objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – TFX 10 mg
TFX to preparat zawierający czynnik grasiczowy X (Thymostimulinum) w dawce 10 mg/ml, dostępny w formie liofilizatu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Produkt składa się z białej lub prawie białej substancji liofilizowanej oraz przezroczystego, bezbarwnego rozpuszczalnika. Pomimo dostępności preparatu, właściwości farmakokinetyczne czynnika grasiczowego X nie zostały dotychczas określone, co wynika z braku pełnej charakterystyki strukturalnej substancji czynnej. W związku z tym nie dysponujemy danymi dotyczącymi wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu ani wydalania tej substancji.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Curacne 40 mg 40 mg
Izotretynoina, substancja czynna Curacne 40 mg, wykazuje zmienną biodostępność po podaniu doustnym, która jest dwukrotnie zwiększona przy podaniu z posiłkiem w porównaniu do podania na czczo. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z albuminami osocza (99,9%) oraz ograniczonym przenikaniem do erytrocytów, co skutkuje stężeniem w surowicy około 1,7 razy wyższym niż we krwi pełnej. Metabolizm izotretynoiny obejmuje powstawanie trzech głównych metabolitów: 4-oksoizotretynoiny, tretynoiny (kwasu all-trans-retynowego) oraz 4-oksotretynoiny, z których 4-oksoizotretynoina wykazuje istotną aktywność biologiczną i jej stężenie w stanie stacjonarnym jest 2,5-krotnie wyższe niż stężenie leku macierzystego. Interkonwersja między izotretynoiną a tretynoiną obejmuje 20-30% dawki, a metabolizm jest sprzężony z krążeniem jelitowo-wątrobowym i udziałem wielu izoenzymów cytochromu P450, bez dominującego enzymu i bez wpływu na aktywność CYP.
4-oksoizotretynoina, 4-oksotretynoina, biodostępność izotretynoiny, faza eliminacji, glukuronizacja, interkonwersja, izoenzym, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas all-trans-retynowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, retynoid endogenny, stężenie leku w surowicy, stężenie terapeutyczne, trądzik, tretynoina, wchłanianie izotretynoiny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Valcyte 50 mg/ml
Farmakokinetyka walgancyklowiru została szczegółowo zbadana w różnych populacjach klinicznych, w tym u pacjentów z zakażeniami HIV i CMV, AIDS, cytomegalowirusowym zapaleniem siatkówki oraz po przeszczepieniu narządów miąższowych. Walgancyklowir, jako prolek gancyklowiru, charakteryzuje się dobrą biodostępnością około 60% po podaniu doustnym z pożywieniem, co zapewnia ekspozycję na gancyklowir porównywalną do podania dożylnego. Po podaniu 900 mg doustnie u pacjentów zakażonych HIV i CMV, AUC₀₋₁₂ₕ wynosiło 32,8 ± 10,1 μg·h/ml, a Cmax 6,7 ± 2,1 μg/ml, co jest zbliżone do wartości po dożylnym podaniu gancyklowiru 5 mg/kg (AUC₀₋₁₂ₕ: 28,6 ± 9,0 μg·h/ml, Cmax: 10,4 ± 4,9 μg/ml). U pacjentów po przeszczepieniu narządów miąższowych, podanie walgancyklowiru 900 mg raz na dobę skutkowało wyższą ekspozycją (AUC₀₋₂₄ₕ: 46,3 ± 15,2 μg·h/ml, Cmax: 5,3 ± 1,5 μg/ml) niż gancyklowir 1000 mg trzy razy dziennie (AUC₀₋₂₄ₕ: 28,0 ± 10,9 μg·h/ml, Cmax: 1,4 ± 0,5 μg/ml). Podawanie leku z pożywieniem zwiększa AUC gancyklowiru o około 30% i Cmax o około 14%, jednocześnie zmniejszając zmienność międzyosobniczą, co uzasadnia zalecenie podawania walgancyklowiru podczas posiłków.
