objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Priligy 60 mg
Przedawkowanie chlorowodorku dapoksetyny (Priligy) nie zostało dotychczas potwierdzone w praktyce klinicznej, mimo że badania kliniczne obejmowały dawki do 240 mg na dobę (dwie dawki po 120 mg w odstępie 3 godzin) bez niespodziewanych działań niepożądanych. Objawy przedawkowania dapoksetyny, jako selektywnego inhibitora wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), są przewidywalne i obejmują nadmierną senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), tachykardię, drżenia, pobudzenie psychoruchowe oraz zawroty głowy, co wynika z nasilonego działania serotoninergicznego na ośrodkowy układ nerwowy, układ autonomiczny oraz przewód pokarmowy.
akcja serca, dapoksetyna, diureza wymuszona, drżenie mimowolne, działanie serotoninergiczne, hemoperfuzja, objętość dystrybucji, ośrodkowy układ nerwowy, Priligy, przekaźnictwo serotoninergiczne, przewód pokarmowy, receptor serotoninowy, równowaga wodno-elektrolitowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, transfuzja wymienna, układ autonomiczny, układ pokarmowy, układ przedsionkowy, układ sercowo-naczyniowy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia neurologiczne, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abagat 150 mg
Dabigatran eteksylan po podaniu doustnym ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnego dabigatranu, z biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest w 0,5-2 godziny u zdrowych osób, natomiast po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin z powodu wpływu znieczulenia i porażenia perystaltyki. Pokarm nie zmienia biodostępności, lecz opóźnia czas osiągnięcia Cmax o 2 godziny. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (34-35%). Lek jest wydalany głównie z moczem (85%), z okresem półtrwania około 11 godzin u osób starszych, który wydłuża się do 12-14 godzin po wielokrotnym podaniu. U pacjentów z niewydolnością nerek okres półtrwania wzrasta proporcjonalnie do stopnia upośledzenia funkcji nerek (np. do 27,2 h przy CrCL <30 mL/min).
acyloglukuronid, białko transportowe P-gp, biodostępność bezwzględna, Cmax, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, porażenie perystaltyki przewodu pokarmowego, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, umiarkowana niewydolność nerek, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tuxanuva 110 mg
Dabigatran eteksylan, prolek podawany doustnie, ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej formy dabigatranu, charakteryzującej się biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych osób, jednak u pacjentów pooperacyjnych wchłanianie jest opóźnione, z Cmax osiąganym do 6 godzin, co wynika z wpływu znieczulenia i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm wydłuża czas do Cmax o około 2 godziny, a integralność kapsułki jest kluczowa, gdyż uszkodzenie otoczki HPMC może zwiększyć biodostępność nawet o 75%. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L). Metabolizowany jest głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a wydalany przede wszystkim z moczem (85% dawki), z klirensem około 100 mL/min, odpowiadającym przesączaniu kłębuszkowemu. Okres półtrwania u osób starszych wynosi 11-14 godzin, wydłużając się u pacjentów z niewydolnością nerek.
acyloglukuronid, badanie farmakodynamiczne, biodostępność, ciężka niewydolność nerek, dabigatran, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, faza eliminacji, hemodializa, hydroliza esterazowa, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, migotanie przedsionków, model dwuwykładniczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie osoczowe, substrat CYP2C9, substrat CYP3A4, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gabacol 100 mg
Gabapentyna, podawana doustnie w dawkach 300-800 mg co 8 godzin, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w zakresie 4,02-8,71 μg/ml po 1,6-2,7 godzinach (tmax). Bezwzględna dostępność biologiczna kapsułki 300 mg wynosi około 60%, jednak wykazuje tendencję do zmniejszania się wraz ze wzrostem dawki, co wpływa na nieliniowość farmakokinetyki. Lek nie wiąże się z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji wynosi 57,7 l. Gabapentyna nie jest metabolizowana w organizmie, nie indukuje enzymów wątrobowych cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się wyłącznie przez nerki w postaci niezmienionej, z okresem półtrwania 5-7 godzin, który nie zależy od dawki. U pacjentów z niewydolnością nerek oraz osób w podeszłym wieku klirens osoczowy i nerkowy gabapentyny jest zmniejszony i koreluje z klirensem kreatyniny, co wymaga dostosowania dawkowania. Gabapentyna jest dializowalna podczas hemodializy.
białko osocza, cytochrom P450, dostępność biologiczna, ekspozycja AUC, farmakokinetyka gabapentyny, gabacol, gabapentyna, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, nieliniowość farmakokinetyczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza wątrobowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie doustne, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Właściwości farmakokinetyczne
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest aktywnym składnikiem leku Hemorol, występującym w formie wyciągu gęstego (4:1) w dawce od 11,12 mg do 20 mg na czopek, co odpowiada 0,20 mg atropiny. Ekstrakcja prowadzona jest przy użyciu 70% etanolu (V/V). Atropina, jako główny alkaloid, odpowiada za działanie farmakologiczne preparatu. Jednakże, w dokumentacji Hemorolu brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakokinetyki korzenia pokrzyku i atropiny po podaniu doodbytniczym, w tym informacji o biodostępności, czasie półtrwania, objętości dystrybucji czy klirensie.
alkaloid, aplikacja doodbytnicza, atropina, benzokaina, biodostępność, czas półtrwania, dostępność biologiczna, droga doodbytnicza, działanie farmakologiczne, efekt terapeutyczny, ekstrahent, etanol 70%, farmakokinetyka, interakcja lekowa, klirens, korzeń pokrzyku, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, podanie doodbytnicze, wyciąg gęsty, wyciąg roślinny, wyciąg standaryzowany - Leksykon substancji czynnych
Kandesartan – Właściwości farmakokinetyczne
Kandesartan, aktywna forma proleku kandesartanu cyleksetylu, charakteryzuje się bezwzględną biodostępnością około 40% po podaniu w formie roztworu doustnego oraz szacowaną biodostępnością tabletki na poziomie około 14%. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest po 3-4 godzinach, a farmakokinetyka wykazuje liniową zależność stężenia od dawki w zakresie terapeutycznym. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (>99%), ma pozorną objętość dystrybucji około 0,1 l/kg oraz okres półtrwania eliminacyjnego około 9 godzin. Kandesartan jest wydalany głównie w postaci niezmienionej z moczem (26% dawki) i kałem (56% dawki), z minimalnym metabolizmem wątrobowym przez CYP2C9, bez istotnego wpływu na aktywność enzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4), co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Pokarm nie wpływa istotnie na biodostępność, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków.
amlodypina, AUC, białko osocza, biodostępność kandesartanu, Cmax, cytochrom P450, czynne wydzielanie kanalikowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, enzym CYP2C9, farmakokinetyka kandesartanu, hemodializa, hydrochlorotiazyd, hydroliza estru, interakcja lekowa, izoenzym CYP1A2, kandesartan cyleksetyl, klirens nerkowy, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w surowicy, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania kandesartanu, prolek, przesączanie kłębuszkowe, terapia skojarzona, terapia trójlekowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Osaver 10 mg
Olmesartan medoksomil, prolek stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, ulega szybkiej biotransformacji do aktywnej formy podczas wchłaniania w przewodzie pokarmowym, z biodostępnością około 25,6%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2 godzinach, a stężenie rośnie liniowo do dawki 80 mg. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99,7%) oraz niewielką objętością dystrybucji (16-29 l). Metabolizm ogranicza się głównie do hydrolizy proleku, a eliminacja odbywa się w 40% przez nerki i w 60% drogą wątrobowo-żółciową. Okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, a stan stacjonarny osiągany jest po kilku dawkach bez kumulacji. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby obserwuje się istotne zwiększenie AUC, odpowiednio do stopnia niewydolności, co wymaga ostrożności w dawkowaniu. U osób starszych (≥65 lat) AUC wzrasta o 35-44%, co jest związane z obniżoną funkcją nerek.
AUC, biodostępność, Cmax, esterazy, hydroliza, interakcje lekowe, klirens nerkowy, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, nadciśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olmesartan medoksomil, prolek, stan stacjonarny, warfaryna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie wątrobowo-żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Entekavir Adamed 1 mg
Entekawir, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmₐₓ) po 0,5-1,5 godziny. Biodostępność wynosi co najmniej 70%, a farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,1-1 mg. W stanie równowagi farmakokinetycznej (po 6-10 dniach) Cmₐₓ i Cmin dla dawki 0,5 mg wynoszą odpowiednio 4,2 i 0,3 ng/ml, a dla dawki 1 mg – 8,2 i 0,5 ng/ml. Entekawir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~13%), nie ulega istotnemu metabolizmowi przez CYP450, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z około 75% dawki wydalanej w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi 128-149 godzin, a kumulacja przy dawkowaniu raz na dobę jest około 2-krotna. Podanie leku z posiłkiem tłuszczowym opóźnia wchłanianie i zmniejsza Cmₐₓ o 44-46% oraz AUC o 18-20%, co może mieć znaczenie u pacjentów opornych na terapię lamiwudyną.
