objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Stada 20 mg
Dazatynib charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-3 godzin u dorosłych oraz 0,5-6 godzin u dzieci i młodzieży. Ekspozycja na lek (AUC) jest proporcjonalna do dawki w zakresie 25-120 mg podawanych dwa razy na dobę. Spożycie posiłku, zarówno bogatotłuszczowego, jak i ubogotłuszczowego, powoduje wzrost AUC odpowiednio o 14% i 21%, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Dazatynib wykazuje dużą pozorną objętość dystrybucji (2505 l, CV 93%) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~96%). Metabolizm leku jest intensywny, głównie przez enzym CYP3A4, a metabolity nie wykazują istotnej aktywności farmakologicznej. Średni okres półtrwania wynosi 3-5 godzin u dorosłych i 2-5 godzin u dzieci, a klirens pozorny po podaniu doustnym jest wysoki (363,8 l/godz., CV 81,3%).
AUC, białaczka, białaczka oporna na leczenie, Cmax, CYP3A4, dazatynib, farmakokinetyka populacyjna, klirens doustny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, posiłek bogatotłuszczowy, posiłek ubogotłuszczowy, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmycar 80 mg + 12,5 mg
Telmycar to preparat zawierający telmisartan (80 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), które wykazują odrębne profile farmakokinetyczne. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością zależną od dawki: 42% dla 40 mg i 58% dla 160 mg. Pokarm zmniejsza AUC telmisartanu o 6-19%, jednak po 3 godzinach stężenia są porównywalne niezależnie od przyjęcia leku na czczo lub z posiłkiem. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w >99,5%, ma dużą pozorną objętość dystrybucji (~500 l) i jest metabolizowany do farmakologicznie nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja odbywa się głównie drogą żółciową (>97%), z klirensem osoczowym >1500 ml/min i okresem półtrwania >20 godzin. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1-3 godzinach, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami osocza w 68%, ma objętość dystrybucji 0,83-1,14 l/kg i jest wydalany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki (klirens nerkowy 250-300 ml/min), z okresem półtrwania 10-15 godzin.
acyloglukuronid, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, biodostępność telmisartanu, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, faza eliminacji, hemodializa, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, telmisartan, Telmycar, wydalanie żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aurex 20 20 mg
Cytalopram wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 4 godzinach (zakres 1-7 godzin), z wysoką dostępnością biologiczną około 80%. Objętość dystrybucji wynosi 12-17 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (<80%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Lek podlega metabolizmowi wątrobowemu, z wytworzeniem aktywnych metabolitów (demetylocytalopram, didemetylocytalopram, N-tlenek cytalopramu) o słabszym działaniu oraz nieaktywnego metabolitu deaminowanej pochodnej kwasu propionowego. Okres półtrwania wynosi około 1,5 doby, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a osoczowy klirens całkowity to około 0,4 l/min (klirens wątrobowy 0,3 l/min, nerkowy 0,05-0,08 l/min). Eliminacja odbywa się głównie przez wątrobę (85% dawki), a 12-23% dawki wydalane jest w moczu w postaci niezmienionej. Farmakokinetyka cytalopramu jest liniowa, a stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 tygodniach stosowania; średnie stężenie w osoczu przy dawce 40 mg/dobę wynosi 300 nmol/l (zakres 165-405 nmol/l) bez wyraźnej korelacji z efektem terapeutycznym lub działaniami niepożądanymi.
Aurex, biotransformacja, ciężka niewydolność nerek, Cmax, cytalopram, demetylocytalopram, didemetylocytalopram, dostępność biologiczna, farmakokinetyka liniowa, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens wątrobowy, N-tlenek cytalopramu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoczowy klirens, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Darunawir – Właściwości farmakokinetyczne
Darunawir jest inhibitorem proteazy HIV-1, którego farmakokinetyka charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem osiąganym w 2,5-4 godziny. Bezwzględna biodostępność wynosi około 37%, wzrastając do 82% przy jednoczesnym podaniu 100 mg rytonawiru dwa razy na dobę, który hamuje metabolizm darunawiru przez CYP3A, zwiększając jego ekspozycję około 14-krotnie. Darunawir wiąże się w 95% z białkami osocza, głównie kwaśną glikoproteiną α1, której podwyższone stężenie u pacjentów z HIV-1 powoduje wyższą ekspozycję na lek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, a eliminacja odbywa się z okresem półtrwania około 15 godzin przy stosowaniu z rytonawirem. Wydalanie następuje głównie z moczem (41,2% w postaci niezmienionej) i kale (7,7%). Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży (3-17 lat) jest porównywalna z dorosłymi przy dawkach dostosowanych do masy ciała, a u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby całkowite stężenia darunawiru są podobne do obserwowanych u osób zdrowych, choć wolna frakcja leku jest zwiększona.
biodostępność doustna, CYP3A, farmakokinetyka darunawiru, farmakokinetyka leku, inhibitor proteazy HIV-1, klirens darunawiru, klirens kreatyniny, kwaśna glikoproteina α1, leczenie przeciwretrowirusowe, mikrosomy wątrobowe, mutacje DRV-RAM, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pediatria, podanie z pokarmem, rytonawir i kobicystat, skala Child-Pugh, stężenie darunawiru, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja darunawiru, wzmocnienie farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivanoptim 2,5 mg
Rywaroksaban wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmₐₓ) w ciągu 2-4 godzin, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania z posiłkiem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie i zmniejszoną biodostępność, szczególnie na czczo. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), a jego objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od CYP, z wydalaniem około 2/3 dawki przez nerki i kał, a 1/3 w postaci niezmienionej przez nerki. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u osób młodych i 11-13 godzin u osób starszych, a eliminacja jest limitowana szybkością wchłaniania po podaniu doustnym. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani grupami etnicznymi.
biodostępność, CYP2J2, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, dostępność biologiczna, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model farmakokinetyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, pacjent geriatryczny, parametry krzepnięcia, punkt końcowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, substancja czynna, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solifenacin Medreg 10 mg
Solifenacyna, dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg i 10 mg (odpowiednio 3,8 mg i 7,5 mg solifenacyny), charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek od 5 mg do 40 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 3-8 godzinach, niezależnie od dawki, a całkowita dostępność biologiczna wynosi około 90%. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~98%) i dużą objętość dystrybucji (~600 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z powstaniem czterech głównych metabolitów, z których tylko 4R-hydroksysolifenacyna jest aktywna farmakologicznie. Okres półtrwania wynosi 45-68 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% w moczu, 23% w kale), z około 46% aktywności promieniotwórczej w moczu przypadającej na solifenacynę i jej główne metabolity.
4R-hydroksy-N-tlenek, 4R-hydroksysolifenacyna, AUC, ciężkie zaburzenia czynności nerek, Cmax, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dysfagia, farmakokinetyka, hemodializa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens układowy, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, solifenacyna bursztynianu, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znakowanie radioizotopem, α1-glikoproteina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Milurit 150 mg
Allopurynol, substancja czynna leku Milurit, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego z biodostępnością 67-90% i osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu po około 1,5 godziny. Jego okres półtrwania wynosi 0,5-1,5 godziny, co skutkuje szybkim spadkiem stężenia w osoczu. Allopurynol wykazuje minimalne wiązanie z białkami osocza oraz objętość dystrybucji około 1,6 l/kg, co wskazuje na intensywny wychwyt do tkanek, zwłaszcza wątroby i błony śluzowej jelit, gdzie aktywność oksydazy ksantynowej jest wysoka. Metabolizowany jest głównie do oksypurynolu przez oksydazę ksantynową i oksydazę aldehydową, a około 20% dawki wydalane jest z kałem, natomiast mniej niż 10% w postaci niezmienionej z moczem.
ADME, allopurynol, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, Cmax, faza eliminacji, hamowanie enzymu, klirens kreatyniny, klirens leku, Milurit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksydaza aldehydowa, oksydaza ksantynowa, oksypurynol, przewód pokarmowy, rybozyd allopurynolu, stan stacjonarny, wchłanianie zwrotne, zaburzenie czynności nerek