objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Jansitin 25 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Jansitin, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając Cmax 950 nM w 1-4 godziny oraz AUC 8,52 µM•hr przy dawce 100 mg u osób zdrowych. Biodostępność wynosi około 87%, a posiłki nie wpływają na farmakokinetykę leku. Lek wykazuje znaczną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji ~198 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (79% dawki w postaci niezmienionej w moczu). Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy to około 350 ml/min, wskazując na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy CYP450 ani na transportery OCT2, OAT1, PEPT1/2, a jej interakcje z glikoproteiną P są minimalne.
biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, eliminacja leku, enzym DPP-4, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka sytagliptyny, GFR, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor glikoproteiny p, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia leku, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu krwi, transporter anionów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Trund 100 mg/ml
Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (~100%) oraz szybkim wchłanianiem, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godzinie u dorosłych. Farmakokinetyka leku jest liniowa, z niewielką zmiennością wewnątrz- i międzyosobniczą, bez wpływu płci, rasy czy rytmu dobowego. Okres półtrwania u dorosłych wynosi 7±1 godzin, a klirens całkowity około 0,96 ml/min/kg masy ciała. Lewetyracetam jest wydalany głównie przez nerki (95% dawki), głównie przez filtrację kłębuszkową z reabsorpcją kanalikową, a jego metabolizm jest minimalny, prowadząc do powstania nieaktywnego metabolitu ucb L057. U osób starszych okres półtrwania wydłuża się do 10-11 godzin, co wiąże się z obniżoną funkcją nerek, a u pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dostosowanie dawki na podstawie klirensu kreatyniny. Dializa usuwa około 51% leku w trakcie 4-godzinnego zabiegu.
bezmocz, biodostępność, cytochrom P450, dializa, enzymatyczna hydroliza, filtracja kłębuszkowa, glukuronidacja, glukuronylotransferaza, hydroksylaza epoksydowa, interakcje lekowe, izoenzymy, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lewetyracetam, objętość dystrybucji, okres półtrwania, padaczka, reabsorpcja kanalikowa, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Actelsar 80 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Actelsar (dostępnego w dawkach 40 mg i 80 mg), charakteryzuje się około 50% biodostępnością bezwzględną oraz szybkim, choć zróżnicowanym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Przyjmowanie leku z pokarmem powoduje zmniejszenie AUC 0-∞ o 6% przy dawce 40 mg i do 19% przy dawce 160 mg, jednak stężenie w osoczu przez pierwsze 3 godziny pozostaje stabilne niezależnie od posiłku. Farmakokinetyka telmisartanu jest nieliniowa, z nieproporcjonalnym wzrostem Cmax i AUC powyżej dawki 40 mg. Substancja wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i alfa-1-glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vdss) wynosi około 500 litrów, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity nie wykazują aktywności farmakologicznej. Telmisartan jest eliminowany głównie z kałem w postaci niezmienionej, z klirensem osoczowym około 1000 ml/min i okresem półtrwania powyżej 20 godzin, bez klinicznie istotnej kumulacji przy stosowaniu dawek terapeutycznych.
alfa-1-glikoproteina, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biodostępność telmisartanu, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka telmisartanu, klirens osoczowy, kumulacja leku, kwas glukuronowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pole pod krzywą stężenia, przewód pokarmowy, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Duomox 250 mg
Amoksycylina, substancja czynna preparatu Duomox, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 70% po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym około 1,5 godziny i liniową zależnością farmakokinetyczną w dawkach od 250 mg do 3000 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 250 mg wynosi średnio 3,3 ± 1,12 µg/mL, a pole pod krzywą stężenia (AUC 0-24h) to 26,7 ± 4,56 µg·h/mL. Okres półtrwania (T½) amoksycyliny wynosi około 1,36 ± 0,56 godziny. Lek wykazuje szeroką dystrybucję w organizmie, przenikając do tkanek takich jak pęcherzyk żółciowy, tkanki jamy brzusznej, skóra, mięśnie, płyn maziowy, otrzewnowy oraz ropnie, co umożliwia skuteczne leczenie zakażeń w tych lokalizacjach. Amoksycylina wiąże się z białkami osocza w około 18%, a jej objętość dystrybucji wynosi 0,3-0,4 L/kg. Nie przenika natomiast efektywnie do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ogranicza jej zastosowanie w zakażeniach OUN. Lek przenika przez łożysko i do mleka matki, co ma znaczenie kliniczne w terapii kobiet w ciąży i karmiących.
amoksycylina, biodostępność amoksycyliny, Duomox, hemodializa, klirens całkowity, kwas penicylinowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, probenecyd, ropień, stężenie w osoczu, zakażenie dermatologiczne, zakażenie dróg żółciowych, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie otrzewnej, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie wewnątrzbrzuszne, zapalenie stawów - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dulxetenon 120 mg
Przedawkowanie duloksetyny, nawet w dawkach około 1000 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych, takich jak zaburzenia świadomości (senność, śpiączka), zespół serotoninowy, drgawki, wymioty oraz tachykardia (>100 uderzeń/min). W praktyce klinicznej odnotowano dawki przedawkowania sięgające nawet 5400 mg, z przypadkami śmiertelnymi, zwłaszcza przy jednoczesnym zażyciu innych leków. Objawy zespołu serotoninowego, obejmujące hipertermię, sztywność mięśniową i zaburzenia autonomiczne, mogą wystąpić przy różnych dawkach, szczególnie w politerapii z lekami serotoninergicznymi.
cyproheptadyna, dawka duloksetyny, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drgawka, drożność dróg oddechowych, duloksetyny chlorowodorek, EKG, hemoperfuzja, hipertermia, kapsułka dojelitowa twarda, napad drgawek toniczno-klonicznych, objętość dystrybucji, parametr hemodynamiczny, płukanie żołądka, podrażnienie przewodu pokarmowego, przedawkowanie duloksetyny, sztywność mięśniowa, tachykardia, transfuzja wymienna, węgiel aktywowany, wymuszona diureza, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Feiba NF 500 j. (500 j. FEIBA), 50 j./ml
FEIBA NF jest złożonym preparatem zawierającym zespół czynników krzepnięcia, w tym nieaktywowane czynniki II, IX, X oraz aktywowany czynnik VII, a także antygen koagulacyjny czynnika VIII (F VIII C:Ag) w stężeniu do 0,1 jednostki na 1 jednostkę FEIBA. Preparat jest standaryzowany na 50 jednostek aktywności na 1 ml roztworu, a opakowanie zawiera 500 jednostek FEIBA z 200-600 mg białka ludzkiego osocza. Jednostka aktywności FEIBA definiowana jest jako ilość substancji skracająca czas aPTT osocza z inhibitorem czynnika VIII do 50% wartości buforowej, co stanowi specyficzny parametr farmakokinetyczny dla tego produktu.
