Właściwości farmakokinetyczne
Supremin MAX 1,5 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne butamiratu cytrynianu

Butamiratu cytrynian, substancja czynna preparatu Supremin MAX (1,5 mg/ml, syrop), wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który determinuje jego działanie przeciwkaszlowe. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów farmakokinetycznych tego związku w organizmie człowieka.¹

Wchłanianie butamiratu

Butamiratu cytrynian po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. W formie estru ulega następnie hydrolizie do dwóch głównych metabolitów: kwasu fenylo-2-masłowego i dietyloaminoetoksyetanolu. Proces hydrolizy przebiega proporcjonalnie w zakresie dawek od 22,5 mg do 90 mg.²

Kinetyka wchłaniania butamiratu przedstawia się następująco:³

• Wykrywalne stężenie w osoczu krwi osiągane jest już po 5-10 minutach od podania (dla dawek 22,5 mg, 45 mg, 67,5 mg i 90 mg)
• Stężenie maksymalne w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu godziny od momentu podania dla wszystkich dawek
• Dla najwyższej badanej dawki (90 mg) stężenie maksymalne wynosi średnio 16,1 ng/ml

Warto odnotować różnice w farmakokinetyce metabolitów butamiratu:⁴

• Kwas fenylo-2-masłowy osiąga Cmax w ciągu 1,5 godziny od podania (dla dawki 90 mg – 3052 ng/ml)
• Dietyloaminoetoksyetanol osiąga Cmax nieco szybciej – w ciągu 0,67 godziny (dla dawki 90 mg – 160 ng/ml)

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań określających wpływ jednoczesnego przyjmowania posiłku na wchłanianie butamiratu cytrynianu.⁵

Dystrybucja butamiratu

Po wchłonięciu do krwiobiegu butamiratu cytrynian charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji, wynoszącą od 81 do 112 litrów (wartość zależna od masy ciała pacjenta). Świadczy to o znacznym przenikaniu substancji do tkanek i płynów organizmu.⁶

Wiązanie z białkami osocza jest zróżnicowane dla poszczególnych składników:⁷

• Butamiratu cytrynian – wiązanie z białkami osocza w dużym stopniu
• Kwas fenylo-2-masłowy – bardzo wysoki stopień wiązania (89,3% do 91,6%) niezależnie od dawki (22,5-90 mg)
• Dietyloaminoetoksyetanol – umiarkowany stopień wiązania (28,8% do 45,7%)

Brak jest danych dotyczących przenikania butamiratu przez barierę łożyskową oraz do mleka matki, co stanowi pewne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią.⁸

Metabolizm butamiratu

Butamiratu cytrynian podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Główne szlaki metaboliczne obejmują:⁹

1. Hydrolizę butamiratu – proces zachodzi szybko i całkowicie, prowadząc do powstania dwóch głównych metabolitów:
   • Kwasu fenylo-2-masłowego
   • Dietyloaminoetoksyetanolu
2. Dalszy metabolizm – kwas fenylo-2-masłowy podlega częściowej hydroksylacji w pozycji „para”¹⁰

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że oba główne metabolity butamiratu (kwas fenylo-2-masłowy i dietyloaminoetoksyetanol) posiadają działanie przeciwkaszlowe. Należy jednak zauważyć, że brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakokinetyki dietyloaminoetoksyetanolu u ludzi.¹¹

Eliminacja butamiratu

Główną drogą eliminacji butamiratu i jego metabolitów z organizmu jest wydalanie przez nerki. Proces ten charakteryzuje się następującymi cechami:¹²

• Metabolity kwasowe (głównie kwas fenylo-2-masłowy) wydalane są w dużej ilości w postaci sprzężonej z kwasem glukuronowym
• Stężenie sprzężonego kwasu fenylo-2-masłowego w moczu jest znacząco wyższe niż w osoczu
• Butamirat w większym stopniu wydzielany jest do moczu w postaci swoich metabolitów (dietyloaminoetoksyetanolu lub niesprzężonego kwasu fenylo-2-masłowego) niż w postaci niezmienionej¹³

Butamirat można wykryć w moczu do 48 godzin po zażyciu leku. W próbkach pobranych po 96 godzinach jego zawartość jest minimalna i wynosi około 0,02-0,03% przyjętej dawki (dla dawek 22,5-90 mg).¹⁴

Parametry farmakokinetyczne

Okresy półtrwania poszczególnych składników wynoszą:¹⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Brak jest danych na temat wpływu zaburzeń czynności wątroby lub nerek na parametry farmakokinetyczne butamiratu cytrynianu. Stanowi to pewne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów z niewydolnością tych narządów.¹⁶

Ze względu na fakt, że metabolity butamiratu są wydalane głównie przez nerki, a metabolizm zachodzi w wątrobie, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku u pacjentów z dysfunkcją tych narządów, gdyż może to prowadzić do zmiany parametrów farmakokinetycznych substancji czynnej i jej metabolitów.