Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Visipaque 550 mg/ml (270 mg jodu/ml)

Visipaque to niejonowy, dimeryczny, sześciojodowy środek kontrastowy zawierający jodiksanol w stężeniu 550 mg/ml (270 mg jodu/ml), o osmolalności 290 mOsm/kg H₂O w 37°C, co czyni go izotonicznym względem płynów ustrojowych. W okresie ciąży brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Visipaque u kobiet ciężarnych, choć badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na reprodukcję, rozwój zarodka, przebieg ciąży czy adaptację pourodzeniową. Stosowanie u kobiet ciężarnych jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, a lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, uwzględniając ekspozycję na promieniowanie rentgenowskie oraz środek kontrastowy.

Wpływ leku Visipaque 550 mg/ml (270 mg jodu/ml) na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie środków kontrastowych u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności oraz dokładnej analizy stosunku korzyści do ryzyka. Każdy lekarz powinien dysponować pełną wiedzą na temat bezpieczeństwa produktu leczniczego Visipaque w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.1

Charakterystyka produktu Visipaque

Visipaque to niejonowy, dimeryczny, sześciojodowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy zawierający jodiksanol w stężeniu 550 mg/ml, co odpowiada 270 mg jodu/ml. Jest to przezroczysty, bezbarwny do jasnożółtego roztwór wodny o osmolalności 290 mOsm/kg H₂O w temperaturze 37°C, co czyni go izotonicznym w stosunku do płynów ustrojowych.2

Wpływ leku na ciążę

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że obecnie nie ma dostępnych danych klinicznych dotyczących stosowania produktu leczniczego Visipaque u kobiet w okresie ciąży. Jest to istotna informacja w kontekście potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu.3

Przeprowadzone badania na modelach zwierzęcych nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na:

  • Reprodukcję – brak zaburzeń płodności
  • Rozwój zarodka lub płodu – brak działania teratogennego
  • Przebieg ciąży – brak wpływu na czas trwania ciąży i przebieg porodu
  • Rozwój około- i pourodzeniowy – brak zaburzeń w adaptacji pourodzeniowej

4

Należy jednak wyraźnie poinformować pacjentkę, że badania prowadzone na zwierzętach nie zawsze mają bezpośrednie przełożenie na skutki u ludzi. Z tego powodu Visipaque powinien być stosowany u kobiet w ciąży jedynie w sytuacjach, gdy jest to klinicznie uzasadnione i niezbędne.5

Wskazania do stosowania u kobiet w ciąży

Lekarz musi przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka przed zastosowaniem Visipaque u kobiety ciężarnej. Konieczne jest rozważenie, czy korzyści wynikające z badania radiologicznego z użyciem środka kontrastowego przewyższają potencjalne ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie rentgenowskie oraz na środek kontrastowy.6

W związku z tym Visipaque nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży, chyba że w opinii lekarza korzyści znacznie przewyższają ryzyko, a wykonanie badania jest absolutnie niezbędne z medycznego punktu widzenia.7

Monitorowanie noworodków po ekspozycji na lek w okresie płodowym

Bardzo ważną informacją dla lekarza jest konieczność monitorowania czynności tarczycy u noworodków, które były narażone na działanie jodowych środków kontrastowych w okresie prenatalnym. Jest to związane z możliwością zaburzenia czynności tarczycy u noworodka w wyniku przeniknięcia jodu przez łożysko.8

Zalecane jest wykonanie badań oceniających funkcję tarczycy u noworodka, którego matka otrzymała Visipaque w okresie ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności takiego monitorowania po porodzie.

Wpływ leku na laktację

Kobiety karmiące piersią powinny otrzymać informację, że środek kontrastowy Visipaque przenika do mleka kobiecego, ale w niewielkich ilościach. Dodatkowo istotny jest fakt, że przez przewód pokarmowy niemowlęcia wchłaniane są jedynie minimalne ilości tego środka.9

Na podstawie dostępnych danych lekarz powinien poinformować pacjentkę, że karmienie piersią może być kontynuowane nawet po podaniu środka kontrastowego Visipaque. Nie ma konieczności przerywania ani zawieszania karmienia piersią po badaniu z użyciem tego środka kontrastowego.10

Parametr Visipaque (270 mg I/ml)
Osmolalność w 37°C 290 mOsm/kg H₂O
Lepkość w 20°C 11,3 mPa·s
Lepkość w 37°C 5,8 mPa·s
Przenikanie przez łożysko Możliwe
Przenikanie do mleka matki W niewielkich ilościach
Wchłanianie z przewodu pokarmowego niemowlęcia W niewielkich ilościach
  1. 30.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl