Właściwości farmakokinetyczne
Meloksykam

Właściwości farmakokinetyczne meloksykamu – wchłanianie

Meloksykam charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, o czym świadczy wysoka biodostępność bezwzględna wynosząca około 89-90% po podaniu doustnym (kapsułki). Badania biorównoważności wykazały, że różne postacie doustne meloksykamu, takie jak tabletki, zawiesina doustna i kapsułki, są biorównoważne.^{1 2}

Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego

Po podaniu pojedynczej dawki meloksykamu, średnie maksymalne stężenie w osoczu krwi osiągane jest w różnym czasie, zależnie od postaci farmaceutycznej:³

• W ciągu 2 godzin w przypadku zawiesiny doustnej⁴
• W ciągu 5-6 godzin w przypadku stałych doustnych postaci leku (kapsułki i tabletki)⁵

⁶

W przypadku podania domięśniowego, maksymalne stężenie meloksykamu w osoczu wynoszące około 1,6-1,8 µg/ml jest osiągane w ciągu 1-6 godzin po wstrzyknięciu dawki 15 mg.⁷

Stan równowagi

Po podaniu wielokrotnym, stan równowagi (stacjonarny) osiągany jest stosunkowo szybko, w ciągu 3 do 5 dni.⁸ Po stosowaniu jednej dawki na dobę, stężenie leku w osoczu krwi charakteryzuje się stosunkowo niewielką fluktuacją, w następujących zakresach:⁹

• 0,4-1,0 µg/ml dla dawki 7,5 mg (Cmin i Cmax w stanie równowagi)¹⁰
• 0,8-2,0 µg/ml dla dawki 15 mg (Cmin i Cmax w stanie równowagi)¹¹

¹²

Maksymalne stężenie meloksykamu w osoczu krwi w stanie równowagi osiągane jest w ciągu 5 do 6 godzin dla tabletek, kapsułek i zawiesiny doustnej.¹³ Ciągłe leczenie przez dłuższe okresy, trwające dłużej niż jeden rok, skutkuje stężeniami leku podobnymi do tych obserwowanych po osiągnięciu po raz pierwszy stanu równowagi.¹⁴

Wpływ pokarmu

Wchłanianie meloksykamu, po podaniu doustnym w trakcie posiłku lub po równoczesnym podaniu nieorganicznych środków zobojętniających sok żołądkowy, nie ulega zmianie.^{15 16}

Dystrybucja meloksykamu w organizmie

Wiązanie z białkami

Meloksykam bardzo silnie wiąże się z białkami osocza krwi, głównie z albuminami (99%).^{17 18}

Przenikanie do mazi stawowej

Meloksykam przenika do mazi stawowej, osiągając stężenie równe około połowie stężenia leku występującego w osoczu krwi.^{19 20}

Objętość dystrybucji

Objętość dystrybucji meloksykamu jest mała, przeciętnie wynosi 11 litrów po podaniu domięśniowym lub dożylnym i wykazuje zmienność osobniczą na poziomie 7-20%.^{21 22}

Objętość dystrybucji po wielokrotnym doustnym podaniu meloksykamu (7,5-15 mg) wynosi około 16 l, ze współczynnikiem zmienności od 11 do 32%.^{23 24}

Metabolizm meloksykamu

Meloksykam podlega intensywnym procesom biotransformacji w wątrobie.²⁵ W moczu zidentyfikowano cztery różne metabolity meloksykamu, które są nieaktywne pod względem farmakodynamicznym.²⁶

Główne szlaki metaboliczne

Główny metabolit, 5′-karboksymeloksykam (60% dawki), powstaje poprzez utlenienie metabolitu pośredniego, 5′-hydroksymetylomeloksykamu, który wydalany jest w mniejszej ilości (9% dawki).^{27 28}

Enzymy biorące udział w metabolizmie

Badania in vitro sugerują, że enzym CYP 2C9 odgrywa ważną rolę w szlaku metabolicznym meloksykamu, z mniejszym udziałem izoenzymu CYP 3A4.^{29 30}

Aktywność peroksydazy u pacjenta prawdopodobnie odpowiedzialna jest za powstawanie dwóch innych metabolitów, które stanowią odpowiednio 16% i 4% podanej dawki produktu leczniczego.^{31 32}

Eliminacja meloksykamu

Meloksykam wydalany jest głównie w postaci metabolitów, w równych proporcjach w moczu i z kałem.³³ Mniej niż 5% dawki dobowej wydalane jest w postaci niezmienionej z kałem, natomiast jedynie śladowe ilości z moczem.³⁴

Okres półtrwania

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji waha się od 13 do 25 godzin po podaniu doustnym, domięśniowym lub dożylnym.^{35 36} W niektórych źródłach podaje się średni okres półtrwania wynoszący około 20 godzin.^{37 38}

Klirens

Całkowity klirens osoczowy meloksykamu wynosi średnio 7-12 ml/min po podaniu pojedynczej dawki drogą doustną, dożylną lub doodbytniczą.^{39 40} W niektórych źródłach podaje się średni klirens meloksykamu wynoszący 8 ml/min.^{41 42}

Liniowość lub nieliniowość farmakokinetyki

Meloksykam wykazuje farmakokinetykę liniową w zakresie dawek terapeutycznych od 7,5 mg do 15 mg zarówno po podaniu doustnym, jak i domięśniowym.^{43 44}

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością wątroby lub nerek

Zarówno zaburzenia czynności wątroby, jak i łagodne do umiarkowanych zaburzenia czynności nerek nie mają znaczącego wpływu na farmakokinetykę meloksykamu.^{45 46}

U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek całkowity klirens leku jest istotnie wyższy.^{47 48}

U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek obserwuje się słabsze wiązanie leku z białkami osocza.^{49 50} W schyłkowej niewydolności nerek, zwiększenie objętości dystrybucji może prowadzić do wyższego stężenia wolnego meloksykamu, dlatego też wówczas nie należy przekraczać dobowej dawki 7,5 mg.^{51 52}

Osoby w podeszłym wieku

U mężczyzn w podeszłym wieku stwierdzono podobne średnie wartości parametrów farmakokinetycznych jak u młodych mężczyzn.^{53 54}

U kobiet w podeszłym wieku obserwowano wyższe wartości AUC i dłuższy okres półtrwania leku niż u młodych osób obu płci.^{55 56}

Średnia wartość klirensu osoczowego w stanie równowagi u osób w podeszłym wieku była nieco mniejsza w porównaniu z osobami młodszymi.^{57 58}

Parametry farmakokinetyczne meloksykamu – tabela zbiorcza