objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Nimodipine Altan 0,2 mg/ml
Nimodypina, jako bloker kanału wapniowego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Substancje takie jak cymetydyna i walproinian sodu znacząco zwiększają maksymalne stężenie nimodypiny w osoczu oraz jej biodostępność, podobnie jak fluoksetyna, która podnosi stężenie nimodypiny nawet o 50%, jednocześnie zmniejszając ekspozycję na samą fluoksetynę. Z kolei nortryptylina powoduje niewielkie zmniejszenie ekspozycji na nimodypinę bez wpływu na jej własne stężenie. Szczególnie istotne są interakcje farmakodynamiczne z lekami przeciwnadciśnieniowymi, zwłaszcza dożylnymi beta-adrenolitykami, które mogą wywołać znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego oraz nasilenie ujemnego działania inotropowego, co grozi dekompensacją niewydolności serca. Ponadto, nimodypina może nasilać działanie hipotensyjne innych grup leków, takich jak diuretyki, inhibitory ACE, antagoniści receptora A1, inni antagoniści wapnia, alfa-adrenolityki, inhibitory PDE5 oraz alfa-metylodopa.
alfa-metylodopa, aminoglikozyd, antagonista receptora A1, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, biodostępność, bloker kanału wapniowego, cefalosporyna, cymetydyna, dekompensacja niewydolności serca, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe, fluoksetyna, furosemid, inhibitor ACE, inhibitor PDE5, klirens, lek nefrotoksyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, nimodypina, norfluoksetyna, nortryptylina, objętość dystrybucji, receptor alfa-adrenergiczny, walproinian sodu, wartość AUC, zaburzenie czynności nerek, zydowudyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Xyvelam 500 mg
Lek Xyvelam zawiera lewofloksacynę, która charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym (biodostępność 99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Lewofloksacyna wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%) i dużą objętość dystrybucji (~100 l), co umożliwia skuteczną penetrację do tkanek układu oddechowego, skóry oraz układu moczowo-płciowego, natomiast przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczone. Metabolizm leku jest minimalny (<5% dawki), a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>85% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania 6-8 godzin, co pozwala na stosowanie schematów dawkowania 500 mg raz lub dwa razy na dobę. Farmakokinetyka lewofloksacyny jest liniowa w zakresie dawek 50-1000 mg, a brak istotnych różnic między podaniem doustnym i dożylnym umożliwia terapię sekwencyjną bez konieczności modyfikacji dawki.
biodostępność, demetylolewofloksacyna, dysfagia, farmakokinetyka liniowa, inwersja chiralna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lewofloksacyna, makrofagi pęcherzykowe, N-tlenek lewofloksacyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie doustne, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, stabilność stereochemiczna, stan równowagi stężenia, stężenie w osoczu, substancja czynna, terapia sekwencyjna, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Suganet 25 mg
Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 25-100 mg, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po 6-12 godzinach, a stan równowagi stężeń osiągany jest po 10-14 dniach terapii, z łącznym stężeniem osoczowym sunitynibu i jego głównego metabolitu w zakresie 62,9-101 ng/ml. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (95% dla sunitynibu i 90% dla metabolitu) oraz dużą objętością dystrybucji (Vd = 2230 l), co wskazuje na znaczną penetrację do tkanek. Sunitynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 do czynnego metabolitu dezetylosunitynibu, który odpowiada za 23-37% całkowitej ekspozycji na lek. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (16% dawki), a okres półtrwania wynosi 40-60 godzin dla sunitynibu i 80-110 godzin dla metabolitu. Wielokrotne podawanie powoduje kumulację stężenia sunitynibu (3-4-krotną) oraz metabolitu (7-10-krotną).
AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność leku, cytochrom P450 CYP3A4, dezetylosunitynib, enzymy wątrobowe, fosforylacja receptorów, GIST, guz lity, inhibitor CYP3A4, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, maksymalna tolerowana dawka, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, schyłkowa niewydolność nerek, skala ECOG, stała inhibicji, sunitynib, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zdrowy ochotnik - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pitamet 1 mg
Pitawastatyna, dostępna w dawkach 1 mg, 2 mg i 4 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1 godziny po podaniu doustnym, z biodostępnością wynoszącą 51%. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%) i szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 133 l). Metabolizm pitawastatyny jest minimalny w układzie cytochromu P450, głównie zachodzi przez UDP-glukuronozylotransferazy (UGT1A3, UGT2B7), co ogranicza potencjał interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez wątrobę z udziałem krążenia wątrobowo-jelitowego, z połowicznym czasem eliminacji od 5,7 do 8,9 godziny i klirensem około 43,4 l/h. Przyjmowanie leku z posiłkiem bogatotłuszczowym obniża Cmax o 43%, nie wpływając jednak na całkowitą ekspozycję (AUC).
albumina, biodostępność, compliance, CYP2C8, CYP2C9, cytochrom P450, czas półtrwania, eliminacja wątrobowa, gen SLCO1B1, glikoproteina p, hemodializa, hepatocyt, jelito czcze, jelito kręte, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwaśna glikoproteina alfa 1, lakton, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, pitawastatyna, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, skala Childa-Pugha, stan stacjonarny, statyna, stężenie maksymalne w osoczu, transportery wątrobowe, UDP-glukuronozylotransferaza, wiązanie z białkami osocza, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Budipulmi 0,25 mg/ml
Budezonid, substancja czynna zawiesiny do nebulizacji Budipulmi (0,25 mg/ml i 0,5 mg/ml), charakteryzuje się biodostępnością ogólnoustrojową u dorosłych wynoszącą około 15% dawki nominalnej oraz 40-70% dawki dostarczonej. Maksymalne stężenie w osoczu po podaniu dawki 2 mg osiąga około 4 nmol/L w ciągu 10-30 minut. Lek wykazuje objętość dystrybucji około 3 L/kg, silne wiązanie z białkami osocza (85-90%) oraz intensywny metabolizm wątrobowy (efekt pierwszego przejścia około 90%) głównie przez CYP3A4, prowadzący do metabolitów o minimalnej aktywności glikokortykosteroidowej. Klirens układowy u dorosłych wynosi około 1,2 L/min, a okres półtrwania po podaniu dożylnym to 2-3 godziny. Kinetyka farmakokinetyczna jest liniowa w zakresie dawek leczniczych.
16α-hydroksyprednizolon, 6β-hydroksybudezonid, aktywność glikokortykosteroidowa, astma dziecięca, białko osocza, biodostępność ogólnoustrojowa, budezonid, CYP 3A4, cytochrom P450, dawka dostarczona, dawka nominalna, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja lekowa, klirens ogólnoustrojowy, klirens układowy, nebulizator pneumatyczny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, stężenie maksymalne, zależność liniowa, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Intas 15 mg
Rywaroksaban wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin, z wysoką biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania z posiłkiem. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie i zmniejszoną biodostępność, szczególnie na czczo. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz niezależne od CYP szlaki, z eliminacją zarówno nerkową (ok. 1/3 dawki w postaci niezmienionej) jak i kałową. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych, co wskazuje na wpływ wieku na eliminację. Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych ze względu na płeć czy przynależność etniczną, a masa ciała wpływa na stężenia rywaroksabanu w osoczu w stopniu <25%, nie wymagając modyfikacji dawkowania.
białko transportowe, biodostępność, choroba tętnic obwodowych, cytochrom P450, czynnik Xa, dostępność biologiczna, eliminacja z osocza, farmakokinetyka rywaroksabanu, hydroliza wiązania amidowego, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, oksydacja, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, rywaroksaban, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność osobnicza - Leksykon substancji czynnych
Siarczan chondroityny – Właściwości farmakokinetyczne
Siarczan chondroityny, składnik aktywny preparatu Chronada, charakteryzuje się biodostępnością doustną na poziomie 15-24% dawki, z czego jedynie 10% pozostaje w formie niezmienionej, a pozostałe 90% to depolimeryzowane pochodne wskutek efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Maksymalne stężenie osiągane jest około 4 godziny po podaniu. Substancja wiąże się w 85% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 0,3 l/kg i wykazuje powinowactwo do tkanki chrzęstnej oraz innych narządów, takich jak jelito cienkie, wątroba, mózg i nerki. Metabolizm odbywa się głównie przez enzymatyczną degradację w lizosomach, bez udziału cytochromu P450, co eliminuje ryzyko interakcji metabolicznych z innymi lekami. Klirens wynosi 30,5 ml/min (0,43 ml/min/kg), a okres półtrwania mieści się w zakresie 5-15 godzin. Eliminacja zachodzi głównie drogą nerkową, a farmakokinetyka wykazuje kinetykę pierwszego rzędu do dawek 3000 mg, bez zmian parametrów przy wielokrotnym podawaniu 800 mg u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego.
chlorowodorek glukozaminy, choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego, cytochrom P450, degradacja enzymatyczna, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, hialuronidaza, kinetyka pierwszego rzędu, klirens ogólnoustrojowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, prolek, siarczan chondroityny, stężenie we krwi, sulfataza lizosomalna, tkanka stawowa, znakowanie izotopowe, β-glukuronidaza, β-N-acetyloheksozoaminidaza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cefepime AptaPharma 1 g
Cefepim wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 250 mg do 2 g (iv) oraz od 500 mg do 2 g (im), z szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu domięśniowym. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi około 18 L, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (<19%). Lek nie kumuluje się przy dawkowaniu do 2 g co 8 godzin przez 9 dni. Cefepim przenika do wielu tkanek i płynów ustrojowych, osiągając stężenia terapeutyczne, np. w moczu do 3120 µg/g (po 2 g iv w ciągu 0-4 h), w płynie otrzewnowym 18,3 µg/mL oraz w śluzie oskrzelowym 24,1 µg/mL. Metabolizm jest minimalny, z głównym metabolitem N-tlenkiem N-metylopirolidyny stanowiącym około 7% dawki.
cefepim, dializa otrzewnowa ambulatoryjna, dystrybucja leku, encefalopatia odwracalna, faza eliminacji, hemodializa, klirens całkowity, klirens nerkowy, kumulacja leku, N-tlenek N-metylopirolidyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn otrzewnowy, płyn śródmiąższowy, płyn ustrojowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, śluz oskrzelowy, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmizek HCT 40 mg + 12,5 mg
Telmizek HCT to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg, 80 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg, 25 mg). Telmisartan charakteryzuje się szybkim osiągnięciem Cmax w 0,5-1,5 h, biodostępnością zależną od dawki (42% dla 40 mg, 58% dla 160 mg) oraz wysokim (>99,5%) wiązaniem z białkami osocza. Jego objętość dystrybucji wynosi około 500 l, a metabolizm ogranicza się do sprzęgania do farmakologicznie nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja telmisartanu odbywa się głównie drogą żółciową (>97% z kałem), z klirensem osoczowym >1500 ml/min i okresem półtrwania >20 h. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1-3 h, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami osocza w 68%, a jego objętość dystrybucji wynosi 0,83-1,14 l/kg. Nie ulega metabolizmowi i jest wydalany w postaci niezmienionej z moczem, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 h. Farmakokinetyka telmisartanu jest nieliniowa, natomiast hydrochlorotiazydu liniowa.
acyloglukuronid, AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, glikoproteina alfa-1, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, podanie doustne, stężenie w osoczu, Telmizek HCT, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Bromek – Właściwości farmakokinetyczne
Bromek, obecny w Bocheńskiej Leczniczej Soli Jodowo-Bromowej w stężeniu nie mniejszym niż 0,05%, jest kluczowym składnikiem aktywnym stosowanym w formie kąpieli lub inhalacji. Wchłanianie przezskórne bromku jest minimalne, co skutkuje znikomą biodostępnością ogólnoustrojową. Bromki są naturalnymi jonami osocza, a ich dystrybucja i homeostaza są regulowane fizjologicznie, podobnie jak inne elektrolity zawarte w preparacie (sód ≥32%, jodki ≥0,03%, potas ≤0,5%, wapń ≤1,5%, magnez ≤0,8%, chlorki ≥55%). Ze względu na zewnętrzne zastosowanie produktu, klasyczne parametry farmakokinetyczne bromku, takie jak okres półtrwania, klirens czy objętość dystrybucji, nie są możliwe do precyzyjnego określenia.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sulperazon 2 g 1000 mg + 1000 mg
Produkt leczniczy Sulperazon zawiera cefoperazon (cefalosporyna III generacji) oraz sulbaktam (inhibitor beta-laktamaz) w dawkach 1 g (500 mg + 500 mg) i 2 g (1000 mg + 1000 mg) do podawania dożylnego. Po podaniu 2 g dożylnie, maksymalne stężenia w surowicy wynoszą odpowiednio 236,8 μg/ml dla cefoperazonu i 130,2 μg/ml dla sulbaktamu. Objętość dystrybucji sulbaktamu jest większa (18,0-27,6 l) niż cefoperazonu (10,2-11,3 l). Cefoperazon jest eliminowany w około 25% przez nerki i głównie z żółcią, natomiast sulbaktam w 84% drogą nerkową. Okres półtrwania wynosi średnio 1,7 godziny dla cefoperazonu i 1 godzinę dla sulbaktamu, z proporcjonalnym wzrostem stężeń w surowicy do dawki. Nie obserwowano kumulacji ani zmian farmakokinetyki po wielokrotnym podaniu co 8-12 godzin.
całkowity klirens, cefoperazon, eliminacja z organizmu, eliminacja z żółcią, hemodializa, hiperbilirubinemia, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, kumulacja leku, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, penetracja do tkanek, płyn ustrojowy, podanie dożylne, populacja pediatryczna, proporcjonalność dawki, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w surowicy, sulbaktam, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby