Właściwości farmakokinetyczne
Etomidate-Lipuro 2 mg/ml

Charakterystyka farmakokinetyczna Etomidate-Lipuro

Etomidate-Lipuro to emulsja do wstrzykiwań zawierająca etomidat w stężeniu 2 mg/ml, gdzie substancja czynna jest zawieszona w emulsji typu „olej w wodzie”. Właściwości farmakokinetyczne tej postaci leku charakteryzują się specyficznym zachowaniem zarówno składnika aktywnego, jak i nośnika lipidowego.¹

Porównanie do innych postaci etomidatu

Badania porównawcze wykazały, że nie występują znaczące różnice pomiędzy Etomidate-Lipuro a innymi postaciami etomidatu w zakresie stężeń w surowicy krwi oraz parametrów farmakokinetycznych. Metabolizm emulsji lipidowej nie wpływa na okres półtrwania substancji czynnej.² Analiza statystyczna nie wykazała istotnych różnic pomiędzy preparatem lipidowym a wodnym pod względem czasu działania, dystrybucji oraz okresu półtrwania.³

Wiązanie z białkami osocza

Po podaniu dożylnym, etomidat w znaczącym stopniu (około 76,5%) wiąże się z białkami osocza, głównie z albuminami. W przypadku przewlekłych chorób wątroby i nerek obserwuje się zmniejszenie odsetka związanego leku. Ważną właściwością farmakokinetyczną etomidatu jest brak akumulacji w organizmie.⁴

Dystrybucja etomidatu

Etomidat charakteryzuje się bardzo dużą całkowitą objętością dystrybucji, wynoszącą 4,6±2,2 l/kg, co wskazuje na znaczny wychwyt przez tkanki. Objętość dystrybucji w kompartmencie centralnym jest istotnie wyższa od wewnątrznaczyniowej objętości osocza i wynosi odpowiednio 24,2±4,2 litra lub 21,2±2,8 litra lub 23,2±11,41 litra, w zależności od badania.⁵

Na podstawie tych danych można wnioskować, że kompartment centralny, oprócz objętości krwi krążącej, obejmuje również narządy wewnętrzne o przepływie krwi stanowiącym znaczną część objętości minutowej, takie jak mózg i wątroba. O szybkości eliminacji leku decyduje jego redystrybucja z kompartmentu głębokiego do centralnego.⁶

Model kinetyczny i fazy eliminacji

Profil stężeń etomidatu w organizmie można opisać za pomocą modelu trójkompartmentowego. Po podaniu pojedynczej dawki obserwuje się gwałtowny spadek stężenia leku w surowicy, co wynika z jego szybkiego przechodzenia z kompartmentu centralnego do kompartmentów głębokich. Początkowy okres półtrwania wynosi od 1,3 do 4,5 minut.⁷

Pomimo szybkiego metabolizmu wątrobowego, półokres eliminacji jest stosunkowo długi (od 2,4 do 5 godzin) ze względu na dużą objętość dystrybucji. Właściwości lipofilne etomidatu umożliwiają szybkie przejście przez barierę krew-mózg. Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym odpowiada w przybliżeniu stężeniu wolnej, niezwiązanej z białkiem frakcji etomidatu w osoczu, które wynosi 25±3%.⁸

Biotransformacja

Metabolizm etomidatu przebiega dwutorowo:

• Głównym szlakiem jest hydroliza wiązań estrowych w wątrobie⁹
• Dodatkowo niewielka część leku podlega N-dealkilacji oksydatywnej¹⁰

Żaden z metabolitów etomidatu nie wykazuje aktywności farmakologicznej.¹¹

Eliminacja i wydalanie

Badania z użyciem etomidatu znakowanego radioizotopem wykazały, że po dożylnym podaniu 15 mg substancji, około 75% całkowitej dawki wydala się z moczem w ciągu 24 godzin. Około 50% dawki pojawia się w moczu już w ciągu pierwszych 4 godzin po wstrzyknięciu.¹²

Szacuje się, że po wystarczająco długim czasie około 87% dawki zostaje wydalone z moczem, co oznacza, że inne drogi wydalania mają mniejsze znaczenie.¹³

Głównym metabolitem wydalanym z moczem jest produkt hydrolizy etomidatu – kwas R-(+)-1-(-metylbenzyl)-5-imidazowęglowy, który występuje częściowo w formie glukuronianu. Metabolit ten odpowiada za około 80% radioaktywności w moczu, z czego 55-59% występuje w formie wolnego kwasu, a 21-24% w formie jego glukuronianu.¹⁴

Właściwości nośnika lipidowego

Etomidate-Lipuro jest formulowany jako emulsja typu „olej w wodzie”, zawierająca olej sojowy (1,0 g w ampułce 10 ml).¹⁵ Cząsteczki tłuszczu wykorzystane jako nośnik mają krótki okres półtrwania w organizmie. Po podaniu dożylnym, etomidat ulega szybkiemu oddzieleniu od cząsteczek emulsji tłuszczowej, co zapewnia natychmiastową dostępność substancji czynnej.¹⁶