analog nukleozydu, AUC, biodostępność leku, cyklosporyna A, cytochrom P450, dializa otrzewnowa, efektywny okres półtrwania, entekawir, farmakokinetyka leku, glukuronidy i siarczany, HBeAg, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lamiwudyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, równowaga farmakokinetyczna, stężenie maksymalne w osoczu, takrolimus, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, wysokotłuszczowy posiłek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cinacalcet Sandoz 90 mg
Cynakalcet, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 2-6 godzinach od podania doustnego. Bezwzględna biodostępność wynosi 20-25% na czczo, a podanie z pokarmem zwiększa ją o 50-80%, niezależnie od zawartości tłuszczu w posiłku. Objętość dystrybucji jest duża (~1000 l), a wiązanie z białkami osocza wynosi około 97%. Cynakalcet wykazuje dwufazowy spadek stężenia z początkowym okresem półtrwania około 6 godzin i końcowym 30-40 godzin, osiągając stan równowagi po 7 dniach stosowania. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP1A2, a lek jest silnym inhibitorem CYP2D6. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (80% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (15%). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 30-180 mg podawanych raz na dobę.
biodostępność, cytochrom P450, czerwone krwinki, dializa otrzewnowa, droga eliminacji, farmakokinetyka, hemodializa, inhibitor enzymatyczny, klirens leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, palenie tytoniu, parathormon, schyłkowa choroba nerek, stężenie cynakalcetu w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie parathormonu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Daroxomb 110 mg
Dabigatran eteksylan, prolek podawany doustnie w dawce 110 mg (produkt Daroxomb), ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej postaci dabigatranu, charakteryzującej się biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast u pacjentów po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co wiąże się z wpływem znieczulenia, porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego i samego zabiegu. Cmax i AUC są proporcjonalne do dawki, a integralność kapsułek HPMC jest kluczowa, gdyż uszkodzenie otoczki może zwiększyć biodostępność o 37-75%. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 l). Metabolizm obejmuje sprzęganie do aktywnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania u osób starszych wynoszącym 11-14 godzin.
acyloglukuronid, AUC, białko transportowe P-gp, biodostępność dabigatranu, Cmax, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, dostępność biologiczna dabigatranu, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, interakcja farmakokinetyczna, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, wiązanie z białkami osocza, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Lewofloksacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Lewofloksacyna podana doustnie charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje szeroką dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji około 100 l) i umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%), co sprzyja dobrej penetracji do błony śluzowej oskrzeli, płynu wyściełającego nabłonek dróg oddechowych, makrofagów pęcherzyków płucnych, tkanki płuc, skóry, gruczołu krokowego oraz moczu. Lewofloksacyna słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co należy uwzględnić przy leczeniu zakażeń OUN. Po podaniu miejscowym do oka stężenia w filmie łzowym wynoszą 17,0 μg/ml po 4 godzinach i 6,6 μg/ml po 6 godzinach, a stężenia w osoczu są ponad 1000-krotnie niższe niż po podaniu doustnym. Okres półtrwania leku wynosi 6-8 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>85% w formie niezmienionej), co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek (np. przy ClCR <20 ml/min okres półtrwania wydłuża się do 35 godzin).
biodostępność, ciecz wodnista oka, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka liniowa, film łzowy, inwersja chiralna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lewofloksacyna, makrofagi pęcherzykowe, nabłonek dróg oddechowych, najmniejsze stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, prostata, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zakażenie OUN - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy zawierający sytagliptynę i metforminę charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, potwierdzonym badaniami biorównoważności. Sytagliptyna wykazuje wysoką biodostępność bezwzględną (~87%), szybkie wchłanianie z Tmax wynoszącym 1-4 godziny oraz znaczną dystrybucję do tkanek (Vd ~198 L). Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (79% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metformina wykazuje biodostępność 50-60%, Tmax około 2,5 godziny, nieznaczne wiązanie z białkami osocza oraz szeroki zakres objętości dystrybucji (63-276 L). Metformina nie ulega metabolizmowi i jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym przekraczającym 400 ml/min i okresem półtrwania około 6,5 godziny. Wchłanianie metforminy jest nieliniowe i ulega zmniejszeniu pod wpływem pokarmu, co skutkuje obniżeniem Cmax o 40% i AUC o 25%, natomiast sytagliptyna może być podawana niezależnie od posiłków bez wpływu na farmakokinetykę.
biodostępność bezwzględna, biorównoważność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP3A4, eliminacja leku, glikoproteina p, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metformina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w stanie stacjonarnym, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby