Właściwości farmakokinetyczne
Dutasteride Zentiva 0,5 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Dutasteride Zentiva

Dutasteryd to substancja aktywna o złożonym profilu farmakokinetycznym, który należy rozpatrywać w aspekcie wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę zachowania tego leku w organizmie człowieka na podstawie danych klinicznych i laboratoryjnych.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym dutasteryd ulega stosunkowo szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w surowicy (Cmax) osiągane jest w czasie 1-3 godzin od momentu przyjęcia pojedynczej dawki 0,5 mg. Całkowita dostępność biologiczna dutasterydu wynosi około 60%. Istotne jest, że spożywanie posiłków nie wpływa na biodostępność substancji, co ułatwia stosowanie leku bez konieczności dostosowywania do pory posiłku.²

Dystrybucja

Dutasteryd charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji, która wynosi od 300 do 500 litrów. Ten parametr wskazuje na znaczną dystrybucję leku w tkankach organizmu. Lek w bardzo wysokim stopniu wiąże się z białkami osocza, bo ponad 99,5% dutasterydu pozostaje związane z białkami. Przy standardowym dawkowaniu dobowym stężenie leku w surowicy osiąga 65% stężenia stanu stacjonarnego już po miesiącu terapii, a 90% po trzech miesiącach. Stężenie w stanie stacjonarnym (Css) wynoszące około 40 ng/ml jest osiągane po 6 miesiącach regularnego stosowania leku w dawce 0,5 mg na dobę. Interesującym aspektem dystrybucji jest obecność dutasterydu w nasieniu, gdzie stężenie leku stanowi około 11,5% stężenia oznaczanego w surowicy krwi.³

Biotransformacja

Dutasteryd podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Badania in vitro wykazały, że biotransformacja zachodzi przy udziale enzymów z grupy cytochromu P-450, głównie izoenzymów 3A4 i 3A5. W wyniku tych przemian powstają trzy metabolity monohydroksylowe oraz jeden metabolit dihydroksylowy. Po osiągnięciu stanu stacjonarnego, od 1,0% do 15,4% (średnio 5,4%) podawanej dobowej dawki 0,5 mg jest wydalane z kałem w formie niezmienionej. Pozostała część leku eliminowana jest w postaci czterech głównych metabolitów, które stanowią odpowiednio 39%, 21%, 7% i 7% wszystkich produktów przemiany dutasterydu, oraz sześciu pozostałych metabolitów, z których każdy stanowi mniej niż 5% produktów biotransformacji. W moczu wykrywane są jedynie śladowe ilości dutasterydu w postaci niezmienionej (poniżej 0,1% dawki).⁴

Eliminacja

Eliminacja dutasterydu z organizmu wykazuje zależność od dawki i przebiega równolegle poprzez dwie drogi metaboliczne. Jedna z nich ulega nasyceniu przy stężeniach klinicznie istotnych, natomiast druga nie wykazuje takiej właściwości. Przy niskich stężeniach leku w surowicy (poniżej 3 ng/ml) dutasteryd jest eliminowany szybko poprzez obie drogi metaboliczne, zarówno tę zależną, jak i niezależną od stężenia. W przypadku pojedynczych dawek 5 mg lub mniejszych, lek ulega szybkiej eliminacji z okresem półtrwania wynoszącym od 3 do 9 dni.

Przy stężeniach terapeutycznych, po wielokrotnym podawaniu dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę, dominuje powolna liniowa droga eliminacji, dla której okres półtrwania wynosi od 3 do 5 tygodni. Tak długi okres półtrwania ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w aspekcie kumulacji leku w organizmie i utrzymywania się efektu terapeutycznego.⁵

Czynniki wpływające na farmakokinetykę dutasterydu

Wiek pacjenta

Badania farmakokinetyczne dutasterydu po jednorazowym podaniu doustnej dawki 5 mg przeprowadzono u 36 zdrowych mężczyzn w szerokim zakresie wiekowym (24-87 lat). Nie stwierdzono znamiennego wpływu wieku na metabolizm leku, jednakże zaobserwowano, że okres półtrwania był krótszy u mężczyzn poniżej 50. roku życia. Analiza porównawcza grup wiekowych 50-69 lat oraz powyżej 70 lat nie wykazała istotnych statystycznie różnic w okresie półtrwania dutasterydu.⁶

Zaburzenia czynności nerek

Wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę dutasterydu nie był przedmiotem dedykowanych badań klinicznych. Jednakże ze względu na fakt, że po osiągnięciu stanu stacjonarnego podczas stosowania dawki 0,5 mg na dobę jedynie około 0,1% dutasterydu wydalane jest przez nerki z moczem, nie przewiduje się zwiększenia stężenia leku w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ta właściwość farmakokinetyczna czyni dutasteryd lekiem relatywnie bezpiecznym dla pacjentów z chorobami nerek.⁷

Zaburzenia czynności wątroby

Nie prowadzono specyficznych badań oceniających wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę dutasterydu. Biorąc jednak pod uwagę, że dutasteryd jest wydalany głównie w postaci metabolitów powstających w procesach biotransformacji wątrobowej, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy spodziewać się zwiększenia stężenia leku w osoczu oraz wydłużenia jego okresu półtrwania. Te teoretyczne założenia mają istotne znaczenie kliniczne i uzasadniają zachowanie szczególnej ostrożności przy stosowaniu dutasterydu u pacjentów z chorobami wątroby.⁸

Parametry farmakokinetyczne dutasterydu