Właściwości farmakokinetyczne
Visipaque 550 mg/ml (270 mg jodu/ml)

Właściwości farmakokinetyczne leku Visipaque

Visipaque (jodiksanol) jest niejonowym, dimerycznym, sześciojodowym, rozpuszczalnym w wodzie środkiem kontrastowym. Roztwór o stężeniu 550 mg/ml odpowiada zawartości 270 mg jodu/ml. Farmakokinetyka tego preparatu charakteryzuje się specyficznymi parametrami wpływającymi na jego dystrybucję i eliminację z organizmu, co ma istotne znaczenie przy stosowaniu w praktyce klinicznej.¹

Parametry fizykochemiczne wpływające na farmakokinetykę

Jodiksanol w postaci czystych roztworów wodnych, we wszystkich klinicznie stosowanych stężeniach, wykazuje osmolalność mniejszą niż krew pełna czy niejonowe monomeryczne środki kontrastowe w odpowiadających stężeniach. Dla roztworu o stężeniu 270 mg I/ml osmolalność wynosi 290 mOsm/kg H₂O w temperaturze 37°C. Lepkość tego samego roztworu w temperaturze 20°C wynosi 11,3 mPa·s, a w temperaturze ciała (37°C) zmniejsza się do 5,8 mPa·s.²

Izotoniczność produktu Visipaque w stosunku do płynów ustrojowych uzyskano poprzez dodatek elektrolitów, co wpływa na jego zachowanie w organizmie. Produkt zawiera 0,76 mg (0,03 mmol) sodu w każdym mililitrze roztworu.³

Dystrybucja w organizmie

Po podaniu jodiksanol ulega szybkiej dystrybucji w organizmie. Średni czas połowicznej dystrybucji (t₁/₂α) wynosi około 21 minut, co oznacza, że w tym czasie stężenie środka kontrastowego w osoczu zmniejsza się o połowę wskutek jego przechodzenia do przestrzeni pozanaczyniowej.⁴

Objętość dystrybucji jodiksanolu jest równa objętości płynu pozakomórkowego i wynosi 0,26 l/kg masy ciała. Wskazuje to jednoznacznie, że jodiksanol jest dystrybuowany wyłącznie w objętości pozakomórkowej i nie przenika do wnętrza komórek.⁵

Wiązanie z białkami osocza jest minimalne i wynosi mniej niż 2%. Ta niska wartość oznacza, że praktycznie cała ilość jodiksanolu znajdującego się w osoczu jest dostępna do filtracji kłębkowej.⁶

Metabolizm

Jodiksanol wykazuje wysoką stabilność metaboliczną w organizmie. W badaniach farmakokinetycznych nie wykryto żadnych metabolitów tego związku, co wskazuje, że jest on wydalany w postaci niezmienionej.⁷

Eliminacja z organizmu

Czas połowicznej eliminacji (t₁/₂β) jodiksanolu wynosi średnio około 2 godzin. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, gdzie zachodzi proces filtracji kłębkowej. Jodiksanol nie podlega reabsorpcji kanalikowej ani sekrecji kanalikowej, co potwierdza jego szybkie wydalanie z organizmu.⁸

Kinetyka wydalania

U zdrowych ochotników po podaniu dożylnym obserwuje się następującą dynamikę wydalania jodiksanolu:⁹

• Wydalanie nerkowe – główna droga eliminacji:
  • około 80% podanej dawki znajduje się w moczu w postaci niezmetabolizowanej w ciągu 4 godzin od podania
  • 97% dawki zostaje wydalone tą drogą w ciągu 24 godzin
  • maksymalne stężenie w moczu pojawia się w czasie około 1 godziny po wstrzyknięciu
• Wydalanie z kałem – droga marginalna:
  • tylko około 1,2% podanej dawki jest wydalane w ciągu 72 godzin z kałem

W stosowanym zakresie dawek leczniczych nie zaobserwowano zależności kinetyki leku od wielkości podanej dawki. Oznacza to, że parametry farmakokinetyczne jodiksanolu (tj. czas połowicznej eliminacji, objętość dystrybucji, klirens) pozostają stałe niezależnie od zastosowanej dawki w zakresie dawek zalecanych.¹⁰