Działania niepożądane – Irinotecan Accord 20 mg/ml

Działania niepożądane
Irinotecan Accord 20 mg/ml

Irynotekan chlorowodorek, stosowany w dawce 350 mg/m² co 3 tygodnie w monoterapii, charakteryzuje się istotnym profilem toksyczności, w którym dominują opóźniona biegunka (występująca >24 h po podaniu) oraz zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza neutropenia obserwowana u 78,7% pacjentów, z ciężką postacią (<500/mm³) u 22,6%. Mediana czasu do najniższego poziomu neutrofili wynosi około 8 dni, a ich normalizacja następuje zwykle do 22. dnia cyklu. Ciężka biegunka dotyczy 20% pacjentów, a gorączka neutropeniczna występuje u 6,2%. Ostry zespół cholinergiczny, manifestujący się wczesną biegunką, bólem brzucha, zwężeniem źrenic i nadmiernym wydzielaniem śliny, obserwowany jest u 9% pacjentów i ustępuje po podaniu atropiny. Inne często występujące działania niepożądane to niedokrwistość (58,7% pacjentów, z hemoglobiną <8 g/dl u 8%) oraz małopłytkowość (<100 000/mm³) u 7,4% pacjentów. Przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (aminotransferazy u 9,2%, fosfataza zasadowa u 8,1%) oraz kreatyniny (7,3%) również zostało odnotowane.

Pobierz ChPL PDF Irinotecan Accord – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 20 mg/ml

Działania niepożądane leku Irinotecan Accord

Najczęstsze działania niepożądane i ograniczające dawkowanie
Działania niepożądane w monoterapii
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Zaburzenia hematologiczne
Inne działania niepożądane w monoterapii
Odchylenia parametrów laboratoryjnych
Działania niepożądane w terapii skojarzonej
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe w terapii skojarzonej
Zaburzenia hematologiczne w terapii skojarzonej
Inne działania niepożądane w terapii skojarzonej
Odchylenia parametrów laboratoryjnych w terapii skojarzonej
Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu

Tabela działań niepożądanych irynotekanu
Specyficzne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

irynotekan

Kategoria leku

Działania niepożądane leku Irinotecan Accord

Irynotekan chlorowodorek, jako substancja czynna preparatu Irinotecan Accord (20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym, którego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Dane dotyczące tych działań zebrano przede wszystkim podczas badań nad rakiem jelita grubego i odbytnicy z przerzutami, jednak należy oczekiwać podobnego profilu bezpieczeństwa leku w innych wskazaniach.¹

Najczęstsze działania niepożądane i ograniczające dawkowanie

Do najczęstszych działań niepożądanych (występujących u ≥1/10 pacjentów) irynotekanu, które jednocześnie mogą ograniczać dawkowanie, należą:

Opóźniona biegunka – występująca ponad 24 godziny po podaniu leku
Zaburzenia hematologiczne – obejmujące neutropenię, niedokrwistość i małopłytkowość²

Neutropenia jest szczególnie istotnym działaniem toksycznym ograniczającym dawkowanie. Jest ona zazwyczaj odwracalna i nie wykazuje efektu kumulacyjnego. Mediana czasu do osiągnięcia najniższej wartości liczby neutrofili wynosi 8 dni, zarówno w monoterapii, jak i w schematach skojarzonych.³

Dodatkowym bardzo często obserwowanym powikłaniem jest ostry zespół cholinergiczny, objawiający się wczesną biegunką oraz innymi objawami, takimi jak ból brzucha, nasilone pocenie, zwężenie źrenic i nasilone wydzielanie śliny. Zespół ten pojawia się podczas infuzji irynotekanu lub w ciągu pierwszych 24 godzin po jej zakończeniu. Objawy zazwyczaj ustępują po podaniu atropiny.⁴

Działania niepożądane w monoterapii

Poniżej przedstawiono działania niepożądane występujące u pacjentów przyjmujących irynotekan w monoterapii w zalecanej dawce 350 mg/m² pc. co 3 tygodnie. Dane pochodzą z obserwacji 765 pacjentów.⁵

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Biegunka o ciężkim nasileniu występowała u 20% pacjentów stosujących się do zaleceń dotyczących postępowania w przypadku wystąpienia biegunki oraz w 14% ocenianych cykli leczenia. Mediana czasu do pojawienia się pierwszego płynnego stolca wynosiła 5 dni od infuzji irynotekanu.⁶

Nudności i wymioty o dużym nasileniu występowały u około 10% pacjentów otrzymujących leki przeciwwymiotne. Zaparcia obserwowano u mniej niż 10% pacjentów.⁷

Zaburzenia hematologiczne

Neutropenia była obserwowana u 78,7% pacjentów, a u 22,6% pacjentów miała charakter ciężki (liczba neutrofili <500/mm³). W 18% ocenianych cykli leczenia liczba neutrofili spadła poniżej 1000/mm³, w tym w 7,6% cykli odnotowano spadek poniżej 500/mm³. Normalizacja liczby neutrofili następowała zwykle do 22. dnia cyklu.<sup data-drug="Irinotecan Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Neutropenia obserwowana była u 78,7 % pacjentów, a u 22,6 % pacjentów była to neutropenia ciężka (liczba neutrofili 8

Gorączka neutropeniczna występowała u 6,2% pacjentów i w 1,7% cykli leczenia. Zakażenia odnotowano u około 10,3% pacjentów (w 2,5% cykli), przy czym ciężkiej neutropenii towarzyszyły one u około 5,3% pacjentów (w 1,1% cykli). Te powikłania infekcyjne doprowadziły do zgonu w dwóch przypadkach.⁹

Niedokrwistość występowała u około 58,7% pacjentów, przy czym u 8% stężenie hemoglobiny było mniejsze niż 8 g/dl, a u 0,9% – mniejsze niż 6,5 g/dl.¹⁰

Małopłytkowość (liczba płytek <100 000/mm³) obserwowano u 7,4% pacjentów i w 1,8% cykli leczenia, z czego liczba płytek ≤50 000/mm³ wystąpiła u 0,9% pacjentów (w 0,2% cykli). U niemal wszystkich pacjentów normalizacja liczby płytek następowała do 22. dnia cyklu.<sup data-drug="Irinotecan Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Małopłytkowość (liczba płytek 11

Inne działania niepożądane w monoterapii

Ostry zespół cholinergiczny o ciężkim przebiegu obserwowano u 9% pacjentów leczonych irynotekanem w monoterapii.¹²

Osłabienie występowało u mniej niż 10% pacjentów. Nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowo-skutkowego między stosowaniem irynotekanu a tym objawem.¹³

Gorączka bez zakażenia i bez towarzyszącej ciężkiej neutropenii występowała u 12% pacjentów leczonych irynotekanem w monoterapii.¹⁴

Odchylenia parametrów laboratoryjnych

Obserwowano przemijające i łagodne do umiarkowanego zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych:

Aminotransferazy – u 9,2% pacjentów
Fosfataza zasadowa – u 8,1% pacjentów
Bilirubina – u 1,8% pacjentów

Zmiany te występowały przy braku postępujących przerzutów do wątroby. U 7,3% pacjentów odnotowano przemijające i łagodne do umiarkowanego zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy.¹⁵

Działania niepożądane w terapii skojarzonej

Irynotekan jest stosowany również w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwnowotworowymi, takimi jak cetuksymab, kapecytabina czy bewacyzumab, co wiąże się z możliwością występowania dodatkowych działań niepożądanych specyficznych dla tych kombinacji.¹⁶

Podczas leczenia skojarzonego irynotekanu z 5-FU/FA co 2 tygodnie w dawce 180 mg/m² pc. obserwowano działania niepożądane zbliżone do tych występujących w monoterapii, jednak niektóre z nich charakteryzowały się odmienną częstością lub nasileniem.¹⁷

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe w terapii skojarzonej

Ciężka biegunka wystąpiła u 13,1% pacjentów przestrzegających zaleceń dotyczących postępowania przy biegunce oraz w 3,9% kwalifikujących się do oceny cykli leczenia.¹⁸

Odnotowano również mniejszą częstość występowania nasilonych nudności i wymiotów (odpowiednio u 2,1% i 2,8% pacjentów). Zaparcia związane ze stosowaniem irynotekanu i loperamidu obserwowano u 3,4% pacjentów.¹⁹

Zaburzenia hematologiczne w terapii skojarzonej

Neutropenia wystąpiła u 82,5% pacjentów, a u 9,8% pacjentów miała charakter ciężki (liczba neutrofili <500/mm³). W 67,3% kwalifikujących się do oceny cyklach leczenia liczba neutrofili spadła poniżej 1000/mm³, w tym w 2,7% stwierdzono spadek poniżej 500/mm³. Całkowity powrót do normy następował zwykle w ciągu 7-8 dni.<sup data-drug="Irinotecan Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Neutropenię obserwowano u 82,5% pacjentów, a u 9,8% pacjentów była to neutropenia ciężka (liczba neutrofili 20

Gorączka neutropeniczna występowała u 3,4% pacjentów i w 0,9% cykli leczenia. Zakażenia odnotowano u około 2% pacjentów (w 0,5% cykli), przy czym ciężkiej neutropenii towarzyszyły one u około 2,1% pacjentów (w 0,5% cykli). Te powikłania infekcyjne doprowadziły do zgonu w jednym przypadku.²¹

Niedokrwistość stwierdzano u 97,2% pacjentów, przy czym u 2,1% stężenie hemoglobiny było mniejsze niż 8 g/dl.²²

Małopłytkowość (liczba płytek <100 000/mm³) obserwowano u 32,6% pacjentów i w 21,8% cykli leczenia. Nie odnotowano przypadków ciężkiej małopłytkowości (liczba płytek <50 000/mm³).<sup data-drug="Irinotecan Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Małopłytkowość (liczba płytek <100 000/mm³) obserwowano u 32,6% pacjentów (w 21,8% cykli leczenia). Nie stwierdzono przypadków ciężkiej małopłytkowości (liczba płytek 23

Inne działania niepożądane w terapii skojarzonej

Ostry zespół cholinergiczny o ciężkim przebiegu obserwowano u 1,4% pacjentów poddawanych leczeniu skojarzonemu.²⁴

Silne osłabienie wystąpiło u 6,2% pacjentów, choć nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowo-skutkowego z irynotekanem.²⁵

Gorączka bez zakażenia i bez towarzyszącej ciężkiej neutropenii odnotowano u 6,2% pacjentów poddawanych leczeniu skojarzonemu.²⁶

Odchylenia parametrów laboratoryjnych w terapii skojarzonej

Terapia skojarzona wiązała się z przemijającym zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych:

AlAT (1 i 2 stopień) – u 15% pacjentów
AspAT (1 i 2 stopień) – u 11% pacjentów
Fosfataza zasadowa (1 i 2 stopień) – u 11% pacjentów
Bilirubina (1 i 2 stopień) – u 10% pacjentów

Zwiększenie aktywności enzymów 3 stopnia obserwowano odpowiednio u 0%, 0%, 0% i 1% pacjentów. Nie odnotowano zwiększenia 4 stopnia.²⁷

Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu

Po wprowadzeniu irynotekanu do obrotu obserwowano dodatkowe rzadkie działania niepożądane, takie jak:

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridium difficile, posocznica, zakażenia grzybicze, zakażenia wirusowe²⁸
Zaburzenia krwi: małopłytkowość z przeciwciałami przeciwpłytkowymi²⁹
Zaburzenia immunologiczne: reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne³⁰
Zaburzenia metaboliczne: odwodnienie (z powodu biegunki i wymiotów), hipowolemia³¹
Zaburzenia neurologiczne: zaburzenia mowy, parestezje, mimowolne skurcze mięśni³²
Zaburzenia sercowo-naczyniowe: nadciśnienie, niewydolność układu krążenia, niedociśnienie tętnicze³³
Zaburzenia układu oddechowego: śródmiąższowa choroba płuc, duszność, czkawka³⁴
Zaburzenia żołądka i jelit: niedrożność jelit, rozszerzenie okrężnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie jelita grubego (niekiedy powikłane owrzodzeniem, krwawieniem, niedrożnością lub infekcją), zapalenie kątnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zwiększenie aktywności enzymów trzustkowych, perforacja jelit³⁵
Zaburzenia wątroby: stłuszczeniowe zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby³⁶
Zaburzenia skóry: reakcje skórne³⁷
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: skurcze mięśni³⁸
Zaburzenia nerek: zaburzenia czynności nerek i ostra niewydolność nerek (zwłaszcza u pacjentów z zakażeniem i/lub odwodnieniem w wyniku ciężkiej toksyczności żołądkowo-jelitowej)³⁹
Zaburzenia w miejscu podania: reakcje w miejscu podania⁴⁰
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych: zwiększona aktywność amylazy i lipazy, hipokaliemia, hiponatremia (związana głównie z biegunką i wymiotami), zwiększona aktywność aminotransferaz⁴¹

Tabela działań niepożądanych irynotekanu

Działanie niepożądane	Opis	Częstość występowania
Biegunka opóźniona	Występuje ponad 24 godziny po podaniu leku, może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych	Bardzo często (≥1/10)
Neutropenia	Zmniejszenie liczby neutrofili, często poniżej 1000/mm³, niekiedy ciężka (<500/mm³). Jest odwracalna i nie kumuluje się. Najniższy poziom osiągany jest około 8. dnia po podaniu leku	Bardzo często (≥1/10) Ciężka: często (≥1/100 do <1/10)
Niedokrwistość	Obniżenie stężenia hemoglobiny, u części pacjentów <8 g/dl	Bardzo często (≥1/10)
Małopłytkowość	Obniżenie liczby płytek krwi <100 000/mm³	W monoterapii: często (≥1/100 do <1/10) W terapii skojarzonej: bardzo często (≥1/10)
Ostry zespół cholinergiczny	Wczesna biegunka, ból brzucha, nasilone pocenie, zwężenie źrenic, nasilone wydzielanie śliny. Występuje podczas infuzji lub w ciągu 24h po jej zakończeniu. Ustępuje po podaniu atropiny	Bardzo często (≥1/10) Ciężki: często (≥1/100 do <1/10)
Nudności i wymioty	Często kontrolowane lekami przeciwwymiotnymi, w terapii skojarzonej występują rzadziej	Bardzo często (≥1/10) Ciężkie: często (≥1/100 do <1/10)
Gorączka neutropeniczna	Gorączka z jednoczesną ciężką neutropenią	W monoterapii: często (≥1/100 do <1/10) W terapii skojarzonej: niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Zakażenia	Często związane z neutropenią, mogą mieć poważne konsekwencje włącznie ze zgonem	Często (≥1/100 do <1/10)
Zaparcia	Często związane ze stosowaniem loperamidu (lek przeciwbiegunkowy)	Często (≥1/100 do <1/10)
Osłabienie	Silne osłabienie występuje częściej w terapii skojarzonej	Często (≥1/100 do <1/10) Silne: często (≥1/100 do <1/10)
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych	Przemijające podwyższenie aminotransferaz, fosfatazy zasadowej, bilirubiny	Często (≥1/100 do <1/10)
Łysienie	Odwracalne po zakończeniu leczenia	Bardzo często (≥1/10)
Reakcje w miejscu podania	Ból, zaczerwienienie i reakcje zapalne w miejscu wlewu	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Śródmiąższowa choroba płuc	Nacieki w płucach, duszność jako objaw wczesny	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Zaburzenia jelitowe ciężkie	Niedrożność jelit, rozszerzenie okrężnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie jelita grubego (niekiedy powikłane owrzodzeniem, krwawieniem, niedrożnością lub infekcją), perforacja jelit	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Reakcje nadwrażliwości	Od łagodnych objawów alergicznych do reakcji anafilaktycznych	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Zaburzenia czynności nerek	Zaburzenia czynności nerek i ostra niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów z zakażeniem i/lub odwodnieniem	Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)

Specyficzne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Należy pamiętać, że Irinotecan Accord zawiera sorbitol jako substancję pomocniczą w ilości 45 mg/ml, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją fruktozy.⁴²

Podczas leczenia irynotekanem należy zwrócić szczególną uwagę na:

Ryzyko opóźnionej biegunki, która może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
Mielosupresję, zwłaszcza neutropenię, która może zwiększać ryzyko ciężkich infekcji
Wczesne objawy śródmiąższowej choroby płuc (duszność)
Objawy ostrego zespołu cholinergicznego, który wymaga szybkiego podania atropiny
Zaburzenia czynności wątroby i nerek, które mogą wpływać na metabolizm i wydalanie leku

Zgodnie z wytycznymi, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.⁴³

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.