aktywne wydzielanie kanalikowe, analiza farmakokinetyczna populacyjna, biodostępność gancyklowiru, cytomegalowirusowe zapalenie siatkówki, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, prolek gancyklowiru, przesączanie kłębuszkowe, przeszczepienie narządów miąższowych, przeszczepienie nerki, przeszczepienie serca, przeszczepienie wątroby, roztwór doustny, schemat leczenia przeciwwirusowego, walgancyklowir, wiązanie z białkami osocza, zakażenie HIV i CMV - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Auroamoxi DUO (400 mg + 57 mg)/5 ml
Lek Auroamoxi DUO zawiera amoksycylinę (400 mg/5 ml) oraz kwas klawulanowy (57 mg/5 ml), które po podaniu doustnym wykazują biodostępność około 70% i Tmax około 1 godziny. Amoksycylina osiąga Cmax 11,64 ± 2,78 μg/ml przy dawce 875 mg, a kwas klawulanowy 2,18 ± 0,99 μg/ml przy dawce 125 mg. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny i 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego, a wiązanie z białkami osocza to odpowiednio 18% i 25%. Oba składniki przenikają do tkanek narządów jamy brzusznej, skóry, mięśni, płynu maziowego i żółci, co determinuje ich zastosowanie w leczeniu zakażeń wewnątrzbrzusznych, skóry, tkanek miękkich, stawów oraz dróg żółciowych. Amoksycylina nie przenika natomiast efektywnie do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ogranicza jej użycie w zakażeniach OUN. Metabolizm amoksycyliny obejmuje przekształcenie do nieczynnego kwasu penicylinowego (10-25% dawki), natomiast kwas klawulanowy ulega intensywnemu metabolizmowi i jest eliminowany z moczem, kałem oraz jako CO₂.
amoksycylina, biodostępność, dna moczanowa, dysfagia, filtracja nerkowa, hepatotoksyczność, interakcja lekowa, klirens całkowity, klirens surowiczy, kwas klawulanowy, kwas penicylinowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, pęcherzyk żółciowy, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, podanie doustne, probenecyd, ropień, sekrecja kanalikowa, stężenie maksymalne leku, tkanka tłuszczowa, wchłanianie leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Piperacillin + Tazobactam Kalceks 2 g + 0,25 g
Piperacylina w skojarzeniu z tazobaktamem, podawana dożylnie w dawkach 2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g, charakteryzuje się 100% biodostępnością oraz osiąga maksymalne stężenia w osoczu odpowiednio 298 μg/mL i 34 μg/mL po infuzji trwającej 30 minut. Oba składniki wykazują umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~30%) i dobrą penetrację do tkanek (50-100% stężenia osoczowego), w tym do błony śluzowej jelit, pęcherzyka żółciowego, tkanki płucnej i kostnej. Metabolizm piperacyliny prowadzi do powstania metabolitu dietylowego o obniżonej aktywności, natomiast tazobaktam jest metabolizowany do nieaktywnych metabolitów. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 68% piperacyliny i 80% tazobaktamu w postaci niezmienionej, a okres półtrwania u zdrowych osób wynosi 0,7-1,2 godziny dla obu substancji.
ADME, analiza farmakokinetyczna, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, błona śluzowa jelit, dializa otrzewnowa, eliminacja nerkowa, hemodializa, infekcja układu oddechowego, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lek przeciwbakteryjny, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, penetracja tkankowa, piperacylina z tazobaktamem, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie dróg żółciowych, zakażenie przewodu pokarmowego, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amoxil 500 mg/5 ml
Amoksycylina, aminopenicylina β-laktamowa, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (~70%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 3,3 ± 1,12 μg/ml po około 1,5 godziny). Wchłanianie leku nie jest istotnie zaburzone przez obecność pokarmu. Farmakokinetyka amoksycyliny wykazuje liniową zależność dawka–efekt w zakresie 250–3000 mg. Lek wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu (~18%), a jego objętość dystrybucji wynosi 0,3–0,4 l/kg, co umożliwia penetrację do wielu tkanek i płynów ustrojowych, z wyjątkiem płynu mózgowo-rdzeniowego. Amoksycylina przenika przez łożysko oraz do mleka matki, co ma znaczenie kliniczne w terapii kobiet w ciąży i karmiących. Metabolizm leku jest ograniczony, z wydalaniem 10–25% dawki w postaci metabolitów (kwas penicylinowy), natomiast główną drogą eliminacji jest wydalanie nerkowe, z okresem półtrwania około 1,36 ± 0,56 godziny i klirensem całkowitym około 25 l/godzinę.
aminopenicylina, antybiotyk beta-laktamowy, biodostępność leku, dysfagia, hemodializa, hepatotoksyczność, klirens całkowity, kwas penicylinowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pęcherzyk żółciowy, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn otrzewnowy, probenecyd, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fluor – Właściwości farmakokinetyczne
Fluor, obecny głównie w kościach i tkankach twardych zęba, wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania, formy chemicznej oraz wieku pacjenta. Po podaniu doustnym jonów fluorkowych (np. sodu fluorku) wchłanianie jest szybkie i niemal całkowite, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 30-60 minut. Wchłanianie miejscowe przez śluzówkę jamy ustnej jest minimalne (<1% dziennego wchłaniania), co zapewnia bezpieczeństwo stosowania preparatów takich jak żel Elmex. Po wchłonięciu fluor dystrybuowany jest głównie do tkanek zmineralizowanych, z objętością dystrybucji około 1 l/kg masy ciała, bez wiązania z białkami osocza. Około 50% podanej dawki sodu fluorku jest wychwytywane przez układ kostny, gdzie pozostaje przez okres aktywności biologicznej lub rozpadu promieniotwórczego (w przypadku 18F). W diagnostyce PET fluor-18 (18F) stosowany jest jako znakowana fludeoksyglukoza (18F-FDG) lub sodu fluorek (18F), z okresem półtrwania około 110 minut, umożliwiającym obrazowanie metabolizmu i struktury kostnej.
aminofluorek, choroba Pageta, diagnostyka izotopowa, diagnostyka PET, dysplazja kostna, fludeoksyglukoza, fluorek sodu, fluoroapatyt, fosforylacja fludeoksyglukozy, gruźlica kręgosłupa, hyperostosis frontalis interna, izotop promieniotwórczy fluoru, kwas fluorowodorowy, mikroelement, nowotwór kości, objętość dystrybucji, zapalenie kości i szpiku, żel stomatologiczny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-3 godzin u dorosłych oraz 0,5-6 godzin u dzieci i młodzieży. Ekspozycja na lek (AUCτ) rośnie niemal proporcjonalnie do dawki w zakresie 25-120 mg podawanych dwa razy na dobę. Okres półtrwania wynosi średnio 5-6 godzin u dorosłych i 2-5 godzin u populacji pediatrycznej. Dazatynib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (2505 l, CV 93%) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%). Metabolizm leku odbywa się głównie przez enzym CYP3A4, a eliminacja następuje przede wszystkim drogą żółciową i kałową (85% dawki), z minimalnym wydalaniem nerkowym (4%). Spożycie posiłków, zarówno bogatotłuszczowych, jak i o niskiej zawartości tłuszczu, powoduje niewielkie, nieklinicznie istotne zwiększenie ekspozycji na lek (AUC wzrasta o 14-21%).
białka osocza, biodostępność dazatynibu, chromosom Philadelphia, CYP3A4, czynność wątroby, farmakokinetyka dazatynibu, farmakokinetyka populacyjna, guzy lite, inhibitor enzymu, klirens, objętość dystrybucji, ostra białaczka limfoblastyczna, przestrzeń pozanaczyniowa, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, współczynnik zmienności, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Filgrastym, rekombinowany metionylowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, charakteryzuje się farmakokinetyką pierwszego rzędu niezależnie od drogi podania (dożylnej lub podskórnej). Jego okres półtrwania w surowicy wynosi około 3,5 godziny, a klirens około 0,6 ml/min/kg, co wskazuje na efektywną eliminację. Objętość dystrybucji wynosi około 150 ml/kg, co świadczy o umiarkowanym rozprzestrzenianiu się leku w organizmie. Po podaniu podskórnym w zalecanych dawkach stężenie filgrastymu utrzymuje się powyżej 10 ng/ml przez 8-16 godzin, co jest istotne dla ustalania schematów dawkowania. Produkt Neupogen dostępny jest w stężeniu 960 mikrogramów/ml (0,96 mg/ml), zawierając 480 mikrogramów (48 milionów jednostek) w 0,5 ml roztworu.
ampułko-strzykawka, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, filgrastym, infuzja ciągła, kinetyka pierwszego rzędu, klirens, koncentrat do sporządzania roztworu, liniowa zależność, Neupogen, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie dożylne, podanie podskórne, przeszczepienie szpiku kostnego, roztwór do wstrzykiwań, stężenie leku w osoczu, surowica krwi - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluconazole Aurobindo 50 mg
Flukonazol wykazuje wysoką biodostępność doustną (~90%) i podobne właściwości farmakokinetyczne po podaniu dożylnym i doustnym, co umożliwia elastyczne dostosowanie terapii. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w ciągu 0,5-1,5 godziny, a stężenia wykazują liniową zależność od dawki. Po 4-5 dniach stosowania dawki dobowej osiągane jest 90% stężenia stanu stacjonarnego, które można przyspieszyć dawką nasycającą. Flukonazol charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (11-12%) i dużą objętością dystrybucji, co sprzyja penetracji do tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego (ok. 80% stężenia osoczowego) oraz skóry i paznokci, gdzie stężenia mogą przewyższać stężenia osoczowe (np. 73 μg/g w warstwie rogowej po 12 dniach terapii 50 mg/dobę). Okres półtrwania wynosi około 30 godzin, a lek jest wydalany głównie przez nerki (80% w postaci niezmienionej), co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z GFR <20 ml/min (okres półtrwania wydłuża się do 98 godzin). Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C9 i CYP3A4 oraz silnym inhibitorem CYP2C19, co może prowadzić do interakcji lekowych.
AUC, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, CYP3A4, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, dystrybucja flukonazolu, flukonazol, grzybicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2C9, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, klirens flukonazolu, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania flukonazolu, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne i doustne, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, warstwa rogowa, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopixol 10 mg
Zuklopentyksol (Clopixol) wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w surowicy (Cmax) osiąganym około 4 godziny po podaniu doustnym, z dostępnością biologiczną około 44%. Lek cechuje się wysoką objętością dystrybucji (Vd) na poziomie około 20 l/kg masy ciała oraz bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (98-99%), co może predysponować do interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity nie wykazują aktywności psychofarmakologicznej. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 20 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę, a klirens układowy to około 0,86 l/min. Zuklopentyksol jest wydalany głównie z kałem, z niewielkim udziałem nerek (około 10% z moczem, z czego 0,1% w postaci niezmienionej), co minimalizuje ryzyko kumulacji u pacjentów z niewydolnością nerek.
białka osocza, Clopixol, dostępność biologiczna, kinetyka liniowa, klirens układowy, kwas glukuronowy, monitorowanie stężenia leku, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm oksydacji, schizofrenia, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, sulfoksydacja, zaburzenia czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zuklopentyksol - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fulvestrant Zentiva 250 mg/5 ml
Fulwestrant, podawany domięśniowo w dawce 500 mg, charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 25,1 ng/ml po 5 dniach oraz stabilną ekspozycją (AUC 475 ng·dni/ml) w pierwszym miesiącu terapii. Lek wykazuje dużą pozanaczyniową dystrybucję (Vdss 3-5 l/kg) i silne wiązanie z białkami osocza (99%), głównie z frakcjami lipoprotein VLDL, LDL i HDL. Metabolizm fulwestrantu jest częściowo zależny od CYP3A4, jednak główną rolę odgrywają enzymy pozacytochromowe, a metabolity wykazują mniejszą lub porównywalną aktywność antyestrogenową. Eliminacja zachodzi głównie przez wątrobę i przewód pokarmowy, z klirensem około 11±1,7 ml/min/kg i długim okresem półtrwania około 50 dni, co uzasadnia comiesięczne podawanie leku.
AUC, białko osocza, Cmax, Cmin, CYP3A4, cytochrom P-450, fulwestrant, globulina wiążąca hormony płciowe, HDL, klirens, LDL, leczenie onkologiczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, przedwczesne dojrzewanie płciowe, SHBG, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, VLDL, wstrzyknięcia domięśniowe, zespół McCune-Albrighta - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Topiramate Neuraxpharm 50 mg
Topiramat Neuraxpharm wykazuje liniową farmakokinetykę z szybkim i efektywnym wchłanianiem (≥81% dawki), osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 1,5 μg/ml po 2-3 godzinach od podania dawki 100 mg. Lek charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (13-17%) oraz objętością dystrybucji 0,55-0,80 l/kg, z mniejszą objętością u kobiet, co jednak nie wymaga modyfikacji dawkowania. Metabolizm topiramatu u zdrowych osób obejmuje około 20% dawki, natomiast u pacjentów stosujących induktory enzymów metabolizujących może wzrosnąć do 50%. Główna droga eliminacji to nerki, z wydaleniem ≥81% dawki, w tym około 66% w postaci niezmienionej w moczu w ciągu 4 dni. Klirens nerkowy wynosi 17-18 ml/min, a osoczowy 20-30 ml/min, z okresem półtrwania około 21 godzin i czasem do osiągnięcia stanu stacjonarnego 4-8 dni. W stanie stacjonarnym po dawce 100 mg 2× dziennie Cmax wynosi średnio 6,76 μg/ml.
AUC, biodostępność topiramatu, biotransformacja, Cmax, farmakokinetyka topiramatu, faza eliminacji, fenytoina, hemodializa, indukcja enzymów wątrobowych, induktor enzymatyczny, interakcja lekowa, karbamazepina, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, lek przeciwpadaczkowy, maksymalne stężenie w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, probenecyd, stan stacjonarny, stężenie topiramatu w osoczu, terapia skojarzona, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby