Właściwości farmakokinetyczne
Betaksolol

Betaksolol jest selektywnym beta-adrenolitykiem o wysokiej biodostępności około 85% po podaniu doustnym, co wynika z minimalnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 20 mg osiąga 30-60 ng/ml w ciągu 2-4 godzin (Tmax). Lek wiąże się z białkami osocza w około 50%, a jego objętość dystrybucji wynosi około 6 l/kg, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Betaksolol jest metabolizowany głównie do nieaktywnych metabolitów, z wyjątkiem jednego hydroksylowanego metabolitu o 50% sile działania leku. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 10-15% dawki w formie niezmienionej. Okres półtrwania wynosi 15-20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, jednak u osób starszych i dializowanych ulega wydłużeniu do 24-30 godzin. U pacjentów z niewydolnością wątroby nie obserwuje się istotnych zmian farmakokinetyki.

Właściwości farmakokinetyczne betaksololu

Betaksolol jest selektywnym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych (beta-blokerem), którego właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się korzystnym profilem, umożliwiającym jego stosowanie zarówno w postaci doustnej, jak i miejscowej (okulistycznej). Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji z uwzględnieniem poszczególnych etapów jej losów w organizmie.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym betaksolol jest całkowicie i szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego. Substancja czynna charakteryzuje się minimalnym metabolizmem pierwszego przejścia przez wątrobę, co przyczynia się do jej wysokiej biodostępności wynoszącej około 85%. Dzięki temu zmienność wewnątrz- i międzyosobnicza stężeń maksymalnych we krwi podczas długotrwałego leczenia jest niewielka.2 3

Maksymalne stężenie w osoczu po doustnym podaniu dawki 20 mg betaksololu jest osiągane w ciągu 2-4 godzin i wynosi od 30 do 60 ng/ml.4

W przypadku postaci okulistycznych (kropli do oczu), betaksolol jako związek wysoce lipofilny charakteryzuje się dobrą przenikalnością przez rogówkę, co pozwala na uzyskanie dużych stężeń w gałce ocznej przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej. W badaniach farmakokinetyki klinicznej stwierdzono, że stężenia leku w osoczu po podaniu okulistycznym były znacznie mniejsze od granicy oznaczenia ilościowego, która wynosi 2 ng/ml.5 6 7

Dystrybucja

Betaksolol wiąże się z białkami osocza w około 50%. Objętość dystrybucji wynosi około 6 l/kg masy ciała, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek.8 9 10

Metabolizm

Betaksolol jest metabolizowany w wątrobie, głównie do nieaktywnych metabolitów. W przypadku podania doustnego większość dawki (85-90%) ulega przemianom metabolicznym.11 12

Jeden z metabolitów, stanowiący około 2-3% podanej dawki, powstaje w wyniku hydroksylowania alifatycznego i wykazuje działanie blokujące receptory beta-adrenergiczne. Metabolit ten zachowuje właściwości selektywne, a siła jego działania stanowi około 50% siły działania betaksololu.13

W głównych szlakach metabolicznych powstają dwie formy kwasów karboksylowych, które wraz z niezmienionym betaksololem są wydalane z moczem.14 15 16

Eliminacja

Betaksolol jest wydalany głównie przez nerki, w mniejszym stopniu z kałem. Około 10-15% podanej dawki jest wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, natomiast reszta w formie metabolitów.17 18 19

Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza wynosi 15-20 godzin, co umożliwia stosowanie leku w pojedynczej dawce dobowej.20 21

U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów poddawanych dializoterapii okres półtrwania w fazie eliminacji jest wydłużony i wynosi 24-30 godzin.22

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

W badaniach farmakokinetycznych nie wykazano istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych betaksololu u pacjentów z niewydolnością wątroby.23

Farmakokinetyka po podaniu okulistycznym

Po podaniu miejscowym do oka, betaksolol wykazuje stosunkowo szybki początek działania – efekt obniżenia ciśnienia śródgałkowego jest obserwowany w ciągu 30 minut od aplikacji. Maksymalne działanie występuje zazwyczaj w ciągu 2 godzin od podania miejscowego. Po pojedynczej dawce efekt obniżenia ciśnienia śródgałkowego utrzymuje się przez okres około 12 godzin.24 25

Porównanie parametrów farmakokinetycznych betaksololu

Parametr Wartość Uwagi
Biodostępność po podaniu doustnym ~85% Minimalny metabolizm pierwszego przejścia przez wątrobę
Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (Tmax) 2-4 godziny Po podaniu doustnym dawki 20 mg
Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) 30-60 ng/ml Po podaniu doustnym dawki 20 mg
Wiązanie z białkami osocza ~50%
Objętość dystrybucji ~6 l/kg Wskazuje na dobrą penetrację do tkanek
Odsetek dawki wydalany w postaci niezmienionej 10-15% Przez nerki
Okres półtrwania w fazie eliminacji 15-20 godzin U osób z prawidłową funkcją nerek
Okres półtrwania u pacjentów w podeszłym wieku i dializowanych 24-30 godzin Wydłużony w porównaniu z populacją ogólną
Początek działania po podaniu okulistycznym ~30 minut Oceniane na podstawie zmniejszenia ciśnienia śródgałkowego
Czas do maksymalnego działania po podaniu okulistycznym ~2 godziny Oceniane na podstawie zmniejszenia ciśnienia śródgałkowego
Czas trwania działania po pojedynczej dawce okulistycznej ~12 godzin Oceniane na podstawie zmniejszenia ciśnienia śródgałkowego

26 27 28

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl