Przedawkowanie
Betaksolol

Przedawkowanie betaksololu

Betaksolol jest selektywnym antagonistą receptorów β1-adrenergicznych, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz jaskry. Przedawkowanie tej substancji może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, związanych głównie z jej wpływem na układ sercowo-naczyniowy oraz układ nerwowy. W zależności od stopnia zatrucia oraz drogi podania leku, obraz kliniczny przedawkowania może być różny, od łagodnych do zagrażających życiu objawów toksyczności.^{1 2}

Objawy przedawkowania systemowego

Przedawkowanie betaksololu prowadzi przede wszystkim do objawów związanych z nasilonym blokowaniem receptorów β-adrenergicznych. Najpoważniejsze konsekwencje przedawkowania dotyczą układu sercowo-naczyniowego i mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.^{3 4 5 6}

Oprócz wpływu na układ krążenia, przedawkowanie betaksololu może powodować objawy ze strony układu oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego, włączając w to zaburzenia oddychania, skurcz oskrzeli, wymioty, zaburzenia świadomości, a nawet w pojedynczych przypadkach uogólnione drgawki.^{7 8 9}

W przypadku niezamierzonego połknięcia betaksololu w postaci kropli do oczu (Betoptic 0,5%, Betoptic S, Optibetol 0,5%), również mogą wystąpić objawy przedawkowania związane z systemowym działaniem leku, w tym bradykardia, niedociśnienie, niewydolność serca oraz skurcz oskrzeli.^{10 11 12}

Przedawkowanie miejscowe preparatów ocznych

W przypadku miejscowego przedawkowania betaksololu w postaci preparatów ocznych (Betoptic 0,5%, Betoptic S, Optibetol 0,5%), zaleca się przepłukanie oka (oczu) letnią wodą lub wodą przegotowaną o temperaturze pokojowej.^{13 14 15}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania betaksololu jest głównie objawowe i podtrzymujące. W przypadku wystąpienia zagrażającej życiu bradykardii lub znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, zaleca się następujące postępowanie terapeutyczne:^{16 17 18 19}

• Podanie atropiny w dawce 1 do 2 mg dożylnie
• Podanie glukagonu w dawce 1 mg dożylnie, z możliwością powtórzenia dawki w razie konieczności
• W przypadku Betaxomylu zalecana jest początkowa dawka glukagonu 1-10 mg dożylnie, następnie 2-2,5 mg/h w ciągłym wlewie dożylnym
• W razie potrzeby, podanie 25 µg izoprenaliny w powolnym wstrzyknięciu dożylnym lub dobutaminy w dawce 2,5 do 10 µg/kg mc./min.

^{20 21 22 23}

W przypadku wystąpienia skurczu oskrzeli wywołanego przedawkowaniem betaksololu, można zastosować produkty beta-mimetyczne w postaci aerozolu, a przy niewystarczającym działaniu – również dożylnie, lub podać aminofilinę dożylnie.²⁴

Jeśli w wyniku przedawkowania wystąpią uogólnione napady drgawkowe, zaleca się powolne dożylne podawanie diazepamu.²⁵

Warto zaznaczyć, że betaksolol i jego metabolity można usunąć za pomocą hemodializy lub dializy otrzewnowej jedynie w niewielkim stopniu.²⁶

Przedawkowanie u dzieci i młodzieży

Szczególnym przypadkiem wymagającym uwagi jest dekompensacja kardiologiczna u noworodków matek leczonych betaksololem lub innymi lekami beta-adrenolitycznymi w trakcie ciąży. W takiej sytuacji zaleca się:^{27 28 29 30}

• Podanie glukagonu w dawce 0,3 mg/kg masy ciała
• Pilne przewiezienie noworodka do oddziału intensywnej opieki medycznej
• Podanie izoprenaliny i dobutaminy, z zaznaczeniem, że długotrwałe leczenie zwykle dużymi dawkami wymaga specjalistycznego monitorowania

^{31 32 33 34}

Tabela objawów przedawkowania betaksololu

Przedawkowanie preparatów ocznych betaksololu

W przypadku preparatów ocznych zawierających betaksolol (Betoptic 0,5%, Betoptic S, Optibetol 0,5%), przedawkowanie może wystąpić na dwa sposoby:

• Przedawkowanie miejscowe – nadmierne podanie leku do oka, które można zniwelować poprzez przepłukanie oka letnią lub przegotowaną wodą o temperaturze pokojowej.^{35 36 37}
• Niezamierzone połknięcie – może prowadzić do systemowych objawów przedawkowania beta-blokerów, takich jak bradykardia, niedociśnienie, niewydolność serca i skurcz oskrzeli. W takim przypadku zaleca się wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego.^{38 39 40}

Skuteczność metod eliminacji betaksololu

Należy zwrócić uwagę, że betaksolol i jego metabolity mogą być usunięte za pomocą hemodializy lub dializy otrzewnowej jedynie w niewielkim stopniu, co ogranicza skuteczność tych metod w leczeniu ciężkiego przedawkowania.⁴¹