aktywność omijająca inhibitor, aktywowany czynnik VII, antygen koagulacyjny czynnika VIII, aPTT, AUC, biodostępność, czas kaolinowo-kefalinowy, czynnik krzepnięcia krwi, F VIII C:Ag, FEIBA NF, inhibitor czynnika VIII, klirens, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osocze ludzkie, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, układ kalikreina-kinina, zespół czynników krzepnięcia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aflegan 7,5 mg/ml
Ambroksol chlorowodorek, substancja czynna preparatu Aflegan (7,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, co wskazuje na efektywną dyfuzję pozanaczyniową do tkanek i narządów. Okres półtrwania leku wynosi około 10 godzin, co jest kluczowe przy ustalaniu schematu dawkowania. Po podaniu, ambroksol ulega biotransformacji w wątrobie, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki – zarówno w postaci niezmienionej, jak i dwóch metabolitów sprzężonych z kwasem glukuronowym.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Bayer 20 mg
Rywaroksaban, jako bezpośredni inhibitor czynnika Xa, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania pokarmu, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność wzrasta z 66% na czczo do prawie całkowitej po posiłku, z 39% wzrostem AUC. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg na czczo, a przy dawkach 10-20 mg po posiłku wykazuje proporcjonalność do dawki. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, ma umiarkowaną objętość dystrybucji (około 50 l u dorosłych, 113 l u dzieci o masie 82,8 kg) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz niezależne od CYP szlaki, z eliminacją przez nerki (ok. 50% metabolitów i 33% postaci niezmienionej) oraz kał. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych dorosłych i 11-13 godzin u osób starszych, a u dzieci zmniejsza się wraz z wiekiem (od 1,6 h u niemowląt do 4,2 h u młodzieży). Zmienność farmakokinetyczna (CV%) wynosi 30-40%.
AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność, CYP3A4, faza dyspozycji, hamowanie czynnika Xa, hydroliza amidowa, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, modelowanie farmakokinetyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, postać niezmieniona leku, proporcjonalność dawki, stan zakrzepowo-zatorowy, stężenie w osoczu, substrat białek transportowych, wchłanianie ograniczane uwalnianiem, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zakrzepica żył głębokich, zawiesina leku, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aurodisc (50 mcg + 250 mcg)/dawkę
Produkt leczniczy Aurodisc zawiera dwie substancje czynne: salmeterol i flutykazon propionian, których farmakokinetyka jest odrębna i wpływa na profil działania leku. Salmeterol działa głównie lokalnie w płucach, a jego stężenia w osoczu są bardzo niskie (około 200 pg/ml lub mniej) i nie stanowią bezpośredniego wskaźnika efektu terapeutycznego. Flutykazon propionian charakteryzuje się biodostępnością wziewną na poziomie 5-11% dawki nominalnej, z niższą ekspozycją u pacjentów z astmą. Wchłanianie flutykazonu odbywa się głównie z płuc, z minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego (<1%) z powodu efektu pierwszego przejścia. Substancja ta wykazuje duży klirens osoczowy (1150 ml/min), objętość dystrybucji około 300 l oraz okres półtrwania około 8 godzin, a jej metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 do nieaktywnego metabolitu kwasu karboksylowego. Klirens nerkowy jest pomijalny, a eliminacja odbywa się głównie z kałem.
analiza farmakokinetyczna populacyjna, biodostępność flutykazonu propionianu, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, inhalator suchego proszku, izoenzym CYP3A4, klirens nerkowy, klirens osoczowy, komora inhalacyjna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna kwasu karboksylowego, salmeterol i flutykazon propionian, stężenie w osoczu, wchłanianie ogólnoustrojowe, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Septanest z adrenaliną 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml
Septanest z adrenaliną zawiera artykainę chlorowodorek w stężeniu 40 mg/ml, łączoną z adrenaliną w dawce 5 µg/ml (1:200 000) lub 10 µg/ml (1:100 000). Farmakokinetyka artykainy charakteryzuje się szybkim osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w zakresie 400-2100 ng/ml po 10-12 minutach u dorosłych, natomiast u dzieci po dawce 2 mg/kg m.c. Cmax wynosi 1382 ng/ml i osiągane jest średnio po 7,78 minutach. Artykaina wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (albuminy 68,5-80,8%, µ/β-globuliny 62,5-73,4%, γ-globuliny 8,6-23,7%) oraz objętość dystrybucji około 4 l/kg. Adrenalina działa jako środek obkurczający naczynia, spowalniając wchłanianie artykainy i wydłużając jej działanie miejscowe.
adrenalina, artykaina chlorowodorek, cytochrom P450, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, eliminacja leku, faza eliminacji, glukuronid kwasu artykainowego, hydroliza grupy karboksylowej, kwas artykainowy, lek anestetyczny, mikrosomy wątroby, nieswoiste esterazy, objętość dystrybucji, obkurczenie naczyń krwionośnych, okres półtrwania leku, parametr farmakokinetyczny, Septanest z adrenaliną, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne, wiązanie z albuminami, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie podśluzówkowe, wydalanie z moczem, znieczulenie nasiękowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Isoptin SR-E 240 240 mg
Werapamil chlorowodorek, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów R i S, podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18, prowadząc do powstania 12 metabolitów, z których norwerapamil wykazuje 10-20% aktywności farmakologicznej związku macierzystego i stanowi 6% wydalanego leku. Po podaniu doustnym biodostępność werapamilu wynosi 22% dla postaci o niemodyfikowanym uwalnianiu i 33% dla postaci o przedłużonym uwalnianiu (Isoptin SR-E 240), z szybkim wchłanianiem (>90%) z jelita cienkiego. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 1-2 godzinach (postać niemodyfikowana) i 4-5 godzinach (postać o przedłużonym uwalnianiu), a stan stacjonarny ustala się po 3-4 dniach terapii. Werapamil charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1,8-6,8 l/kg) i wysokim wiązaniem z białkami osocza (~90%).
biodostępność, CYP1A2, CYP2C18, CYP2C8, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dealkilacja, efekt pierwszego przejścia, enancjomer, hemodializa, klirens, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norwerapamil, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, werapamil chlorowodorek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dailiport 3 mg
Takrolimus, dostępny w preparacie Dailiport o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który umożliwia osiągnięcie stabilnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji działań niepożądanych. Lek jest wchłaniany w całym przewodzie pokarmowym, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym średnio po około 2 godzinach (tmax). Biodostępność takrolimusu wynosi 20-25% (zakres 6-43%), przy czym obecność pokarmu obniża zarówno szybkość, jak i zakres wchłaniania. Takrolimus wykazuje silne powinowactwo do erytrocytów (stosunek stężenia w pełnej krwi do osocza około 20:1) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (>98,8%). Objętość dystrybucji w osoczu wynosi około 1300 l, a w pełnej krwi 47,6 l. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4 oraz w ścianie jelita, a eliminacja odbywa się głównie drogą żółciową, z minimalnym wydalaniem nerkowym (<2%).
biodostępność takrolimusu, biorca przeszczepu, biotransformacja, cytochrom P450, dysfunkcja dróg żółciowych, działanie immunosupresyjne, ekspozycja ogólnoustrojowa, erytrocyt, hematokryt, izoenzym CYP3A4, klirens całkowity, kortykosteroidy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, postać o natychmiastowym uwalnianiu, powinowactwo do erytrocytów, preparat immunosupresyjny, preparat o przedłużonym uwalnianiu, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, przeszczepienie wątroby, stężenie minimalne w pełnej krwi, takrolimus - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VIXARGIO 15mg; 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku VIXARGIO (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin po podaniu. Biodostępność jest wysoka (80-100%) dla dawek 2,5 mg i 10 mg niezależnie od posiłku, natomiast dla dawek 15 mg i 20 mg jest zależna od przyjmowania pokarmu – przy dawce 20 mg na czczo biodostępność wynosi około 66%, a po posiłku AUC wzrasta o 39%. Zaleca się podawanie dawek 15 mg i 20 mg z posiłkiem, aby zapewnić pełne wchłanianie. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg, a wyższe dawki wykazują ograniczone wchłanianie. Rywaroksaban wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz szlaki niezależne od cytochromu P450, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (ok. 1/3 dawki niezmienionej i 1/3 metabolitów), jak i z kałem (1/3 metabolitów). Okres półtrwania po podaniu doustnym wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych.
aPTT, białko BCRP, białko transportowe P-gp, biodostępność doustna, biodostępność rywaroksabanu, biotransformacja, CYP2J2, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka rywaroksabanu, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przyjmowanie po posiłku, PT, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich