii skojarzonej z lekami ochronnymi (mizoprostol, inhibitory pompy protonowej). Ibuprofen może maskować objawy infekcji, co wymaga monitorowania pacjentów z zakażeniami, zwłaszcza pozaszpitalnym bakteryjnym zapaleniem płuc i ospą wietrzną.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, brak laktazy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, ciężkie skórne działanie niepożądane, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie tętnic wieńcowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mercilon
Produkt leczniczy Mercilon zawiera 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga szczegółowej oceny ryzyka przez lekarza. Mercilon wiąże się z około dwukrotnie wyższym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) w porównaniu do preparatów zawierających lewonorgestrel, z częstością 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, szczególnie w pierwszym roku stosowania lub po przerwie ≥4 tygodni. Ryzyko to wzrasta u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka, a ŻChZZ może być śmiertelna w 1-2% przypadków. Ponadto, stosowanie Mercilonu może wiązać się z nieznacznym wzrostem względnego ryzyka raka piersi (RR=1,24), a także rzadkimi przypadkami łagodnych i złośliwych nowotworów wątroby. U pacjentek leczonych lekami przeciwwirusowymi na HCV obserwowano istotny wzrost aktywności AlAT, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu etynyloestradiolu. Konieczna jest także ostrożność u kobiet z hipertriglicerydemią, ryzykiem zapalenia trzustki, zaburzeniami czynności wątroby, nadciśnieniem tętniczym oraz chorobami autoimmunologicznymi lub metabolicznymi, które mogą ulec zaostrzeniu podczas terapii.
aminotransferaza alaninowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciśnienie tętnicze krwi, depresja, dezogestrel, dziurawiec zwyczajny, estrogen egzogenny, hipertriglicerydemia, insulinooporność obwodowa, łagodny nowotwór wątroby, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, rak piersi, rak szyjki macicy, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół hemolityczno-mocznicowy, złośliwy nowotwór wątroby, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Salazopyrin EN 500 mg
Dawkowanie sulfasalazyny wymaga indywidualizacji w zależności od jednostki chorobowej, stanu klinicznego pacjenta oraz tolerancji leku. W terapii reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych i osób starszych zaleca się dawkę początkową 1 g/dobę, stopniowo zwiększaną do standardowej dawki 2 g/dobę (2 tabletki dojelitowe 2 razy dziennie). W przypadku braku odpowiedzi po 2-3 miesiącach dawkę można zwiększyć do maksymalnie 3 g/dobę. W chorobach zapalnych jelit, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Crohna, dawkowanie jest bardziej zróżnicowane: w ciężkich zaostrzeniach stosuje się 3-8 g/dobę (2-4 tabletki 3-4 razy dziennie), a w leczeniu podtrzymującym 2-3 g/dobę (2 tabletki 2-3 razy dziennie). U dzieci dawka wynosi 40-60 mg/kg masy ciała na dobę w ostrych stanach oraz 20-30 mg/kg masy ciała w leczeniu podtrzymującym, podawana w 3-6 dawkach podzielonych.
choroba Crohna, choroba zapalna jelit, dawka podzielona, działanie niepożądane, krystalizacja leku, leczenie podtrzymujące, powłoka dojelitowa, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, rzut choroby, sulfasalazyna, tabletka dojelitowa, układ moczowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaostrzenie choroby - Leksykon chorób i schorzeń
Proktitis – Diagnostyka i diagnoza
Proktitis to zapalenie błony śluzowej odbytnicy manifestujące się dyskomfortem, krwawieniem oraz wydzieliną śluzową lub ropną. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym (w tym per rectum) oraz badaniach endoskopowych (anoskopia, rektoskopia, sigmoidoskopia, kolonoskopia) z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Kluczowe jest różnicowanie przyczyn zapalenia, w tym infekcyjnych (Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis, wirus Herpes simplex, LGV), nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD) oraz proktitis popromiennego. Badania laboratoryjne obejmują morfologię krwi, OB, CRP oraz testy serologiczne i mikrobiologiczne, w tym NAAT, posiewy kału i wymazy z odbytnicy. Wartości markerów stanu zapalnego (CRP, OB) mogą być podwyższone, a morfologia może wykazywać anemię lub leukocytozę. Diagnostyka obrazowa (MRI, TK) jest pomocna w ocenie rozległości zmian, zwłaszcza w IBD.
amplifikacja kwasów nukleinowych, anoskopia, badanie histopatologiczne, badanie per rectum, białko C-reaktywne, biopsja, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridium difficile, hemoroidy, kolonoskopia, krwawienie z odbytnicy, morfologia krwi, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, nieswoiste choroby zapalne jelit, odczyn Biernackiego, posiew kału, proktitis, proktitis popromienne, rektoskopia, ropień kryptowy, sigmoidoskopia elastyczna, szczelina odbytu, teleangiektazja, wirus herpes simplex, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie odbytnicy, zapalenie odbytnicy, zespół jelita drażliwego - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość z niedoboru witaminy b12 lub kwasu foliowego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego charakteryzuje się makrocytozą (zwiększone MCV) i obecnością megaloblastów w rozmazie krwi, wynikającą z zaburzeń syntezy DNA w erytropoezie. Przyczyny niedoboru witaminy B12 obejmują niedobór dietetyczny (szczególnie u wegan), zaburzenia wchłaniania (np. niedokrwistość złośliwa, resekcja żołądka), oraz choroby autoimmunologiczne. Niedobór kwasu foliowego wynika z niewystarczającego spożycia, zwiększonego zapotrzebowania (ciąża, laktacja), zaburzeń wchłaniania (choroba trzewna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), przewlekłego alkoholizmu oraz stosowania niektórych leków. Objawy kliniczne obejmują zmęczenie, bladość, duszność, tachykardię, a w niedoborze B12 także objawy neurologiczne takie jak parestezje, zaburzenia chodu, osłabienie mięśni i zaburzenia funkcji poznawczych. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi, oznaczeniu poziomów witaminy B12 i kwasu foliowego, badaniu przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu oraz markerach funkcjonalnych (kwas metylomalonowy, homocysteina). Przed rozpoczęciem suplementacji kwasem foliowym należy wykluczyć niedobór B12, aby nie maskować objawów neurologicznych.
achlorhydria, choroba trzewna, homocysteina, hydroksykobalamina, krwinki czerwone, kwas metylomalonowy, makrocytoza, megaloblasty, morfologia krwi, niedokrwistość z niedoboru witaminy B12, niedokrwistość złośliwa, nieprawidłowe krwinki czerwone, objawy hematologiczne, objawy neurologiczne, parestezje, powikłania neurologiczne, przeciwciała przeciwko czynnikowi wewnętrznemu, przewlekły alkoholizm, resekcja żołądka, stężenie hemoglobiny, suplementacja kwasem foliowym, tachykardia, wady cewy nerwowej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia płodności, zaburzenia wchłaniania, zapalenie języka, zespół interdyscyplinarny, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Crohnax 250 mg
Lek Crohnax, zawierający 250 mg mesalazyny w postaci czopków doodbytniczych, jest wskazany do leczenia zaostrzeń oraz profilaktyki nawrotów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. W fazie zaostrzenia zaleca się stosowanie dawki 500 mg (2 czopki) dwa razy na dobę, co daje łączną dawkę dobową 1000 mg (4 czopki). Terapia trwa zazwyczaj od 8 do 12 tygodni, jednak czas leczenia powinien być dostosowany indywidualnie do odpowiedzi klinicznej pacjenta. W profilaktyce nawrotów choroby stosuje się dawkę 250 mg (1 czopek) dwa razy na dobę, co odpowiada łącznej dawce dobowej 500 mg mesalazyny.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen B. Braun 200 mg/50 ml
Ibuprofen B. Braun w postaci roztworu do infuzji 200 mg/50 ml jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o licznych przeciwwskazaniach klinicznych. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen, inne NLPZ lub substancje pomocnicze, w tym chlorek sodu (455 mg/50 ml, co odpowiada 179 mg sodu), co jest istotne u osób na diecie niskosodowej. Przeciwwskazania obejmują reakcje alergiczne po ASA lub NLPZ (skurcz oskrzeli, astma indukowana NLPZ, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), aktywne krwawienia (m.in. z naczyń mózgowych, przewodu pokarmowego), małopłytkowość, czynną chorobę wrzodową, ciężką niewydolność wątroby, nerek i serca (IV klasa NYHA), ciężkie odwodnienie oraz ostatni trymestr ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego płodu i powikłań krwotocznych.
antykoagulant, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, kortykosteroid, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z owrzodzenia trawiennego, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nawracająca choroba wrzodowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, substancja czynna, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon chorób i schorzeń
Balanitis – Epidemiologia
Balanitis, zapalenie żołędzi prącia, dotyka 3-11% mężczyzn, z wyższą częstością u nieobrzezanych (około 3%) oraz u chłopców poniżej 4 roku życia (4%). W USA stanowi 11% konsultacji urologicznych. Najważniejsze czynniki ryzyka to brak obrzezania (redukcja ryzyka o 68% u obrzezanych), cukrzyca (16% chorych z balanitis vs. 5,8% bez cukrzycy), zwężenie napletka oraz niedostateczna higiena. Inne czynniki to stosowanie cewników, reakcje alergiczne, stany obrzękowe, immunosupresja, otyłość, urazy i infekcje przenoszone drogą płciową. Balanitis wiąże się z 3,8-krotnym wzrostem ryzyka raka prącia oraz może współistnieć z chorobami zapalnymi jelit i zwiększać podatność na zakażenie HIV. Szczególne formy to Balanitis Xerotica Obliterans (BXO) z częstością 0,1-0,3% (do 8,9% u nieobrzezanych chłopców), związany z rakiem kolczystokomórkowym u 4-6% pacjentów, oraz Zoon’s Balanitis, stanowiący do 10% przypadków, głównie u mężczyzn średniego i starszego wieku, z rzadkim powiązaniem z nowotworami.
balanitis, balanitis circumscripta plasmacellularis, balanitis xerotica obliterans, balanoposthitis, choroba Crohna, choroba przenoszona drogą płciową, cukrzyca, dysfunkcja seksualna, etiologia zakaźna, immunosupresja, kandydozowe zapalenie żołędzi, liszaj twardzinowy prącia, nieobrzezany mężczyzna, obrzezanie, rak kolczystokomórkowy, rak prącia, schorzenie dermatologiczne, stan przednowotworowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie HIV, zapalenie żołędzi i napletka, żołądź prącia, zwężenie napletka - Leksykon chorób i schorzeń
Bolesne współżycie (dyspareunia) – Etiologia i przyczyny
Dyspareunia, definiowana jako nawracający lub uporczywy ból w okolicy narządów płciowych przed, w trakcie lub po stosunku, dotyka od 10% do 20% kobiet w USA, a nawet do 75% kobiet doświadczyło jej przynajmniej raz w życiu. Schorzenie to dzieli się na dyspareunię powierzchowną (ból przy wejściu do pochwy) oraz głęboką (ból w miednicy podczas głębokiej penetracji), a także na pierwotną, wtórną, całkowitą i sytuacyjną. Etiologia jest wieloczynnikowa i obejmuje czynniki fizyczne, takie jak niewystarczające nawilżenie pochwy (np. spadek estrogenów w menopauzie, po porodzie, podczas karmienia), infekcje pochwy i dróg moczowych, choroby skóry (np. liszaj płaski, vulvodynia), schorzenia miednicy (endometrioza, mięśniaki, torbiele jajników, PID), urazy i blizny pooperacyjne, zaburzenia mięśni dna miednicy (waginizm, nadmierne napięcie), zmiany hormonalne oraz wady anatomiczne. Dodatkowo, reakcje alergiczne i czynniki psychologiczne, takie jak lęk, depresja, traumatyczne doświadczenia seksualne oraz problemy w relacjach partnerskich, odgrywają istotną rolę w patogenezie i utrzymaniu objawów.
