Przeciwwskazania stosowania leku Irinotecan Accord

Produkt leczniczy Irinotecan Accord, zawierający jako substancję czynną irynotekan chlorowodorek trójwodny w stężeniu 20 mg/ml, jest przeciwwskazany do stosowania w szeregu określonych sytuacji klinicznych. Znajomość tych przeciwwskazań jest niezbędna dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stanów, w których należy odradzić pacjentowi stosowanie tego leku.¹

Choroby przewodu pokarmowego jako przeciwwskazanie

Irynotekan jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z przewlekłą chorobą zapalną jelit, niezależnie od jej typu i nasilenia. Obejmuje to takie jednostki chorobowe jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Również pacjenci z niedrożnością jelit nie mogą otrzymywać tego leku ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń perystaltyki i zwiększenia ryzyka ciężkich powikłań żołądkowo-jelitowych.²

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Lek nie może być podawany pacjentom z rozpoznaną nadwrażliwością na substancję czynną – irynotekan chlorowodorek trójwodny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Warto zauważyć, że Irinotecan Accord zawiera sorbitol w ilości 45 mg/ml jako substancję pomocniczą o znanym działaniu, co może być istotne u osób z nietolerancją tego związku.³⁴

Przeciwwskazania związane z funkcją wątroby

Leczenie irynotekanem jest przeciwwskazane u pacjentów ze stężeniem bilirubiny przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy. Zaburzenia czynności wątroby zwiększają ryzyko toksyczności leku, dlatego kontrola parametrów wątrobowych jest niezbędna przed rozpoczęciem terapii.⁵

Przeciwwskazania hematologiczne

Pacjenci z ciężką niewydolnością szpiku kostnego nie mogą otrzymywać irynotekanu. Mielosupresja należy do głównych działań toksycznych leku, a podanie go osobom z już istniejącą ciężką niewydolnością szpiku kostnego może prowadzić do zagrażających życiu powikłań hematologicznych.⁶

Stan kliniczny pacjenta

Irynotekan jest przeciwwskazany u pacjentów w złym stanie ogólnym, określanym jako wyższy niż 2 według klasyfikacji WHO. Oznacza to, że lek nie powinien być podawany osobom, które nie są zdolne do samodzielnej aktywności, spędzają w łóżku więcej niż 50% dnia lub wymagają znacznej opieki.⁷

Karmienie piersią

Stosowanie irynotekanu jest bezwzględnie przeciwwskazane w okresie karmienia piersią. Aktywne metabolity leku mogą przenikać do mleka kobiecego, stwarzając ryzyko poważnych działań niepożądanych u karmionego dziecka. Jeśli leczenie irynotekanem jest konieczne, karmienie piersią musi zostać przerwane.⁸

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazanie

Podczas terapii irynotekanem bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie:

• Ziela dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) – ze względu na interakcję farmakokinetyczną prowadzącą do zmniejszenia stężenia aktywnych metabolitów irynotekanu, co może znacząco obniżyć skuteczność leczenia⁹
• Żywych, atenuowanych szczepionek – ze względu na ryzyko uogólnionego, mogącego zakończyć się zgonem zakażenia wirusem szczepionkowym u pacjentów z obniżoną odpornością wynikającą z działania irynotekanu¹⁰

Przeciwwskazania przy terapii skojarzonej

W przypadku stosowania terapii skojarzonej z irynotekanem, należy również uwzględnić przeciwwskazania dotyczące innych leków wchodzących w skład schematu terapeutycznego. Dotyczy to w szczególności:

• Cetuksymabu – należy zapoznać się z dodatkowymi przeciwwskazaniami wymienionymi w charakterystyce tego produktu leczniczego
• Bewacyzumabu – należy przestrzegać przeciwwskazań specyficznych dla tego leku
• Kapecytabiny – stosowanie wymaga znajomości przeciwwskazań charakterystycznych dla tego preparatu¹¹

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku Irinotecan Accord

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami opisanymi powyżej, istnieją również sytuacje kliniczne, w których należy szczególnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka zastosowania leku Irinotecan Accord. W tych przypadkach lekarz powinien odradzić stosowanie leku lub zalecić szczególną ostrożność.

Znaczne zaburzenia funkcji wątroby

Nawet przy stężeniu bilirubiny nieprzekraczającym trzykrotnie górnej granicy normy, ale ze znacznie podwyższonymi wartościami innych parametrów wątrobowych, należy odradzić stosowanie irynotekanu lub zalecić znaczną redukcję dawki, ze względu na ryzyko nasilonej toksyczności leku. U tych pacjentów może dochodzić do zmienionego metabolizmu irynotekanu, co zwiększa ryzyko ciężkich działań niepożądanych.¹²

Umiarkowane zaburzenia hematologiczne

U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami funkcji szpiku kostnego, choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność. Leczenie można rozpocząć tylko po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka i przy zapewnieniu ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych. Może być konieczna modyfikacja dawkowania.¹³

Jednoczesne stosowanie innych leków

Należy odradzić stosowanie irynotekanu u pacjentów przyjmujących leki wchodzące w istotne interakcje z irynotekanem, co może wpływać na jego metabolizm lub nasilać toksyczność. Dotyczy to szczególnie induktorów lub inhibitorów enzymów cytochromu P450 3A4, choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania jak w przypadku ziela dziurawca.¹⁴

Wcześniejsza radioterapia jamy brzusznej lub miednicy

Pacjenci, którzy wcześniej przeszli radioterapię obejmującą obszar jamy brzusznej lub miednicy, są narażeni na zwiększone ryzyko mielosupresji po zastosowaniu irynotekanu. W takich przypadkach należy rozważyć odradzenie stosowania leku lub zastosowanie zredukowanej dawki początkowej.

Stan ogólny pacjenta wg WHO 2

U pacjentów z granicznym stanem sprawności (WHO 2) należy dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko terapii irynotekanem. Pogorszenie stanu ogólnego podczas leczenia może być wskazaniem do przerwania terapii.¹⁵