objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Crusia 20 mg/0,2 ml (2000 j.m.)
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Crusia, charakteryzuje się niemal 100% biodostępnością po podaniu podskórnym, co umożliwia pełne wykorzystanie dawki. Maksymalna aktywność anty-Xa osiągana jest po 3-5 godzinach i wykazuje liniową zależność od dawki, np. 0,2 j.m./ml po 2000 j.m. (20 mg) oraz 1,3 j.m./ml po 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.). Stan stacjonarny osiągany jest zwykle w 2-4 dniu leczenia, zależnie od schematu dawkowania. Objętość dystrybucji wynosi około 4,3 l, co wskazuje na dystrybucję głównie w przestrzeni wewnątrznaczyniowej. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez desulfację i depolimeryzację, a eliminacja jest jednofazowa z okresem półtrwania około 5 godzin po pojedynczym podaniu i 7 godzin po wielokrotnym. Klirens anty-Xa wynosi 0,74 l/h po dawce 150 j.m./kg mc. podawanej dożylnie przez 6 godzin. Nerkowa eliminacja obejmuje około 40% dawki, co ma istotne znaczenie kliniczne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
aktywność anty-IIa, aktywność anty-Xa, aktywność anty-Xa i anty-IIa, aktywność antykoagulacyjna, antytrombina III, AUC, biodostępność, bolus dożylny, depolimeryzacja, desulfacja, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens anty-Xa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lek trombolityczny, marskość wątroby, metoda amidolityczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vinorelbine Zentiva 20 mg
Winorelbina podawana doustnie charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1,5-3 godziny oraz biodostępnością około 40%, niezależną od spożycia pokarmu. Maksymalne stężenie (Cmax) po dawce 80 mg/m² osiąga około 130 ng/ml. Stężenia po dawkach doustnych 60 i 80 mg/m² są porównywalne do dawek dożylnych 25 i 30 mg/m², co jest istotne przy ustalaniu równoważności terapeutycznej. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym jest znaczna (średnio 21,2 l/kg), a lek silnie wiąże się z płytkami krwi (78%), natomiast wiązanie z białkami osocza jest niskie (13,5%). Winorelbina wykazuje wysoki klirens (0,72 l/h/kg) na poziomie przepływu krwi w wątrobie, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 40 godzin. Wydalanie przez nerki jest minimalne (<5% dawki), dominującą drogą eliminacji jest wydalanie z żółcią. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a aktywnym metabolitem jest 4-O-deacetylowinorelbina.
4-O-deacetylowinorelbina, biodostępność, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa leku, efekt mielosupresyjny, granulocyty wielojądrzaste, klirens krwi, łagodne zaburzenia czynności wątroby, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, Tmax, toksyczność hematologiczna, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, winorelbina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Osagrand 3 mg
Kwas ibandronowy charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką, z kluczowym mechanizmem działania opartym na szybkim wiązaniu z tkanką kostną (40-50% dawki u kobiet po menopauzie) oraz wydalaniu nerkowym w formie niezmienionej. Po dożylnym podaniu stężenie w osoczu rośnie proporcjonalnie do dawki (0,5–6 mg), a pozorna objętość dystrybucji wynosi ≥90 l, co wskazuje na znaczne przenikanie do tkanek. Lek wiąże się z białkami osocza w 85-87%, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Kwas ibandronowy nie ulega metabolizmowi, a jego eliminacja odbywa się dwutorowo: przez wbudowanie do kości oraz wydalanie nerkowe, z całkowitym klirensem 84-160 ml/min i klirensem nerkowym około 60 ml/min u zdrowych kobiet po menopauzie. Pozorny okres półtrwania wynosi 10-72 godzin, jednak rzeczywisty może być dłuższy, co jest typowe dla bisfosfonianów.
bisfosfonian, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cytochrom P-450, hemodializa, izoenzymy P-450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kwas ibandronowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, roztwór do wstrzykiwań, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, tkanka kostna, wiązanie z białkami osocza, wychwyt leku, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dicloreum 25 mg/ml
Diklofenak sodowy podany domięśniowo w dawce 75 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2,5 μg/ml (8 μmol/l) w ciągu około 20 minut. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%, głównie albuminami 99,4%) oraz objętość dystrybucji w zakresie 0,12-0,17 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek, w tym do płynu maziowego. Maksymalne stężenie diklofenaku w płynie maziowym pojawia się 2-4 godziny po osiągnięciu Cmax w osoczu, a okres półtrwania w płynie maziowym jest wydłużony do 3-6 godzin, co umożliwia utrzymanie wyższych stężeń leku w miejscu działania przez około 12 godzin.
aktywność biologiczna, albumina, Dicloreum, diklofenak sodowy, dystrybucja leku, działanie farmakologiczne, eliminacja z żółcią, faza eliminacji, glukuronizacja, hydroksy-diklofenak, hydroksylacja i metoksylacja, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodna fenolowa, podanie domięśniowe, połączenie glukuronidowe, roztwór do wstrzykiwań, schorzenie reumatyczne, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Silamil 10 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna leku Silamil (10 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 5-40 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w czasie 3-8 godzin (tmax), niezależnie od dawki, a zarówno Cmax, jak i AUC rosną proporcjonalnie do dawki. Substancja wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~98%, głównie z kwaśną alfa-1-glikoproteiną). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z udziałem alternatywnych szlaków, a klirens układowy wynosi około 9,5 l/h. Okres półtrwania solifenacyny wynosi 45-68 godzin, z wydłużeniem u osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Wydalanie odbywa się głównie przez mocz (70%) oraz kał (23%), z udziałem niezmienionej substancji czynnej (~11%) i kilku metabolitów, z których aktywny farmakologicznie jest 4R-hydroksysolifenacyna.
4R-hydroksy-N-tlenek solifenacyny, 4R-hydroksysolifenacyna, alfa-1-glikoproteina, AUC, białko osocza, biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cytochrom P450 3A4, ekspozycja na lek, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens układowy, N-glukuronid, N-tlenek solifenacyny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynian, stężenie w osoczu krwi, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Remolexam 15 mg
Meloksykam, substancja czynna Remolexam 15 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~90%) oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych 7,5-15 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 5-6 godzinach (Tmax), z niewielkimi fluktuacjami stężenia przy dawkowaniu raz na dobę, co sprzyja stabilnemu efektowi terapeutycznemu. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99%), a jego objętość dystrybucji wynosi około 11-16 litrów, z możliwością penetracji do mazi stawowej na poziomie około 50% stężenia osoczowego. Meloksykam jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP2C9, z powstaniem nieaktywnych metabolitów, a eliminacja odbywa się w równych proporcjach przez mocz i kał, z okresem półtrwania 13-25 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
5′-hydroksymetylomeloksykam, 5′-karboksymeloksykam, białka osocza, biodostępność doustna, biotransformacja wątrobowa, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, klirens osoczowy, maź stawowa, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, schyłkowa niewydolność nerek, stan równowagi, wiązanie z białkami - Leksykon substancji czynnych
Zofenopryl – Właściwości farmakokinetyczne
Zofenopryl, będący pro-lekiem, po podaniu doustnym ulega niemal całkowitej konwersji do aktywnego metabolitu zofenoprylatu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 1,5 godziny. Farmakokinetyka zofenoprylu cechuje się liniowością w zakresie dawek 10-80 mg soli wapniowej, bez kumulacji przy dawkach 15-60 mg przez 3 tygodnie. Wchłanianie jest szybkie i efektywne, a obecność pokarmu spowalnia jedynie szybkość, nie wpływając na całkowitą absorpcję (AUC). Zofenopryl wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~88%) i dużą objętość dystrybucji (96 l). Metabolizm jest wieloetapowy, z głównym metabolitem zofenoprylatem (22%), który ulega dalszym przemianom, m.in. sprzężeniu z glukuronidem (17%) i S-metylacji (8%). Okres półtrwania zofenoprylatu wynosi 5,5 godziny, a klirens całkowity 1300 ml/min. Eliminacja odbywa się drogą nerkową (69-76%) i wątrobową (16-26%), co umożliwia stosowanie leku u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek przy odpowiedniej modyfikacji dawkowania.
AUC, dializa otrzewnowa, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, grupa sulfhydrylowa, hemodializa, hydrochlorotiazyd, hydroliza tioestrowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens całkowity, klirens kreatyniny, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pole pod krzywą stężenia, prolek, schyłkowa niewydolność nerek, sól wapniowa zofenoprylu, sprzężenie z glukuronidem, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie radioaktywne, zofenoprylat - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Darunavir Accord 300 mg
Darunawir, podawany z inhibitorem CYP3A – rytonawirem, wykazuje znacznie zwiększoną ekspozycję u pacjentów zakażonych HIV-1 w porównaniu do zdrowych ochotników, co jest związane z podwyższonym stężeniem kwaśnej glikoproteiny α1 (AAG) i zwiększonym wiązaniem z białkami osocza (~95%). Po podaniu doustnym 600 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru dwa razy na dobę, biodostępność wzrasta do około 82% (w porównaniu do 37% bez rytonawiru), a całkowita ekspozycja na lek zwiększa się około 14-krotnie. Maksymalne stężenie osiągane jest po 2,5–4 godzinach, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Podanie leku z pokarmem zwiększa biodostępność o około 30% w stosunku do podania na czczo, dlatego zaleca się przyjmowanie darunawiru z rytonawirem podczas posiłku. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (79,5%) i moczem (13,9%), z niewielkim udziałem postaci niezmienionej (41,2% w kale, 7,7% w moczu).
biodostępność darunawiru, cytochrom P450, inhibitor CYP3A, izoenzym CYP3A, klirens kreatyniny, klirens leku, kobicystat, komórki CD4, kwaśna glikoproteina α1, leczenie przeciwretrowirusowe, mikrosomy wątrobowe, mutacje DRV-RAM, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rytonawir, schemat przeciwretrowirusowy, skala Child-Pugh, wiremia HIV-1 RNA, wirus HIV-1, wolna frakcja leku, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Entecavir Fomed 1 mg
Entekawir w dawce 1 mg doustnie charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając Cmₐₓ w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością szacowaną na co najmniej 70%. W stanie równowagi farmakokinetycznej, uzyskiwanym po 6-10 dniach dawkowania raz na dobę, Cmₐₓ i Cmin dla dawki 1 mg wynoszą odpowiednio 8,2 ng/ml i 0,5 ng/ml. Podanie entekawiru z posiłkiem wysokotłuszczowym lub lekkim opóźnia wchłanianie o 1-1,5 godziny i zmniejsza Cmₐₓ o 44-46% oraz AUC o 18-20%, co jednak nie ma istotnego znaczenia klinicznego u pacjentów nieleczonych wcześniej analogami nukleozydów. Entekawir wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (~13%) i szeroką dystrybucję do tkanek, a jego metabolizm jest minimalny, bez udziału układu CYP450, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych.
białka osocza, biodostępność, cytochrom P450, dawka uzupełniająca, dawkowanie, dializa otrzewnowa, entekawir, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia leku, przesączanie kłębuszkowe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, równowaga farmakokinetyczna, roztwór doustny entekawiru, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformin hydrochloride STADA 500 mg
Metformina chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się opóźnionym wchłanianiem, z Tmax wynoszącym około 7 godzin, w porównaniu do 2,5 godziny dla formy o natychmiastowym uwalnianiu. Po podaniu dawki 500 mg obserwuje się istotne zwiększenie AUC o około 70% oraz Cmax o 18% przy jednoczesnym spożyciu posiłku, choć całkowita ilość wchłoniętej substancji pozostaje niezmieniona. W stanie stacjonarnym, AUC i Cmax nie rosną proporcjonalnie do dawki, a podanie 2000 mg jednorazowo w formie o przedłużonym uwalnianiu daje ekspozycję porównywalną do 1000 mg podawanych dwa razy dziennie w formie o natychmiastowym uwalnianiu. Nie obserwuje się kumulacji leku przy wielokrotnym dawkowaniu do 2000 mg. Metformina wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza, a jej dystrybucja obejmuje także erytrocyty, z objętością dystrybucji w zakresie 63-276 litrów.
AUC, Cmax, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytrocyt, faza eliminacji, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kompartment dystrybucji, kumulacja leku, metformina chlorowodorek, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powinowactwo do białek osocza, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, Tmax, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zmienność wewnątrzosobnicza