adenomioza, bakteryjna waginoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba przenoszona drogą płciową, choroba zapalna miednicy, drożdżyca pochwy, dyspareunia, dyspareunia głęboka, dyspareunia powierzchowna, endometrioza, histerektomia, liszaj twardzinowy, mięśniak macicy, nacięcie krocza, okaleczenie żeńskich narządów płciowych, rzęsistkowica, śródmiąższowe zapalenie pęcherza, suchość pochwy, torbiel jajnika, vestibulodynia, vulvodynia, waginizm, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wypadanie narządów miednicy, zakażenie układu moczowego, zapalenie pochwy, zapalenie sromu, zapalenie szyjki macicy, zespół jelita drażliwego, zespół urogenitalny menopauzy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Voltaren SR 100 100 mg
Voltaren SR 100, zawierający 100 mg diklofenaku sodowego w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak lub inne składniki preparatu, a także u osób z astmą indukowaną NLPZ, obrzękiem naczynioruchowym, pokrzywką czy ostrym zapaleniem błony śluzowej nosa. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z czynną lub przebytą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami lub perforacją przewodu pokarmowego, a także u osób z zastoinową niewydolnością serca (klasa II-IV wg NYHA), chorobą niedokrwienną serca, chorobami naczyń obwodowych i mózgowych. Przeciwwskazaniem jest również niewydolność wątroby i nerek oraz ostatni trymestr ciąży ze względu na ryzyko dla płodu i matki.
antykoagulant, astma indukowana NLPZ, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, diklofenak sodowy, hipercholesterolemia, inhibitor selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja lekowa, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na diklofenak, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, powikłania przewodu pokarmowego, toczeń rumieniowaty układowy, trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej nosa, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Teenia 3 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Teenia, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane w okresie ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej Teenia, należy natychmiast przerwać terapię. Dane epidemiologiczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wad wrodzonych przy stosowaniu tego typu preparatów przed ciążą ani na działanie teratogenne w przypadku niezamierzonego stosowania we wczesnej ciąży, jednak brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania drospirenonu i etynyloestradiolu w ciąży. W okresie poporodowym stosowanie Teenia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), co należy uwzględnić przy decyzji o wznowieniu terapii. Ponadto, preparat może negatywnie wpływać na laktację, powodując zmniejszenie ilości i zmianę składu mleka, dlatego nie zaleca się jego stosowania podczas karmienia piersią do czasu całkowitego odstawienia dziecka.
antidotum, choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon i etynyloestradiol, działanie teratogenne, krwawienie śródcykliczne, mięśniak macicy, nadciśnienie tętnicze, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada wrodzona, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibufen Baby
Produkt leczniczy Ibufen Baby w postaci czopków zawierających 125 mg ibuprofenu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, chorobami przewodu pokarmowego (w tym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz zaburzeniami krzepnięcia. U osób w podeszłym wieku ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, jest zwiększone. Stosowanie ibuprofenu w dawkach powyżej 1200 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, szczególnie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. niekontrolowane nadciśnienie, zastoinowa niewydolność serca NYHA II-III, choroba niedokrwienna serca). Należy unikać dużych dawek (2400 mg/dobę) u tych grup pacjentów oraz starannie rozważyć leczenie u osób z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, ciężkie skórne działanie niepożądane, cukrzyca, hiperlipidemia, ibuprofen, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, polekowa reakcja z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor COX-2, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna amblopia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Sodu askorbinian – Przeciwwskazania stosowania
Sodu askorbinian, stosowany jako składnik preparatów do przygotowania jelita przed badaniami endoskopowymi i zabiegami chirurgicznymi (np. Moviprep, Plenvu), pełni funkcję przeciwutleniacza oraz wpływa na właściwości osmotyczne roztworu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD), ze względu na ryzyko hemolizy po podaniu dużych dawek askorbinianu sodu. Preparaty te zawierają sodu askorbinian w stężeniach 56,5 mmol/l (Moviprep) oraz 285,7 mmol/500 ml (Plenvu). Ponadto przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu, niedrożność lub perforację przewodu pokarmowego, gastroparezę, niedrożność porażenną jelit oraz toksyczne rozdęcie okrężnicy. Dodatkowo, obecność aspartamu w preparatach stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z fenyloketonurią, a stan nieprzytomności zwiększa ryzyko aspiracji.
aspiracja roztworu, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciemny mocz, dysfagia, enzymopatia, erytrocyt, fenyloketonuria, gastropareza, hemoliza, nadwrażliwość, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, perforacja jelit, powikłania oddechowe, roztwór doustny, sód askorbinian, stres oksydacyjny, toksyczne rozdęcie okrężnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita grubego – Etiologia i przyczyny
Rak jelita grubego, obejmujący nowotwory okrężnicy i odbytnicy, stanowi około 10% wszystkich nowotworów złośliwych i jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów onkologicznych na świecie. Kluczowe czynniki ryzyka to wiek powyżej 50 lat (90% przypadków), predyspozycje genetyczne (20-25% z rodzinną historią, 5-10% z zespołami dziedzicznymi takimi jak zespół Lyncha, FAP, MAP czy zespół Peutza-Jeghersa), a także przewlekłe choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego z ryzykiem transformacji >10% po 20 latach oraz choroba Leśniowskiego-Crohna). Mutacje w genie APC prowadzą do patologicznej akumulacji β-kateniny i niekontrolowanego wzrostu komórek. Proces karcynogenezy z polipów gruczolakowych trwa zwykle 5-10 lat, co umożliwia skuteczną interwencję profilaktyczną. Ryzyko jest wyższe u mężczyzn, osób otyłych (11% przypadków w UK), z cukrzycą typu 2, a także u pacjentów po radioterapii w obrębie jamy brzusznej. Czynniki środowiskowe i styl życia, takie jak dieta bogata w czerwone i przetworzone mięso (wzrost ryzyka o 16% na każde 50 g dziennie), uboga w błonnik (odpowiedzialna za 28% przypadków w UK), otyłość, brak aktywność fizycznej (25-50% wzrost ryzyka u osób najmniej aktywnych), palenie tytoniu (7% przypadków, ryzyko wzrasta o 50%) oraz spożycie alkoholu (>1 drink dziennie) znacząco wpływają na rozwój choroby.
badanie genetyczne, badanie przesiewowe, choroba Leśniowskiego-Crohna, czerwone mięso, dieta wysokotłuszczowa, Helicobacter pylori, hiperinsulinemia, HNPCC, kolonoskopia, kwas deoksycholowy, kwas żółciowy, mutacja genu APC, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nowotwór złośliwy, oporność na insulinę, polip gruczolakowy, polip ząbkowany, poradnictwo genetyczne, promieniowanie jonizujące, rak jelita grubego, rak okrężnicy i odbytnicy, rodzinna polipowatość gruczolakowata, transformacja nowotworowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Lyncha, zespół Peutza-Jeghersa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Piroxicam Jelfa 10 mg
Piroxicam Jelfa, dostępny w dawkach 10 mg i 20 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na piroksykam lub substancje pomocnicze, zwłaszcza w przypadku ciężkich reakcji skórnych takich jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną lub przebytą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, chorobami zapalnymi jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), nowotworami przewodu pokarmowego oraz zapaleniem uchyłków. Piroksykam nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi NLPZ, kwasem acetylosalicylowym w dawkach przeciwbólowych oraz lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, czynność skurczowa macicy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, kortykosteroid, krwawienie okołoporodowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miażdżyca tętnic obwodowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór przewodu pokarmowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, piroksykam, polip nosa, przewód tętniczy płodu, rumień wielopostaciowy, skaza krwotoczna, substancja czynna, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej, zapalenie uchyłków, zawał serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Afty – Diagnostyka i diagnoza
Afty (aphthous stomatitis) to powszechne, bolesne owrzodzenia jamy ustnej, występujące u ponad 50% populacji, charakteryzujące się okrągłymi lub owalnymi zmianami z białym lub żółtawym środkiem i czerwoną obwódką, lokalizującymi się wewnątrz jamy ustnej (policzki, wargi, język, dziąsła, podniebienie miękkie). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i wywiadzie, uwzględniającym nawracające, samoistnie gojące się owrzodzenia pojawiające się regularnie. Różnicowanie z opryszczką wargową jest kluczowe, gdyż afty nie są zakaźne i nie związane z wirusem HSV. W przypadku nawracających lub ciężkich aft zaleca się badania laboratoryjne, takie jak morfologia krwi, poziom żelaza i ferrytyny (obniżony u 20% pacjentów), kwasu foliowego, witaminy B12, badania w kierunku celiakii (przeciwciała przeciwko endomyzjum i transglutaminazie) oraz wymazy mikrobiologiczne w celu wykluczenia infekcji Candida albicans i HSV.
afta, afta duża, afta mała, anemia, badanie histopatologiczne, Candida albicans, celiakia, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroby zakaźne, ferrytyna, gastroenterolog, herpes simplex, kwas foliowy, liszaj płaski pęcherzowy, medycyna jamy ustnej, morfologia krwi, nowotwór jamy ustnej, obrzęk węzłów chłonnych, onkolog, opryszczka wargowa, owrzodzenie jamy ustnej, przeciwciała przeciwendomyzjalne, reakcja alergiczna na lek, reumatolog, rumień wielopostaciowy, telemedycyna, toczeń rumieniowaty układowy, wirus opryszczki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wymaz mikrobiologiczny, zabieg stomatologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Yaz 0,02 mg + 3 mg
Lek Yaz, zawierający etynyloestradiol i drospirenon, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wywoływać różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanym nasileniu i częstości. Najpoważniejsze powikłania obejmują zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył i tętnic, nadciśnienie tętnicze oraz rzadkie nowotwory wątroby. Użytkowniczki są narażone na zwiększone ryzyko zakrzepicy żył i tętnic, co może prowadzić do zawału serca, udaru czy zatorowości płucnej. Istotne jest monitorowanie parametrów wątrobowych ze względu na możliwość wystąpienia ostrych i przewlekłych zaburzeń czynności wątroby. Ponadto, stosowanie leku wiąże się z nieznacznym wzrostem ryzyka raka piersi, choć związek przyczynowy nie jest jednoznacznie potwierdzony. Interakcje z induktorami enzymatycznymi mogą obniżać skuteczność antykoncepcji i powodować krwawienia śródcykliczne.
bolesne miesiączkowanie, choroba Leśniowskiego-Crohna, hiperkaliemia, hiponatremia, kandydoza, kandydoza pochwy, krwotok miesiączkowy, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel piersi, trądzik pospolity, trombocytopenia, udar, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica żylna, zapalenie spojówek, zatorowość płucna, zawał serca, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół suchego oka, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Ginekomastia – Etiologia i przyczyny
Ginekomastia to łagodny przerost tkanki gruczołowej piersi u mężczyzn, wynikający z zaburzenia równowagi hormonalnej między estrogenami a androgenami. Kluczowym mechanizmem jest zwiększenie stosunku estrogenów do testosteronu, co prowadzi do proliferacji nabłonka przewodowego, fibroblastów okołoprzewodowych oraz wzrostu unaczynienia tkanki piersiowej. Fizjologiczna ginekomastia występuje u noworodków (60-90%), w okresie dojrzewania (50-60%) oraz u mężczyzn w wieku 50-80 lat (24-65%), związana z naturalnymi zmianami hormonalnymi. Patologiczne przyczyny obejmują nowotwory jąder (np. guzy komórek Leydiga, Sertoliego, wydzielające hCG), choroby wątroby, nadczynność tarczycy, hipogonadyzm pierwotny i wtórny, niewydolność nerek, niedożywienie oraz ekspozycję na leki i substancje egzogenne. W diagnostyce należy uwzględnić także idiopatyczne przypadki, stanowiące około 25% wszystkich.
agonista GnRH, antyandrogen, aromataza, bloker kanału wapniowego, cukrzyca typu 1, dializoterapia, digoksyna, fenotiazyna, finasteryd, ginekomastia, ginekomastia idiopatyczna, globulina wiążąca hormony płciowe, guz komórek Leydiga, guz komórek Sertoliego, hipogonadyzm pierwotny, hipogonadyzm wtórny, hormon luteinizujący, inhibitor ACE, ketokonazol, ludzka gonadotropina kosmówkowa, marskość wątroby, mastopatia cukrzycowa, mukowiscydoza, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, proliferacja tkanki gruczołowej, rak zarodkowy, równowaga hormonalna, spironolakton, uszkodzenie rdzenia kręgowego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zespół Klinefeltera, zespół niewrażliwości na androgeny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę
Lek Senefol, zawierający 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B w formie tabletek, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną oraz schorzenia przewodu pokarmowego takie jak niedrożność jelit, zwężenie jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego oraz zapalne choroby jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego), ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów, maskowania symptomów wymagających pilnej interwencji lub pogorszenia stanu klinicznego. Ponadto, bóle brzucha o nieznanej etiologii oraz stan odwodnienia z utratą elektrolitów stanowią bezwzględne przeciwwskazania, gdyż lek może nasilać zaburzenia wodno-elektrolitowe, w tym hipokaliemię, co niesie ryzyko powikłań kardiologicznych. Stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia jest przeciwwskazane z powodu braku danych bezpieczeństwa i ryzyka nasilonych zaburzeń elektrolitowych.
atonia jelit, ból brzucha o nieznanej etiologii, Cassia senna, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, lek przeciwarytmiczny, lek przeczyszczający, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność jelit, odwodnienie z utratą elektrolitów, pochodne hydroksyantracenu, sennozyd B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciąg z senesu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego, zwężenie jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Irinotecan Accord 20 mg/ml
Irynotekan chlorowodorek, stosowany w dawce 350 mg/m² co 3 tygodnie w monoterapii, charakteryzuje się istotnym profilem toksyczności, w którym dominują opóźniona biegunka (występująca >24 h po podaniu) oraz zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza neutropenia obserwowana u 78,7% pacjentów, z ciężką postacią (<500/mm³) u 22,6%. Mediana czasu do najniższego poziomu neutrofili wynosi około 8 dni, a ich normalizacja następuje zwykle do 22. dnia cyklu. Ciężka biegunka dotyczy 20% pacjentów, a gorączka neutropeniczna występuje u 6,2%. Ostry zespół cholinergiczny, manifestujący się wczesną biegunką, bólem brzucha, zwężeniem źrenic i nadmiernym wydzielaniem śliny, obserwowany jest u 9% pacjentów i ustępuje po podaniu atropiny. Inne często występujące działania niepożądane to niedokrwistość (58,7% pacjentów, z hemoglobiną <8 g/dl u 8%) oraz małopłytkowość (<100 000/mm³) u 7,4% pacjentów. Przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (aminotransferazy u 9,2%, fosfataza zasadowa u 8,1%) oraz kreatyniny (7,3%) również zostało odnotowane.
bewacyzumab, biegunka opóźniona, cetuksymab, Clostridium difficile, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, irynotekan chlorowodorek, kapecytabina, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwnowotworowy, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, niedrożność jelit, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, perforacja jelit, posocznica, przeciwciała przeciwpłytkowe, rak jelita grubego i odbytnicy z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie okrężnicy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia hematologiczne, zapalenie jelita grubego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Napro Forte 550 mg
Apo-Napro Forte (550 mg naproksenu sodowego, odpowiadające 500 mg naproksenu) jest przeciwwskazany u pacjentów powyżej 65 roku życia oraz u osób z nadwrażliwością na naproksen, naproksen sodowy lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z reakcjami alergicznymi na NLPZ, w tym astmę aspirynową. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują aktywne owrzodzenia przewodu pokarmowego, zastoinowe i zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, aktywne krwawienia z przewodu pokarmowego i innych układów, skazy krwotoczne oraz leczenie antykoagulantami. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca oraz w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań płodowych i wydłużenia porodu.
antykoagulant, astma, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, działanie antyagregacyjne, inhibitor pompy protonowej, klopidogrel, kortykosteroid, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie oporne, nadwrażliwość, naproksen, naproksen sodowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, opioid, owrzodzenie przewodu pokarmowego, paracetamol, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przewód tętniczy, reakcja krzyżowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie hemostazy, zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie błony śluzowej nosa, zastoinowe zapalenie błony śluzowej żołądka