Właściwości farmakokinetyczne
Cefepime Solufarma 1000 mg

Cefepim, antybiotyk cefalosporynowy IV generacji, dostępny jako dichlorowodorek jednowodny (500 mg i 1000 mg odpowiadające 594,5 mg i 1189 mg formy soli), charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu domięśniowym (82%) oraz niskim wiązaniem z białkami surowicy (16,4%). Po podaniu dożylnym i domięśniowym osiąga stężenia w osoczu zależne od dawki, np. po 1 g i.v. stężenia wynoszą 78,7 µg/ml po 0,5 h i 0,6 µg/ml po 12 h. Cefepim wykazuje dobrą penetrację do tkanek i płynów ustrojowych, osiągając wysokie stężenia w moczu (do 3120 µg/ml po 2 g i.v.), płynie otrzewnowym, żółci, błonie śluzowej oskrzeli oraz płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR). Metabolizm jest minimalny, z 85% dawki wydalanej w postaci niezmienionej przez nerki, głównie przez przesączanie kłębuszkowe, z okresem półtrwania około 2 godzin i klirensem nerkowym 110 ml/min u osób z prawidłową funkcją nerek.

Właściwości farmakokinetyczne cefepimu

Cefepim jest antybiotykiem cefalosporynowym czwartej generacji, dostępnym w postaci dichlorowodorku jednowodnego. Produkt Cefepime Solufarma (500 mg i 1000 mg) zawiera odpowiednio 594,5 mg i 1189 mg cefepimu dichlorowodorku jednowodnego, co odpowiada 500 mg i 1000 mg cefepimu. Właściwości farmakokinetyczne leku charakteryzują się określonymi parametrami wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, które różnią się w zależności od drogi podania i grupy pacjentów.1

Wchłanianie

Po podaniu domięśniowym (i.m.) cefepim jest całkowicie wchłaniany do układu krążenia. Biodostępność cefepimu po podaniu domięśniowym wynosi średnio 82%.2

Dystrybucja

Po podaniu dożylnym lub domięśniowym, cefepim osiąga różne stężenia w osoczu, zależne od dawki i czasu od podania. Wiązanie cefepimu z białkami surowicy jest stosunkowo niskie i wynosi średnio 16,4%, co jest niezależne od stężenia w surowicy.3

Tabela 1. Średnie stężenia cefepimu w osoczu (µg/ml)
Dawka 0,5 godziny 1 godzina 2 godziny 4 godziny 8 godzin 12 godzin
0,5 g iv. 38,2 21,6 11,6 5,0 1,4 0,2
1 g iv. 78,7 44,5 24,3 10,5 2,4 0,6
2 g iv. 163,1 85,8 44,8 19,2 3,9 1,1
0,5 g im. 8,2 12,5 12,0 6,9 1,9 0,7
1 g im. 14,8 25,9 26,3 16,0 4,5 1,4
2 g im. 36,1 49,9 51,3 31,5 8,7 2,3

Cefepim wykazuje dobrą penetrację do różnych tkanek i płynów biologicznych. W zależności od miejsca pobierania próbki i dawki leku, stężenia cefepimu mogą znacząco różnić się, co przedstawiono w poniższej tabeli.4

Tabela 2. Średnie stężenia cefepimu w osoczu w różnych tkankach ciała i płynach biologicznych (mikrogramy/g)
Tkanka lub płyn ustrojowy Dawka cefepimu Średni czas po pobraniu próbki (godz.) Średnie stężenie cefepimu w płynach i tkankach (µg/ml)
Mocz 0,5 g (iv.) 0 – 4 292
Mocz 1 g (iv.) 0 – 4 926
Mocz 2 g (iv.) 0 – 4 3120
Żółć 2 g (iv.) 9,4 17,8
Płyn otrzewnowy 2 g (iv.) 4,4 18,3
Płyn śródmiąższowy (pęcherz) 2 g (iv.) 1,5 81,4
Błona śluzowa oskrzeli 2 g (iv.) 4,8 24,1
Plwocina 2 g (iv.) 4,0 7,4
Gruczoł krokowy 2 g (ev.) 1,0 31,5
Wyrostek robaczkowy 2 g (ev.) 5,7 5,2
Pęcherzyk żółciowy 2 g (ev.) 8,9 11,9

Metabolizm

Cefepim podlega ograniczonemu metabolizmowi w organizmie. Głównym metabolitem jest N-metylopirolidyna, która jest szybko przekształcana w N-tlenek N-metylopirolidyny. Około 85% podanej dawki można wykryć w moczu w postaci niezmienionej, co świadczy o minimalnym metabolizmie leku. Pozostałe metabolity to: N-metylopirolidyna (mniej niż 1% dawki), N-tlenek (6,8% dawki) oraz epimer cefepimu (2,5% dawki).5

Wydalanie

Średni okres półtrwania w fazie eliminacji cefepimu wynosi 2 godziny i pozostaje stały w zakresie dawek od 250 mg do 2 g. Nie zaobserwowano kumulacji leku u zdrowych osób po wielokrotnym podaniu dawki 2 g dożylnie co 8 godzin przez okres do 9 dni. Cefepim wydalany jest przede wszystkim przez nerki, głównie w procesie przesączania kłębuszkowego. Średni czas wydalania wynosi 120 ml/min, a średni klirens nerkowy – 110 ml/min, co potwierdza, że niemal cała dawka leku jest wydalana przez nerki.6

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wydłużenie średniego okresu półtrwania w fazie eliminacji, co wymaga dostosowania dawki. Jest to kluczowy parametr, który należy uwzględnić przy planowaniu terapii cefepimem u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.7

Zaburzenia czynności wątroby

Farmakokinetyka cefepimu u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, którym podano dawkę 1 g, pozostaje niezmieniona w porównaniu do zdrowych osób. W związku z tym, u pacjentów z niewydolnością wątroby nie ma konieczności modyfikacji dawkowania leku.8

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w wieku ≥65 lat, którym podano jednorazową dawkę cefepimu 1 g dożylnie, obserwowano zwiększenie pola powierzchni pod krzywą (AUC) oraz zmniejszenie klirensu nerkowego w porównaniu z młodszymi pacjentami. U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się modyfikację dawkowania w przypadku zaburzeń czynności nerek.9

Dane kliniczne z badań, obejmujących ponad 6400 dorosłych pacjentów leczonych cefepimem, wśród których 35% było w wieku powyżej 65 lat, a 16% – powyżej 75 lat, wskazują na porównywalną skuteczność kliniczną i bezpieczeństwo stosowania cefepimu u pacjentów w podeszłym wieku i u młodszych dorosłych, pod warunkiem prawidłowej funkcji nerek. Jednakże obserwowano umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania i mniejszy klirens nerkowy u starszych pacjentów.10

Dzieci

Farmakokinetykę cefepimu badano u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2,1 miesięcy do 11,2 lat, którym podawano jednorazowe i wielokrotne dawki 50 mg/kg, zarówno dożylnie (i.v), jak i domięśniowo (i.m). Przy wielokrotnym podawaniu dawki stosowano co 8 lub 12 godzin przez minimum 48 godzin.11

Po jednorazowym podaniu dożylnym u dzieci zaobserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:

  • Całkowity czas wydalania: 3,3 ml/min/kg
  • Średnia objętość dystrybucji: 0,3 l/kg
  • Średni okres półtrwania w fazie eliminacji: 1,7 godziny
  • Procent dawki wykrywanej w moczu w stanie niezmienionym: 60,4%
  • Klirens nerkowy: około 2,0 ml/min/kg

Dane te wskazują, że główną drogą eliminacji cefepimu u dzieci są nerki.12

Średnie stężenie cefepimu w osoczu w stanie stacjonarnym po wielokrotnym podaniu dożylnym było podobne do stężenia po pierwszej dawce, co wskazuje na minimalną kumulację leku. Po podaniu domięśniowym średnie maksymalne stężenie w osoczu w stanie stacjonarnym wynosiło około 68 µg/ml i było osiągane po około 0,75 godziny, natomiast średnie stężenie minimalne po 8 godzinach wynosiło 6,0 µg/ml.13

Penetracja do płynów mózgowo-rdzeniowych

Cefepim wykazuje zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg i osiągania terapeutycznych stężeń w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR). Badania u dzieci w wieku od 3,1 miesiąca do 12 lat, z podejrzeniem zakażenia OUN, leczonych cefepimem w dawce 50 mg/kg podawanym co 8 godzin, wykazały zmienne stężenia leku w PMR w porównaniu do stężeń w osoczu.14

Tabela 3. Średnie stężenia cefepimu w osoczu i PMR u dzieci
Czas pobierania próbek (godz.) Liczba pacjentów Stężenie w osoczu (µg/ml) Stężenie w PMR (µg/ml) Stosunek PMR/osocze
0,5 7 67,1 (51,2) 5,7 (7,3) 0,12 (0,14)
1 4 44,1(7,8) 4,3 (1,5) 0,10 (0,04)
2 5 23,9 (12,9) 3,6 (2,0) 0,17 (0,09)
4 5 11,7 (15,7) 4,2 (1,1) 0,87 (0,56)
8 5 4,9( 5,9) 3,3 (2,8) 1,02 (0,64)

Pacjenci ze specyficznymi schorzeniami

Obserwowano poprawę kliniczną po zastosowaniu cefepimu w leczeniu ostrych zaostrzeń dolegliwości płucnych u pacjentów z mukowiscydozą. Farmakokinetyka cefepimu nie uległa zmianie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, którzy otrzymali pojedynczą dawkę 1 g, ani u pacjentów z mukowiscydozą. W związku z tym, u tych grup pacjentów nie jest wymagane dostosowanie dawkowania produktu Cefepime Solufarma.15

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl