objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apixaban Aurovitas 5 mg
Apiksaban, podawany w dawce do 10 mg, charakteryzuje się przewidywalną farmakokinetyką z bezwzględną dostępnością biologiczną około 50% oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 3-4 godzin po podaniu doustnym. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w tym zakresie dawek, a jego ekspozycja zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Apiksaban wiąże się z białkami osocza w około 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz okres półtrwania około 12 godzin. Eliminacja odbywa się wielotorowo, z udziałem metabolizmu przez CYP3A4/5 oraz innych izoenzymów CYP, a także wydalania nerkowego (około 27% całkowitego klirensu) i z kałem. Nie stwierdzono obecności aktywnych metabolitów w osoczu, a lek jest substratem dla białek transportowych P-gp i BCRP. Podawanie apiksabanu niezależnie od posiłków nie wpływa na jego ekspozycję, a rozkruszanie tabletek oraz podanie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy nie powoduje klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych.
aPTT, BCRP, CYP3A4/5, czas protrombinowy, dostępność biologiczna, dysfagia, działanie anty-Xa, farmakokinetyka populacyjna, INR, interakcja lekowa, klirens dializacyjny, lek przeciwzakrzepowy, O-demetylacja, objętość dystrybucji, P-glikoproteina, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sidarso 4 mg
Farmakokinetyka sylodosyny u dorosłych mężczyzn, zarówno z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH), jak i bez tego schorzenia, wykazuje liniowość w zakresie dawek od 0,1 mg do 48 mg/dobę. Sylodosyna charakteryzuje się dobrą biodostępnością około 32%, wysokim wiązaniem z białkami osocza (96,6%) oraz objętością dystrybucji 0,81 l/kg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po dawce 8 mg wynosi średnio 87±51 ng/ml, osiągane jest po 2,5 godzinach (tmax), a pole pod krzywą (AUC) wynosi 433±286 ng·h/ml. Lek jest intensywnie metabolizowany głównie przez UGT2B7, dehydrogenazy alkoholową i aldehydową oraz CYP3A4, a głównym metabolitem jest aktywny glukuronid sylodosyny (KMD-3213G) z dłuższym okresem półtrwania około 24 godzin i stężeniem w osoczu około trzykrotnie wyższym niż substancji macierzystej. Sylodosyna osiąga stan stacjonarny po 3 dniach, a jej glukuronid po 5 dniach terapii. Spożycie pokarmu zmniejsza Cmax o około 30% i wydłuża tmax o około 1 godzinę, nie wpływając istotnie na AUC.
aktywność biologiczna, cytochrom CYP3A4, cytochrom P450, dehydrogenaza aldehydowa, dostępność biologiczna, encefalopatia wątrobowa, glikoproteina p, glukuronid sylodosyny, glukuronidacja, klirens sylodosyny, łagodny rozrost gruczołu krokowego, maksymalne stężenie w osoczu, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znakowanie izotopowe - Leksykon substancji czynnych
Eksemestan – Właściwości farmakokinetyczne
Eksemestan, stosowany w terapii raka piersi w dawce 25 mg, charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, choć całkowita dostępność biologiczna u ludzi jest ograniczona efektem pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi 18 ng/ml i osiągane jest po około 2 godzinach od podania. Podanie leku z pokarmem zwiększa dostępność biologiczną o 40%. Objętość dystrybucji jest bardzo duża (~20 000 l), a okres półtrwania wynosi 24 godziny, z liniową kinetyką dystrybucji. Eksemestan wiąże się silnie z białkami osocza (90%), niezależnie od stężenia, i nie wykazuje kumulacji po wielokrotnym podaniu. Metabolizm zachodzi głównie przez utlenienie grupy metylenowej w pozycji 6 (CYP3A4) oraz redukcję grupy ketonowej w pozycji 17 (aldoketoreduktaza), a powstałe metabolity są nieaktywne lub słabiej hamują aromatazę. Klirens wynosi około 500 l/h, a eliminacja odbywa się głównie przez mocz i kał, z jedynie 1% dawki wydalanej z moczem w formie niezmienionej.
aldoketoreduktaza, aromataza, biodostępność biologiczna, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, izoenzym CYP3A4, kinetyka dystrybucji, klirens eksemestanu, klirens kreatyniny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil bezpieczeństwa, rak piersi, stężenie w osoczu, substancja czynna, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – CoAramlessa 10 mg + 2,5 mg + 10 mg
Farmakokinetyka preparatu CoAramless, zawierającego peryndopryl z argininą, indapamid i amlodypinę, wykazuje, że jednoczesne podanie tych składników nie wpływa na ich indywidualne parametry. Peryndopryl szybko się wchłania (Cmax po 1 godzinie), jest prekursorem aktywnego metabolitu peryndoprylatu, którego maksymalne stężenie osiągane jest po 3-4 godzinach, a okres półtrwania wynosi 17 godzin. Biodostępność peryndoprylu zmniejsza się przy podaniu z pokarmem, dlatego zaleca się podawanie leku na czczo. Indapamid charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem (Cmax po 1 godzinie), wysokim wiązaniem z białkami osocza (79%) oraz długim okresem półtrwania 14-24 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Amlodypina osiąga Cmax po 6-12 godzinach, ma biodostępność 64-80% niezależną od pokarmu, bardzo wysokie wiązanie z białkami (97,5%) oraz długi okres półtrwania 35-50 godzin, co zapewnia stabilne stężenie terapeutyczne przy dawkowaniu dobowym.
amlodypina, biodostępność, biodostępność substancji czynnej, dializoterapia, dystrybucja leku, enzym konwertujący angiotensynę, indapamid, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, końcowy okres półtrwania, maksymalne stężenie w osoczu, maksymalne stężenie we krwi, marskość wątroby, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, pacjent w podeszłym wieku, parametry farmakokinetyczne, peryndopryl z argininą, peryndoprylat, pole pod krzywą stężenia leku, prekursor leku, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glucobay 50 50 mg
Akarboza, podawana doustnie w dawce 200 mg, charakteryzuje się niską biodostępnością na poziomie 1-2%, co jest zgodne z jej miejscowym działaniem w świetle jelita. Stopień wchłaniania wynosi około 35%, a farmakokinetyka wykazuje dwufazowy profil stężenia całkowitej radioaktywności w osoczu: pierwszy szczyt stężenia akarbozy (52,2 ± 15,7 mg/l) pojawia się po 1,1 ± 0,3 godz., natomiast drugi, wyższy szczyt (586,3 ± 282,7 mg/l) po 20,7 ± 5,2 godz., co jest prawdopodobnie wynikiem wchłaniania produktów bakteryjnego rozkładu w dalszych odcinkach jelita. Maksymalne stężenie aktywnego związku w osoczu wynosi 49,5 ± 26,9 mg/l i osiągane jest po 2,1 ± 1,6 godz.
akarboza, biodostępność, faza dystrybucji, faza eliminacji, Glucobay 50, krzywa stężenia w osoczu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, produkt rozpadu, radioaktywność w osoczu, rozkład bakteryjny, substancja hamująca, substancja znakowana radioaktywnie, światło jelita, wchłanianie akarbozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dimethyl fumarate Reddy 120 mg
Fumaran dimetylu po podaniu doustnym ulega szybkiemu metabolizmowi przez esterazy do aktywnego metabolitu, fumaranu monometylu, którego farmakokinetyka jest podstawą oceny ekspozycji. Maksymalne stężenie (Tmax) fumaranu monometylu osiąga się w ciągu 2-2,5 godziny, a przy dawce 240 mg dwa razy na dobę (BID) mediana Cmax wynosi 1,72 mg/l, a AUC 8,02 mg·h/l u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (RRMS). W schemacie trzy razy na dobę (TID) Cmax wzrasta do 1,93 mg/l, bez istotnego wpływu na bezpieczeństwo. Lek jest podawany w formie kapsułek dojelitowych, co opóźnia wchłanianie do momentu opuszczenia żołądka. Wiązanie z białkami osocza wynosi 27-40%, a pozorna objętość dystrybucji mieści się w zakresie 60-90 l. Metabolizm przebiega głównie przez cykl kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu CYP, a główną drogą eliminacji jest wydychanie CO₂ (60% dawki), z niewielkim wydalaniem z moczem (15,5%) i kałem (0,9%). Okres półtrwania eliminacyjnego fumaranu monometylu wynosi około 1 godziny, a kumulacja przy wielokrotnym dawkowaniu nie występuje.
analiza wariancji, AUC, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, ekspozycja lekowa, esteraza, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, hydroliza przedukładowa, kapsułka dojelitowa, mikrotabletka dojelitowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schemat dawkowania BID, stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, Tmax, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Neotigason 10 mg
Acytretyna, substancja czynna Neotigasonu, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym, obejmującym szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego (Tmax 1-4 godziny) oraz średnią biodostępność około 60% (zakres 36-95%), optymalizowaną przez podanie podczas posiłku. Lek wykazuje wysoką lipofilność i silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na jego dystrybucję i długi okres półtrwania eliminacji (średnio 50 godzin, z najdłuższym obserwowanym do 96 godzin). Metabolizowany jest głównie do cis-acytretyny, która również wykazuje działanie teratogenne i posiada jeszcze dłuższy okres półtrwania (średnio 60 godzin, do 123 godzin). Eliminacja acytretyny i jej metabolitów odbywa się równomiernie przez drogi moczowe i żółciowe, a ponad 99% substancji jest usuwane z organizmu w ciągu około 36 dni po zakończeniu terapii.
acytretyna, biodostępność, biotransformacja, cis-acytretyna, czas do maksymalnego stężenia, działanie teratogenne, eliminacja leku, etretynat, glukuronidacja, interakcja z alkoholem, izomeryzacja, lipofilność, łuszczyca, Neotigason, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przenikanie przez łożysko, stężenie w osoczu, wada rozwojowa płodu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie rogowacenia - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Daroxomb 150 mg
Dabigatran eteksylan, zawarty w preparacie Daroxomb, jest prolekiem ulegającym szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującym się bezwzględną biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych osób, jednak po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do 6 godzin. Pokarm wydłuża czas do Cmax o 2 godziny, nie wpływając na biodostępność. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%). Metabolizm obejmuje sprzęganie do aktywnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (ok. 85% w postaci niezmienionej), z klirensem około 100 ml/min. Okres półtrwania u osób starszych wynosi 11-14 godzin, wydłużając się u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie ekspozycja (AUC) może wzrosnąć nawet 6-krotnie przy CrCL 10-30 ml/min. Hemodializa usuwa 50-60% dabigatranu w ciągu 4 godzin, co wpływa na zmniejszenie działania przeciwzakrzepowego.
acyloglukuronid, aktywna forma leku, białko transportowe P-gp, biodostępność dabigatranu, dabigatran eteksylan, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, hydroksypropylometyloceluloza, hydroliza katalizowana, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, maksymalne stężenie, model dwuwykładniczy, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, reakcja sprzęgania, schyłkowa niewydolność nerek, umiarkowana niewydolność wątroby, wchłanianie dabigatranu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa