Właściwości farmakokinetyczne
Betaksolol
Betaksolol jest selektywnym beta-adrenolitykiem o wysokiej biodostępności około 85% po podaniu doustnym, co wynika z minimalnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 20 mg osiąga 30-60 ng/ml w ciągu 2-4 godzin (Tmax). Lek wiąże się z białkami osocza w około 50%, a jego objętość dystrybucji wynosi około 6 l/kg, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Betaksolol jest metabolizowany głównie do nieaktywnych metabolitów, z wyjątkiem jednego hydroksylowanego metabolitu o 50% sile działania leku. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 10-15% dawki w formie niezmienionej. Okres półtrwania wynosi 15-20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, jednak u osób starszych i dializowanych ulega wydłużeniu do 24-30 godzin. U pacjentów z niewydolnością wątroby nie obserwuje się istotnych zmian farmakokinetyki.
Właściwości farmakokinetyczne betaksololu
Betaksolol jest selektywnym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych (beta-blokerem), którego właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się korzystnym profilem, umożliwiającym jego stosowanie zarówno w postaci doustnej, jak i miejscowej (okulistycznej). Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji z uwzględnieniem poszczególnych etapów jej losów w organizmie.1
Wchłanianie
Po podaniu doustnym betaksolol jest całkowicie i szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego. Substancja czynna charakteryzuje się minimalnym metabolizmem pierwszego przejścia przez wątrobę, co przyczynia się do jej wysokiej biodostępności wynoszącej około 85%. Dzięki temu zmienność wewnątrz- i międzyosobnicza stężeń maksymalnych we krwi podczas długotrwałego leczenia jest niewielka.2 3
Maksymalne stężenie w osoczu po doustnym podaniu dawki 20 mg betaksololu jest osiągane w ciągu 2-4 godzin i wynosi od 30 do 60 ng/ml.4
W przypadku postaci okulistycznych (kropli do oczu), betaksolol jako związek wysoce lipofilny charakteryzuje się dobrą przenikalnością przez rogówkę, co pozwala na uzyskanie dużych stężeń w gałce ocznej przy minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej. W badaniach farmakokinetyki klinicznej stwierdzono, że stężenia leku w osoczu po podaniu okulistycznym były znacznie mniejsze od granicy oznaczenia ilościowego, która wynosi 2 ng/ml.5 6 7
Dystrybucja
Betaksolol wiąże się z białkami osocza w około 50%. Objętość dystrybucji wynosi około 6 l/kg masy ciała, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek.8 9 10
Metabolizm
Betaksolol jest metabolizowany w wątrobie, głównie do nieaktywnych metabolitów. W przypadku podania doustnego większość dawki (85-90%) ulega przemianom metabolicznym.11 12
Jeden z metabolitów, stanowiący około 2-3% podanej dawki, powstaje w wyniku hydroksylowania alifatycznego i wykazuje działanie blokujące receptory beta-adrenergiczne. Metabolit ten zachowuje właściwości selektywne, a siła jego działania stanowi około 50% siły działania betaksololu.13
W głównych szlakach metabolicznych powstają dwie formy kwasów karboksylowych, które wraz z niezmienionym betaksololem są wydalane z moczem.14 15 16
Eliminacja
Betaksolol jest wydalany głównie przez nerki, w mniejszym stopniu z kałem. Około 10-15% podanej dawki jest wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, natomiast reszta w formie metabolitów.17 18 19
Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza wynosi 15-20 godzin, co umożliwia stosowanie leku w pojedynczej dawce dobowej.20 21
U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów poddawanych dializoterapii okres półtrwania w fazie eliminacji jest wydłużony i wynosi 24-30 godzin.22
Wpływ zaburzeń czynności wątroby
W badaniach farmakokinetycznych nie wykazano istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych betaksololu u pacjentów z niewydolnością wątroby.23
Farmakokinetyka po podaniu okulistycznym
Po podaniu miejscowym do oka, betaksolol wykazuje stosunkowo szybki początek działania – efekt obniżenia ciśnienia śródgałkowego jest obserwowany w ciągu 30 minut od aplikacji. Maksymalne działanie występuje zazwyczaj w ciągu 2 godzin od podania miejscowego. Po pojedynczej dawce efekt obniżenia ciśnienia śródgałkowego utrzymuje się przez okres około 12 godzin.24 25
Porównanie parametrów farmakokinetycznych betaksololu
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Biodostępność po podaniu doustnym | ~85% | Minimalny metabolizm pierwszego przejścia przez wątrobę |
| Czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego (Tmax) | 2-4 godziny | Po podaniu doustnym dawki 20 mg |
| Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) | 30-60 ng/ml | Po podaniu doustnym dawki 20 mg |
| Wiązanie z białkami osocza | ~50% | |
| Objętość dystrybucji | ~6 l/kg | Wskazuje na dobrą penetrację do tkanek |
| Odsetek dawki wydalany w postaci niezmienionej | 10-15% | Przez nerki |
| Okres półtrwania w fazie eliminacji | 15-20 godzin | U osób z prawidłową funkcją nerek |
| Okres półtrwania u pacjentów w podeszłym wieku i dializowanych | 24-30 godzin | Wydłużony w porównaniu z populacją ogólną |
| Początek działania po podaniu okulistycznym | ~30 minut | Oceniane na podstawie zmniejszenia ciśnienia śródgałkowego |
| Czas do maksymalnego działania po podaniu okulistycznym | ~2 godziny | Oceniane na podstawie zmniejszenia ciśnienia śródgałkowego |
| Czas trwania działania po pojedynczej dawce okulistycznej | ~12 godzin | Oceniane na podstawie zmniejszenia ciśnienia śródgałkowego |
26 27 28
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania