Przeciwwskazania stosowania diklofenaku potasowego

W praktyce klinicznej istnieje szereg sytuacji, w których należy bezwzględnie odradzić pacjentom stosowanie diklofenaku potasowego (Diclomax). Przeciwwskazania te wynikają z potencjalnego ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych, które mogą znacząco pogorszyć stan zdrowia pacjenta lub nawet zagrozić jego życiu¹.

Nadwrażliwość na składniki leku

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu Diclomax jest nadwrażliwość na diklofenak potasowy lub którykolwiek ze składników pomocniczych zawartych w tabletce. U pacjentów z historią reakcji alergicznych na niesteroidowe leki przeciwzapalne należy zachować szczególną ostrożność².

Schorzenia układu pokarmowego

Diclomax jest przeciwwskazany u pacjentów z:³

• Czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy
• Nawracającym wrzodem żołądka lub krwawieniami w wywiadzie (2 lub więcej wyrazistych epizodów zdiagnozowanego owrzodzenia lub krwawienia)
• Krwawieniem lub perforacją w układzie pokarmowym w wywiadzie, związanymi z wcześniejszym stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)⁴

Ryzyko wystąpienia krwawień z przewodu pokarmowego jest szczególnie wysokie u osób starszych oraz pacjentów z historią schorzeń gastroenterologicznych. Dlatego kluczowe jest dokładne zebranie wywiadu przed przepisaniem leku.

Zaburzenia krzepnięcia

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów ze schorzeniami powodującymi zwiększoną tendencję do krwawienia⁵. Dotyczy to m.in. pacjentów z:

• Wrodzonymi koagulopatiami
• Małopłytkowością
• Przyjmujących leki przeciwkrzepliwe w pełnych dawkach terapeutycznych

Niewydolność wątroby

Stosowanie Diclomax jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z:⁶

• Ciężką niewydolnością wątroby
• Porfirią wątrobową⁷

U tych pacjentów diklofenak może nasilić przebieg choroby i spowodować zagrożenie życia z powodu niemożności prawidłowego metabolizowania leku w wątrobie.

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Diclomax nie powinien być stosowany u pacjentów z:⁸

• Stwierdzoną zastoinową niewydolnością serca (klasa II-IV wg NYHA)
• Chorobą niedokrwienną serca
• Chorobą naczyń obwodowych
• Chorobą naczyń mózgowych

Diklofenak potasowy, podobnie jak inne NLPZ, zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych incydentów zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu i wysokich dawkach.

Niewydolność nerek

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest ciężka niewydolność nerek, definiowana jako filtracja kłębuszkowa poniżej 30 ml/min<sup data-drug="Diclomax" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (filtracja kłębuszkowa 9. U tych pacjentów stosowanie diklofenaku może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, zatrzymania płynów i rozwoju obrzęków.

Ciąża i okres karmienia piersią

Stosowanie diklofenaku potasowego jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży¹⁰. W tym okresie lek może powodować:

• Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy
• Zwiększone ryzyko krwawień u matki i dziecka

Nadwrażliwość na inne NLPZ

Stosowanie diklofenaku jest przeciwwskazane u pacjentów, u których podanie kwasu acetylosalicylowego lub innych leków hamujących syntezę prostaglandyn może być przyczyną wystąpienia:¹¹

• Napadu astmy
• Pokrzywki
• Ostrego nieżytu błony śluzowej nosa

Jest to tzw. triada aspirynowa lub zespół Samtera, który stanowi przeciwwskazanie do stosowania wszystkich niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym również diklofenaku potasowego.

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej ostrożności

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją również sytuacje, w których należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć potencjalne korzyści w stosunku do ryzyka stosowania leku Diclomax. Są to m.in. pacjenci z:

• Łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek
• Łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby
• Nadciśnieniem tętniczym
• Chorobami układu pokarmowego w wywiadzie (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego)
• Zaburzeniami krzepnięcia krwi
• Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W powyższych sytuacjach konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz, jeśli to możliwe, zastosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres.