Właściwości farmakokinetyczne
Cefepime Solufarma 1000 mg
Cefepim, antybiotyk cefalosporynowy IV generacji, dostępny jako dichlorowodorek jednowodny (500 mg i 1000 mg odpowiadające 594,5 mg i 1189 mg formy soli), charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu domięśniowym (82%) oraz niskim wiązaniem z białkami surowicy (16,4%). Po podaniu dożylnym i domięśniowym osiąga stężenia w osoczu zależne od dawki, np. po 1 g i.v. stężenia wynoszą 78,7 µg/ml po 0,5 h i 0,6 µg/ml po 12 h. Cefepim wykazuje dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, osiągając wysokie stężenia w moczu (do 3120 µg/ml po 2 g i.v.), płynie otrzewnowym, żółci, błonie śluzowej oskrzeli oraz płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR). Metabolizm jest minimalny, z 85% dawki wydalanej w postaci niezmienionej przez nerki, głównie przez przesączanie kłębuszkowe, z okresem półtrwania około 2 godzin i klirensem nerkowym 110 ml/min u osób z prawidłową funkcją nerek.
Właściwości farmakokinetyczne cefepimu
Cefepim jest antybiotykiem cefalosporynowym czwartej generacji, dostępnym w postaci dichlorowodorku jednowodnego. Produkt Cefepime Solufarma (500 mg i 1000 mg) zawiera odpowiednio 594,5 mg i 1189 mg cefepimu dichlorowodorku jednowodnego, co odpowiada 500 mg i 1000 mg cefepimu. Właściwości farmakokinetyczne leku charakteryzują się określonymi parametrami wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, które różnią się w zależności od drogi podania i grupy pacjentów.1
Wchłanianie
Po podaniu domięśniowym (i.m.) cefepim jest całkowicie wchłaniany do układu krążenia. Biodostępność cefepimu po podaniu domięśniowym wynosi średnio 82%.2
Dystrybucja
Po podaniu dożylnym lub domięśniowym, cefepim osiąga różne stężenia w osoczu, zależne od dawki i czasu od podania. Wiązanie cefepimu z białkami surowicy jest stosunkowo niskie i wynosi średnio 16,4%, co jest niezależne od stężenia w surowicy.3
| Dawka | 0,5 godziny | 1 godzina | 2 godziny | 4 godziny | 8 godzin | 12 godzin |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0,5 g iv. | 38,2 | 21,6 | 11,6 | 5,0 | 1,4 | 0,2 |
| 1 g iv. | 78,7 | 44,5 | 24,3 | 10,5 | 2,4 | 0,6 |
| 2 g iv. | 163,1 | 85,8 | 44,8 | 19,2 | 3,9 | 1,1 |
| 0,5 g im. | 8,2 | 12,5 | 12,0 | 6,9 | 1,9 | 0,7 |
| 1 g im. | 14,8 | 25,9 | 26,3 | 16,0 | 4,5 | 1,4 |
| 2 g im. | 36,1 | 49,9 | 51,3 | 31,5 | 8,7 | 2,3 |
Cefepim wykazuje dobrą penetrację do różnych tkanek i płynów biologicznych. W zależności od miejsca pobierania próbki i dawki leku, stężenia cefepimu mogą znacząco różnić się, co przedstawiono w poniższej tabeli.4
| Tkanka lub płyn ustrojowy | Dawka cefepimu | Średni czas po pobraniu próbki (godz.) | Średnie stężenie cefepimu w płynach i tkankach (µg/ml) |
|---|---|---|---|
| Mocz | 0,5 g (iv.) | 0 – 4 | 292 |
| Mocz | 1 g (iv.) | 0 – 4 | 926 |
| Mocz | 2 g (iv.) | 0 – 4 | 3120 |
| Żółć | 2 g (iv.) | 9,4 | 17,8 |
| Płyn otrzewnowy | 2 g (iv.) | 4,4 | 18,3 |
| Płyn śródmiąższowy (pęcherz) | 2 g (iv.) | 1,5 | 81,4 |
| Błona śluzowa oskrzeli | 2 g (iv.) | 4,8 | 24,1 |
| Plwocina | 2 g (iv.) | 4,0 | 7,4 |
| Gruczoł krokowy | 2 g (ev.) | 1,0 | 31,5 |
| Wyrostek robaczkowy | 2 g (ev.) | 5,7 | 5,2 |
| Pęcherzyk żółciowy | 2 g (ev.) | 8,9 | 11,9 |
Metabolizm
Cefepim podlega ograniczonemu metabolizmowi w organizmie. Głównym metabolitem jest N-metylopirolidyna, która jest szybko przekształcana w N-tlenek N-metylopirolidyny. Około 85% podanej dawki można wykryć w moczu w postaci niezmienionej, co świadczy o minimalnym metabolizmie leku. Pozostałe metabolity to: N-metylopirolidyna (mniej niż 1% dawki), N-tlenek (6,8% dawki) oraz epimer cefepimu (2,5% dawki).5
Wydalanie
Średni okres półtrwania w fazie eliminacji cefepimu wynosi 2 godziny i pozostaje stały w zakresie dawek od 250 mg do 2 g. Nie zaobserwowano kumulacji leku u zdrowych osób po wielokrotnym podaniu dawki 2 g dożylnie co 8 godzin przez okres do 9 dni. Cefepim wydalany jest przede wszystkim przez nerki, głównie w procesie przesączania kłębuszkowego. Średni czas wydalania wynosi 120 ml/min, a średni klirens nerkowy – 110 ml/min, co potwierdza, że niemal cała dawka leku jest wydalana przez nerki.6
Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania w fazie eliminacji, co wymaga dostosowania dawki. Jest to kluczowy parametr, który należy uwzględnić przy planowaniu terapii cefepimem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.7
Zaburzenia czynności wątroby
Farmakokinetyka cefepimu u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, którym podano dawkę 1 g, pozostaje niezmieniona w porównaniu do zdrowych osób. W związku z tym, u pacjentów z niewydolnością wątroby nie ma konieczności modyfikacji dawkowania leku.8
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób w wieku ≥65 lat, którym podano jednorazową dawkę cefepimu 1 g dożylnie, obserwowano zwiększenie pola powierzchni pod krzywą (AUC) oraz zmniejszenie klirensu nerkowego w porównaniu z młodszymi pacjentami. U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się modyfikację dawkowania w przypadku zaburzeń czynności nerek.9
Dane kliniczne z badań, obejmujących ponad 6400 dorosłych pacjentów leczonych cefepimem, wśród których 35% było w wieku powyżej 65 lat, a 16% – powyżej 75 lat, wskazują na porównywalną skuteczność kliniczną i bezpieczeństwo stosowania cefepimu u pacjentów w podeszłym wieku i u młodszych dorosłych, pod warunkiem prawidłowej funkcji nerek. Jednakże obserwowano umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania i mniejszy klirens nerkowy u starszych pacjentów.10
Dzieci
Farmakokinetykę cefepimu badano u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2,1 miesięcy do 11,2 lat, którym podawano jednorazowe i wielokrotne dawki 50 mg/kg, zarówno dożylnie (i.v), jak i domięśniowo (i.m). Przy wielokrotnym podawaniu dawki stosowano co 8 lub 12 godzin przez minimum 48 godzin.11
Po jednorazowym podaniu dożylnym u dzieci zaobserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:
- Całkowity czas wydalania: 3,3 ml/min/kg
- Średnia objętość dystrybucji: 0,3 l/kg
- Średni okres półtrwania w fazie eliminacji: 1,7 godziny
- Procent dawki wykrywanej w moczu w stanie niezmienionym: 60,4%
- Klirens nerkowy: około 2,0 ml/min/kg
Dane te wskazują, że główną drogą eliminacji cefepimu u dzieci są nerki.12
Średnie stężenie cefepimu w osoczu w stanie stacjonarnym po wielokrotnym podaniu dożylnym było podobne do stężenia po pierwszej dawce, co wskazuje na minimalną kumulację leku. Po podaniu domięśniowym średnie maksymalne stężenie w osoczu w stanie stacjonarnym wynosiło około 68 µg/ml i było osiągane po około 0,75 godziny, natomiast średnie stężenie minimalne po 8 godzinach wynosiło 6,0 µg/ml.13
Penetracja do płynów mózgowo-rdzeniowych
Cefepim wykazuje zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg i osiągania terapeutycznych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR). Badania u dzieci w wieku od 3,1 miesiąca do 12 lat, z podejrzeniem zakażenia OUN, leczonych cefepimem w dawce 50 mg/kg podawanym co 8 godzin, wykazały zmienne stężenia leku w PMR w porównaniu do stężeń w osoczu.14
| Czas pobierania próbek (godz.) | Liczba pacjentów | Stężenie w osoczu (µg/ml) | Stężenie w PMR (µg/ml) | Stosunek PMR/osocze |
|---|---|---|---|---|
| 0,5 | 7 | 67,1 (51,2) | 5,7 (7,3) | 0,12 (0,14) |
| 1 | 4 | 44,1(7,8) | 4,3 (1,5) | 0,10 (0,04) |
| 2 | 5 | 23,9 (12,9) | 3,6 (2,0) | 0,17 (0,09) |
| 4 | 5 | 11,7 (15,7) | 4,2 (1,1) | 0,87 (0,56) |
| 8 | 5 | 4,9( 5,9) | 3,3 (2,8) | 1,02 (0,64) |
Pacjenci ze specyficznymi schorzeniami
Obserwowano poprawę kliniczną po zastosowaniu cefepimu w leczeniu ostrych zaostrzeń dolegliwości płucnych u pacjentów z mukowiscydozą. Farmakokinetyka cefepimu nie uległa zmianie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, którzy otrzymali pojedynczą dawkę 1 g, ani u pacjentów z mukowiscydozą. W związku z tym, u tych grup pacjentów nie jest wymagane dostosowanie dawkowania produktu Cefepime Solufarma.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania